Ο συγγραφέας, δοκιμιογράφος, σκηνοθέτης και πολλά ακόμα Κούρτσιο Μαλαπάρτε, έχοντας ξεκινήσει την πολιτική του στράτευση στο πλευρό του ιταλικού φασισμού, τον οποίο εγκατέλειψε αργότερα, αν μη τι άλλο έχει μια βιωματική σχέση με την έννοια του πραξικοπήματος. Έχει ενδιαφέρον, επομένως, να θυμηθεί κανείς πως έχει προβάλει από πολύ νωρίς την εκτίμηση ότι η κατάληψη της εξουσίας δεν περνά μέσα από τα όπλα αλλά από τον έλεγχο των ζωτικών κέντρων του κράτους.
Η περίπτωση του Όρμπαν, αλλά και του Τραμπ, είναι ενδεικτικές της εφαρμογής αυτής ακριβώς της τεχνικής. Τι έκανε ο Ούγγρος «νονός» της «ανελεύθερης Δημοκρατίας» για να χτίσει επί 16 χρόνια το καθεστώς του; Προχώρησε βήμα βήμα τοποθετώντας δικούς του ανθρώπους σε θέσεις κλειδιά στον κρατικό μηχανισμό, για να προχωρήσει μετά στην αναθεώρηση του συντάγματος, στον έλεγχο της Δικαιοσύνης και, μέσω των ολιγαρχών που δημιούργησε, στον έλεγχο της ενημέρωσης και των βασικών τομέων της οικονομίας. Ανάλογη πορεία χάραξε και ο Τραμπ στις ΗΠΑ. Το διαβόητο Project 2025, που συντάχθηκε από το Heritage Foundation και άλλες υπερσυντηρητικές δεξαμενές σκέψης, έχει ως στόχο ακριβώς τη ριζική αναδιάρθρωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και την ενίσχυση της προεδρικής εξουσίας. Αποτελεί δε τη «Βίβλο» του κινήματος MAGA στην προσπάθειά του να αλώσει την Ευρώπη ενισχύοντας ακροδεξιά πολιτικά μορφώματα.
Στην πραγματικότητα, αυτές τις τεχνικές κατάληψης της εξουσίας τις είδαμε να εφαρμόζονται, λιγότερο ως περισσότερο, σε όλες τις δυτικές Δημοκρατίες. Ο έλεγχος της ενημέρωσης από μια δράκα ολιγαρχών ήταν το πρώτο καθοριστικό βήμα που επέτρεψε να προχωρήσουν ταχύτερα τα επόμενα βήματα, η συνταγματοποίηση -τυπικά ή έμμεσα- του νεοφιλελευθερισμού και της λιτότητας και ο έλεγχος όλο και περισσότερων τομέων της πραγματικής οικονομίας από όλο και ισχυρότερα καρτέλ και πολυεθνικές. Αποτέλεσμα, η σταδιακή πλην όμως ταχεία αφυδάτωση της Δημοκρατίας, που έμεινε ένα κέλυφος αδειανό, με υπαρκτά πλην αποδυναμωμένα τα εξωτερικά της γνωρίσματα - μια μετεξέλιξη στο σήμερα της «καχεκτικής Δημοκρατίας» στην οποία αναφερόταν ο Ηλίας Νικολακόπουλος μελετώντας την περίοδο από τον Εμφύλιο μέχρι τη δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967.
Σήμερα, παραμονές της 59ης επετείου εκείνου του πραξικοπήματος, έχοντας μπροστά στα μάτια μας την υποβάθμιση του Κράτους Δικαίου, το σκάνδαλο των υποκλοπών, μια οικονομία πλήρως ελεγχόμενη από συγκεκριμένα πολιτικά και επιχειρηματικά κέντρα -και όλα αυτά σε αυτό το ζοφερό διεθνές περιβάλλον- τα λόγια του Πάπα έρχονται να επικαιροποιήσουν το μήνυμα: «Η συγκέντρωση της τεχνολογικής, οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος στα χέρια λίγων απειλεί τόσο τη δημοκρατική συμμετοχή των λαών όσο και τη διεθνή ομόνοια» είπε ο Λέων ΙΔ´, επισημαίνοντας πως η Δημοκρατία χωρίς το θεμέλιο του ηθικού νόμου «κινδυνεύει να μετατραπεί είτε σε μια τυραννία της πλειοψηφίας είτε σε μια μάσκα για την κυριαρχία των οικονομικών και τεχνολογικών ελίτ».
