Ρεπορτάζ: Νίκος Μορφονιός
Ιστορικό τέλος στο αντιδημοκρατικό και αντισυνταγματικό μέτρο της πολιτικής επιστράτευσης βάζει η κυβέρνηση με ρύθμιση που αναμένεται να εισαχθεί στο πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά τη συνάντηση που είχαν ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Γ. Κατρούγκαλος και ο υπουργός Εργασίας Π. Σκουρλέτης, δόθηκε το πράσινο φως για την κατάργηση του θεσμού της επιστράτευσης, η εφαρμογή της οποίας θα περιοριστεί στις συνταγματικά οριζόμενες περιστάσεις, όπως οι φυσικές καταστροφές ή έκτακτες ανάγκες που απειλούν τη δημόσια υγεία. Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στη ρύθμιση του νομοσχεδίου θα ενταχθεί πιθανότατα και ρητή απαγόρευση της πολιτικής επιστράτευσης απεργών, μέτρο που εφαρμόστηκε με ιδιαίτερη ένταση τα προηγούμενα χρόνια (ακόμη και προληπτικά στην περίπτωση των καθηγητών της μέσης εκπαίδευσης τον Μάιο του 2013) προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι απεργιακές κινητοποιήσεις εργαζόμενων, όπως στα Μέσα Μεταφοράς, τα λιμάνια (ναυτεργάτες), στους δήμους κ.λπ.
Σύμφωνα με τον ισχύον πλαίσιο για την επίταξη (Ν. 3536/2007), η εκάστοτε κυβερνητική διαχείριση είχε τη δυνατότητα να κρίνει κατά το δοκούν την επιβολή του μέτρου της επιστράτευσης, διευρύνοντας τα πεδία εφαρμογής της και παραβιάζοντας ευθέως τις περιοριστικές από το Σύνταγμα προϋποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση -όπως άλλωστε περιέγραφε και σε σχετική πρόταση νόμου που είχε καταθέσει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2013- προσανατολίζεται στην κατάργηση εκείνου του εδαφίου στο άρθρο 41 του ως νόμου, το οποίο διευρύνει την έννοια της έκτακτης ανάγκης που επιβάλλει την επίταξη. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην εν λόγω παράγραφο, "έκτακτη ανάγκη σε περίοδο ειρήνης, που επιβάλλει την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών, είναι κάθε αιφνίδια κατάσταση, η οποία απαιτεί τη λήψη άμεσων μέτρων προς αντιμετώπιση αμυντικών αναγκών της χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από κάθε μορφής απειλούμενη φυσική καταστροφή ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία". Κατόπιν, ωστόσο, ακολουθεί η αντισυνταγματική διασταλτική διάταξη που προσθέτει πως "έκτακτη ανάγκη σε περίοδο ειρήνης, που επιβάλλει την επίταξη ακινήτων και κινητών πραγμάτων, είναι κάθε άμεση κοινωνική ανάγκη που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη ή υγεία".
Σημειωτέον, αναφορικά με την αντισυνταγματικότητα του μέτρου, όπως είχε κρίνει και η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (βλ. ΣτΕ Ολ. 1623/2012, πρβλ. και ΣτΕ 2960/1983 7μ.), η κατοχυρούμενη από το Σύνταγμα (άρθρο 22) ελευθερία της εργασίας επιτρέπεται να καταλυθεί με την επιβολή επίταξης προσωπικών υπηρεσιών μόνο στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιοριστικά στο εδ. β' της παρ. 4 του άρθρου 22 του Συντάγματος, ήτοι για την αντιμετώπιση κινδύνων που απειλούν το γενικότερο κοινωνικό συμφέρον, όπως είναι οι θεομηνίες ή η αντιμετώπιση «ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία».
Επιπροσθέτως, η πρακτική των επιστρατεύσεων αντιβαίνει σε μια σειρά από διεθνείς συμβάσεις (Διεθνής Σύμβαση Εργασίας, ΕΣΔΑ, άρθρο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα), ενώ εδράζεται και στο γνωστό χουντικό Π.Δ. «περί γενικής επιστρατεύσεως των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας», που διαιωνίζει τις πρακτικές της δικτατορίας σε δημοκρατική περίοδο.
