ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Οι πρώτες 10 μέρες της αναπληρώτριας υπουργού Θεανώς Φωτίου στο υπουργείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης τη βρίσκουν με σηκωμένα τα μανίκια. Την ώρα που όλοι της ζητούν μια ημερομηνία, εκείνη επικεντρώνεται στους τρόπους που ο κάθε φορέας, η κάθε δομή, η κάθε υπηρεσία θα μπορέσουν να υποστηρίξουν το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.
"Δεν είμαστε εδώ για να δίνουμε ημερομηνίες, αλλά για να προχωράμε σε πράξεις" ξεκαθαρίζει.
Ξέρει ότι οι ανάγκες των ανθρώπων δεν μπορούν να περιμένουν. Χρειάζεται όμως χρόνος για να συνδυαστούν οι κρατικές υποδομές σε έναν μηχανισμό που θα δουλεύει για τον πολίτη. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θα δούμε του... χρόνου τα πρώτα μέτρα ανακούφισης των θυμάτων των πολιτικών λιτότητας. "Υπάρχει η δυνατότητα για άμεσες παροχές", υπογραμμίζει στην "Α" η υπουργός, που τονίζει ακόμα ότι θα επιταχυνθεί το πρόγραμμα και θα υπάρξει η αντίστοιχη θεσμική κατοχύρωση που θα υποστηρίξει το κυβερνητικό πλάνο.
* Η κυβέρνηση δείχνει αποφασιστική. Είχατε αναφέρει χαρακτηριστικά πως, όταν ρωτήσατε τον Αλ. Τσίπρα "νομίζεις ότι αν αρχίσουμε σε δύο μήνες να δίνουμε αυτά που υποσχεθήκαμε είναι καλά;", πήρατε την απάντηση: "Όχι, καθόλου, νομίζω ότι (σ.σ.: πρέπει να αρχίσουμε) από τώρα". Πρακτικά αυτό μπορεί να συμβεί;
Από τα επτά μέτρα του πυλώνα για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, υπάρχουν μέτρα που μπορούν να ξεκινήσουν πολύ γρήγορα. Για παράδειγμα, μπορούμε χάρη στη ΔΕΗ να έχουμε πολύ γρήγορη πρόσβαση σε όσους δεν έχουν ρεύμα και να τους δώσουμε δωρεάν ηλεκτρικό. Αντιστοίχως μπορεί το ίδιο να συμβεί με το μέτρο που αφορά τη δωρεάν μετακίνηση των μακροχρόνια ανέργων και την πρόσβαση στα νοσοκομεία των ανασφάλιστων ανέργων. Από την άλλη η σίτιση και η στέγαση απαιτούν πιο σύνθετες διαδικασίες, τόσο στο επίπεδο εντοπισμού των ωφελουμένων όσο στο επίπεδο του σχεδιασμού του έργου, στο επίπεδο συνεννόησης με φορείς και στο επίπεδο αξιολόγησης και ελέγχου του έργου.
* Ποιες ακριβώς είναι οι δυσκολίες στη σίτιση και τη στέγαση;
Υπάρχουν πολλά άτομα που δεν έχουν καθόλου στοιχεία. Ούτε φορολογική δήλωση, ούτε ΑΜΚΑ, ούτε τίποτα. Όμως οι άνθρωποι αυτοί είναι που έχουν χτυπηθεί περισσότερο από την κρίση και απαιτείται πολλαπλή υποστήριξή τους. Τόσο η σίτιση, όσο και η στέγαση, αποτελούν πολυσύνθετα ζητήματα. Η σίτιση, διότι έχουμε ένα μεγάλο πλέγμα φορέων που ασχολούνται με αυτή (δήμοι, εκκλησία, ΜΚΟ, δομές αλληλεγγύης), από όπου πρέπει να συγκεντρωθούν τα στοιχεία για να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε πώς και πού θα παρέμβουμε. Θα το χρησιμοποιήσουμε όλο αυτό το πλέγμα για να κάνουμε την υλοποίηση της πολιτικής μας και την υλοποίηση των μέτρων μας.
Εξίσου πολυσύνθετη είναι η στέγαση. Μιλάμε για 30.000 διαμερίσματα, άρα για έναν πολύ μεγάλο αριθμό επωφελούμενων, που πρέπει να εντοπίσουμε, όπως και πρέπει να βρούμε στην κάθε περίπτωση και την κατάλληλη διαδικασία χάρη στην οποία θα "βρούμε" τα διαμερίσματα. Υπάρχουν άδεια σπίτια και τρόποι με τους οποίους θα βρούμε στέγη για τους συμπολίτες μας που έχουν ανάγκη. Η επιδότηση ενοικίου, οι παρεμβάσεις στη σχολάζουσα δημόσια περιουσία και η αξιοποίηση των εγκαταλειμμένων ακινήτων είναι μερικοί από τους τομείς που μπορούν να δώσουν λύσεις.
* Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το έργο σας;
Έχουμε ξεκινήσει τις επαφές με όλους όσοι θα υποστηρίξουν την προσπάθεια μας, όπως με τον αρχιεπίσκοπο την Παρασκευή, αλλά και με τις Περιφέρειες εν όψει των προγραμμάτων που θα αρχίσουν να υλοποιούνται αυτές τις μέρες. Την ερχόμενη εβδομάδα θα συναντηθώ με τον διοικητή της ΔΕΗ, ενώ θα υπάρξει συντονισμός με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Βρισκόμαστε επί της ουσίας στο στάδιο της χαρτογράφησης όσων έχουν ανάγκη, την ίδια ώρα όμως ξεκινά και η εφαρμογή μέτρων.
Το πρόγραμμα επιταχύνεται, αλλά θέλουμε να κάνουμε σοβαρή δουλειά. Και γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο στοχεύουμε να θεσμοθετήσουμε τα εργαλεία της υλοποίησής του προγράμματός μας. Πρέπει να έχουμε ακόμα συναίσθηση το ότι δεν υπήρχε ποτέ τέτοιο πρόγραμμα, τόσο διευρυμένο, με τόσα πολλαπλά μέτρα. Ένα πρόγραμμα που απαιτεί φερέγγυα εργαλεία και θεσμούς, τα οποία δεν υπάρχουν σήμερα. Θα τρέξουμε κάποια μέτρα και η υλοποίηση κάποιων άλλων θα επιτευχθεί σταδιακά. Δεν δίνουμε ημερομηνίες, πράττουμε.
* Πώς θα εντοπιστούν οι «αόρατοι» πολίτες;
Μπορούμε να τους εντοπίσουμε στο επίπεδο που βρίσκονται, δηλαδή στους δήμους και στις γειτονιές. Και χρειαζόμαστε την συνδρομή των υπηρεσιών των δήμων, τις γνώσεις των άτυπων και τυπικών δομών αλληλεγγύης και της Εκκλησίας.
* Ποιος είναι ο ρόλος των κοινωνικών δομών σήμερα; Η εμπειρία τους μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμη;
Βασιζόμαστε πάρα πολύ σε αυτά τα δίκτυα, τυπικά και άτυπα, τα οποία δραστηριοποιούνται στα χρόνια της κρίσης. Θα διαβουλευτούμε και μαζί τους. Ξέρουν τι συμβαίνει σε άμεσο επίπεδο και μπορούν να μας μεταφέρουν με αξιοπιστία το μέγεθος των αναγκών. Η μεγάλη εμπειρία και γνώση όλων αυτών των δικτύων, η τεχνογνωσία της φτώχειας που έχουν αποκτήσει, τα υποδείγματα νέας κοινωνικής συγκρότησης που έχουν δοκιμάσει είναι στοιχεία που θέλουμε να ενσωματώσουμε στις πολιτικές μας. Και εμείς θα βρεθούμε σε κάθε γειτονιά, ώστε να ενημερώσουμε τους πάντες για τις δράσεις που θα τρέξουμε και να απενοχοποιήσουμε τον λαό φυτεύοντας το σπόρο της αλληλεγγύης. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι θα προτρέψουμε τον κόσμο να βγει από το σπίτι του. Ο ρόλος μας ως κράτους δεν αρκείται στο να λάβει ο καθένας την αναγκαία γι' αυτόν βοήθεια, αλλά να του δώσουμε τα ερείσματα για να πάρει τη ζωή στα χέρια του. Χρειαζόμαστε, δηλαδή, τους πάντες συμμέτοχους στο έργο που έχουμε να κάνουμε.