ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΥΛΑΚΙΔΑΣ
Παυσίπονο για τον πόνο που κρύβεται πίσω από τις άθλιες συνθήκες φυλάκισης αποτελεί το νομοσχέδιο για την κατάργηση των φυλακών τύπου Γ που ψήφισε η κυβέρνηση την Παρασκευή. Παρά την ενορχηστρωμένη προσπάθεια της Ν.Δ. και των ΜΜΕ να εστιάσουν στην "αποφυλάκιση" του Σάββα Ξηρού, το κύριο αποτέλεσμα του νόμου θα είναι η μείωση του αριθμού των φυλακισμένων.
Σήμερα στις φυλακές βρίσκονται πάνω από 12.000 κρατούμενοι (οι 979 είναι ισοβίτες, με την Ελλάδα να έχει την υψηλότερη αναλογία), ενώ οι θέσεις είναι περίπου 9.800 (στην πραγματικότητα είναι περίπου 8.500). Μόλις τεθεί σε ισχύ το νομοσχέδιο, θα μπορούν να κριθούν αποφυλακιστέοι περίπου 2.000 κρατούμενοι (1.200 αλλοδαποί και 800 Έλληνες). Επομένως, ο αριθμός των κρατουμένων που θα απελευθερωθούν με απόφαση Συμβουλίου με δικαστική κρίση θα προσεγγίσει τον αριθμό των θέσεων.
Νέος Σωφρονιστικός Κώδικας
Ωστόσο, είναι προφανές ότι τα δύσκολα για τις φυλακές τώρα αρχίζουν, καθώς θα χρειαστεί άμεσα νέος Σωφρονιστικός Κώδικας. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο Σωφρονιστικός Κώδικας θα είναι η επόμενη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Δικαιοσύνης, καθώς είναι πιο προχωρημένη η προετοιμασία του. Στη συνέχεια θα γίνουν αλλαγές και στον Ποινικό Κώδικα.
Έκλεισαν οι φυλακές τύπου Γ
Το νομοσχέδιο έγινε αποδεκτό από όσους γνωρίζουν την κατάσταση. Από τους 15 φορείς που μίλησαν στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, οι 12 ήταν θετικοί. Το κύριο που κάνει είναι η κατάργηση των φυλακών τύπου Γ.
"Το καθεστώς της διάσπαρτης κράτησης σε πτέρυγες ασφαλείας για πολλούς λόγους είναι κατά πολύ ασφαλέστερο από τη συγκέντρωσή τους σε έναν χώρο" είπε ο υπουργός Δικαιοσύνης Νίκος Παρασκευόπουλος υπενθυμίζοντας ότι ο Μισέλ Φουκώ στο βιβλίο του "Επιτήρηση και τιμωρία" αναφέρει πως η υποτροπή προς το έγκλημα είναι ένα είδος εκδίκησης των εγκληματιών για τις κακές συνθήκες της κράτησής τους. "Περισσότερος ανθρωπισμός σημαίνει και περισσότερη ασφάλεια" συμπέρανε ο υπουργός.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις που αφορούν τις συνθήκες κράτησης ή την ταχύτερη απόλυση κρατουμένων που ανήκουν σε κατηγορίες όπως οι ανήλικοι, οι υπερήλικες, οι ασθενείς, οι ανάπηροι, οι εξαρτημένοι από ναρκωτικά (δίνονται κίνητρα για απεξάρτηση έξω από τη φυλακή) και οι 500 φιλοξενούμενοι αλλοδαποί, η ποινή των οποίων έχει τελειώσει, αλλά βρίσκονται ακόμη στα κελιά γιατί δεν μπορούν να απελαθούν.
Πρόκειται για μία "σταθμισμένη πολιτική απόλυσης" με χρονικό όριο παραμονής στη φυλακή πριν εφαρμοστούν οι απολύσεις, με εγγυήσεις εφαρμογής και για τον χρόνο μετά την απόλυση, αλλά και εγγυήσεις επιβολής, αφού έχουμε δικαστικές κρίσεις για την επιβολή τους.
Ακόμη υπάρχουν διατάξεις για τη συνεχή σκληρή συμπεριφορά (bullying) και τις φυλακές ανηλίκων.
Το θέμα Ξηρού
Ωστόσο, η συζήτηση εγκλωβίστηκε από τη Ν.Δ. στο θέμα των ανάπηρων κρατουμένων, όπως ο Σάββας Ξηρός, "ξεχνώντας" ότι υπάρχει "υπολογίσιμος αριθμός" κρατουμένων σε νοσοκομεία που εμπίπτουν στις ευεργετικές διατάξεις. Υπενθυμίζεται ότι η ρύθμιση δεν αφορά μόνο όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας άνω του 80% που έχουν συμπληρώσει τα 10 χρόνια κράτησης, αλλά και εκείνους που τώρα έχουν 8 ή 9 χρόνια, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις.
Με νομοθετικές αλλαγές (που ζήτησαν και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες) αποφασίστηκε ότι δεν θα απολύονται όσοι έχουν αναπηρία άνω του 80%, αλλά θα συνεχίσουν να εκτίουν την ποινή τους κατ' οίκον. Επίσης θα υπάρχει ηλεκτρονική επιτήρησή τους. Η δε αναπηρία δεν θα πιστοποιείται από τον γιατρό των φυλακών, αλλά από τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας.
Στη ρύθμιση εντάσσονται και καταδικασμένοι σε ισόβια που πάσχουν από αναπηρία 80% και δεν έχουν τελέσει ανθρωποκτονία, εφόσον έχουν εκτίσει 5 έτη φυλάκισης (δηλαδή καταδικασμένοι για οικονομικά εγκλήματα κατά του Δημοσίου και ναρκωτικά).
Με άλλη διάταξη το Συμβούλιο θα μπορεί να επιβάλλει την κατ' οίκον κράτηση αντί της προσωρινής κράτησης σε οικείους που συγκατηγορούνται και τέλεσαν την πράξη τους από μία αίσθηση υποχρέωσης προς τους συγκατηγορουμένους.
Έπειτα από τροπολογίες του ΣΥΡΙΖΑ:
- Καταργείται ο "κουκουλονόμος", εκτός από τις περιπτώσεις ληστείας.
- Η λήψη DNA θα είναι υποχρεωτική, αλλά θα γίνεται με τρόπο που να σέβεται την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, παρουσία τεχνικού συμβούλου και στην πρώτη, και στη δεύτερη λήψη και με διάταξη εισαγγελικού ή ανακριτικού οργάνου.
