Της Gabriella Manouchki*
Την Πέμπτη 2 Απριλίου οργανώθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στη Γαλλία, καμπάνια
για την παύση λειτουργίας μη βασικών επιχειρήσεων (#StopProductionNonEssential), προκειμένου να εξοικονομηθεί υγειονομικό υλικό, αλλά και να αναδιαρθρωθεί η παραγωγή για να παραχθεί υλικό για τον πόλεμο στον κορονοϊό. Το άρθρο που επιλέξαμε να μεταφράσουμε θέτει ένα ευρύτερο θέμα στρατηγικής της Αριστεράς στις σημερινές συνθήκες, και συγχρόνως φωτίζει τη συμβολή των θεωρούμενων γυναικείων επαγγελμάτων χαμηλών προσόντων στη σημερινή κρίση, των οποίων η αναγνώριση είναι αντιστρόφως ανάλογη της σημασίας που έχουν για τη ζωτική λειτουργία ολόκληρης της κοινωνίας. Και φαίνεται ότι στη σημερινή συγκυρία η «οικονομία του περιορισμού», στην οποία η εργατική τάξη «μας παίρνει στην αγκαλιά της», ανατρέπει, έστω και προσωρινά, την ιεραρχία της συμβολικής αναγνώρισης. Οι «ήρωες» και οι «ηρωίδες» του σήμερα μας υποδεικνύουν τον κεντρικό ρόλο που έχουν οι «αόρατες/οι» «βαστάζοι» του συστήματος στη λειτουργία της κοινωνίας.
Οι γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κρίσης
Η κρίση στον τομέα της υγείας αποκαλύπτει βίαια μια διαρκώς αμφισβητούμενη πραγματικότητα: υπάρχει μια εργατική τάξη, η οποία αποτελείται κατά ένα μεγάλο μέρος από γυναίκες, στις οποίες στηρίζεται η ζωτική λειτουργία ολόκληρης της κοινωνίας.
Το νοσηλευτικό προσωπικό, περιφρονημένο και καταπιεσμένο από την κυβέρνηση κατά τα χρόνια της θραύσης του δημόσιου νοσοκομείου, ξαφνικά γίνεται ο μεγάλος «εθνικός ήρωας» που επικροτεί η ίδια αυτή κυβέρνηση, η οποία όμως αρνείται να θέσει σε εφαρμογή ουσιαστικά μέσα για την καταπολέμηση της πανδημίας. Το προσωπικό που «αποστέλλεται στο μέτωπο άοπλο», οι νοσηλευτές και οι βοηθοί νοσηλευτών στην πλειοψηφία -σχεδόν το 90%- είναι γυναίκες.
Στην ολική σύγχυση και την έντονη έλλειψη προσωπικού και εξοπλισμού, που απορρέει από την εγκληματική ανικανότητα της κυβέρνησης να διαχειριστεί την κρίση, οι γυναίκες αυτές και οι συνάδελφοί τους αντιμετωπίζουν εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, όχι μόνο για τις ίδιες και για τους οικείους τους, αλλά και για ολόκληρο τον πληθυσμό. Ομοίως, στον κλάδο του λιανικού εμπορίου, ο οποίος δεν μπορεί να σταματήσει ακόμη και σε περιόδους κρίσης, καθώς είναι ζωτικής σημασίας για τον πληθυσμό. Οκτώ στους 10 ταμίες ή πωλητές είναι γυναίκες από συνολικά 150.000 υπαλλήλους σε όλη τη Γαλλία. Και εδώ, πολλές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν την έλλειψη πόρων που διατίθενται στους εργαζόμενους για την αντιμετώπιση της πανδημίας, παρόλο που η εργασία τους συνεπάγεται έκθεση σε εκατοντάδες ανθρώπους την ημέρα. Το γεγονός ότι η Aïcha, ταμίας στο Carrefour de Saint-Denis, πέθανε από τον κορονοϊό, επιβεβαιώνει με τραγικό τρόπο τον κίνδυνο που διατρέχει και ο τομέας αυτός. Οι γυναίκες βρίσκονται επίσης στην πρώτη γραμμή της κρίσης στο βασικό τομέα του καθαρισμού, στον οποίο πλειοψηφούν συντριπτικά. Και πάλι, τα μέσα που διαθέτουν δεν είναι ανάλογα με τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν.
Οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να συνεχίσουν τη μη βασική παραγωγή
Την ίδια στιγμή, και ενώ η πανδημία πρόκειται να κορυφωθεί, τα αφεντικά διατηρούν ή οργανώνουν την επανάληψη της εργασίας σε μη βασικούς τομείς παραγωγής. Αυτό συμβαίνει ιδίως στους τομείς της αεροναυπηγικής, της αυτοκινητοβιομηχανίας και των όπλων, οι οποίοι συγκαταλέγονται στις πιο στρατηγικές βιομηχανίες για τη γαλλική μπουρζουαζία.
Αλλά για ποιό λόγο να εκτεθούν οι εργαζομένων στον ιό και, ως εκ τούτου, ο γενικός πληθυσμός να κινδυνεύει από μολύνσεις και οι υπηρεσίες υγείας από περισσότερο κορεσμό, προκειμένου να κατασκευαστούν τα αεροπλάνα και τα αυτοκίνητα που δεν έχουν καμία χρησιμότητα στη σημερινή κατάσταση; Πρόκειται για παραλογισμό για ολόκληρο τον πληθυσμό, που ανταποκρίνεται μόνο στη λογική της ανάκαμψης του κέρδους, ενώ οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι θα πληρώνουν τη κρίση.
Αυτό, οι εργαζόμενοι σε μη βασικούς τομείς το έχουν κατανοήσει πολύ καλά και δεν προτίθενται να υποχωρήσουν. Έτσι, αρχικά, μέσα από τις συλλογικές διαδικασίες αναστολής μπόρεσαν να επιβάλουν το κλείσιμο εργοστασίων, ιδίως στον τομέα των αεροναυπηγικών υπεργολαβιών. Αλλά μόλις λίγες μέρες αργότερα, τα αφεντικά επέστρεψαν, ανακοινώνοντας σχέδια επιστροφής στη δουλειά, εξασφαλίζοντας αυτή την φορά στους εργαζόμενους την προμήθεια μάσκας, γαντιών και κοστουμιών κατά χιλιάδες, όταν τα νοσοκομεία στερούνταν. Για παράδειγμα, ενώ έπρεπε να κλείσουν το εργοστάσιο για τουλάχιστον 15 ημέρες, η διοίκηση της εταιρίας Ateliers de la Haute-Garonne (εταιρεία ειδικευμένη στην κατασκευή εξαρτημάτων αεροπλάνων, παραγωγή που αναθέτει υπεργολαβικά στην Airbus και τη Boeing) ζήτησε οι εργαζόμενοι να «προσφερθούν από μόνοι τους» να επιστρέψουν στο κάρβουνο μετά από μερικές μέρες κλεισίματος. Στο Κέντρο Υπηρεσιών Αεροναυπηγικής Derichebourg, ο εργοδότης Πασκάλ Λανέτ (Pascale Lannette) ήταν σαφής: «Οι άνθρωποι θα πρέπει να επιλέξουν τι θέλουν, να πεθάνουν από την πείνα ή από τον ιό».
#Stop στη μη βασικη παραγωγή: για μια φεμινιστική πολιτική στο εργασιακό περιβάλλον!
Σε αυτή την περίοδο υγειονομικής κρίσης αρχίζουν να εμφανίζονται συνθήματα για να υλοποιηθεί η ταξική αλληλεγγύη μεταξύ όσων δουλεύουν στους μη βασικούς τομείς και αυτών που εργάζονται στους βασικούς τομείς, για να εφαρμοστεί μια ορθολογική διαχείριση της κρίσης προς όφελος όλων, ανδρών και γυναικών.
Μια τέτοια πολιτική από βιομηχανικούς κλάδους, όπως η αεροναυπηγική, που είναι ένας από τους στρατηγικούς τομείς της γαλλικής οικονομίας, προς τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως τα νοσοκομεία, θα καταδείκνυε τις ικανότητες της εργατικής τάξης να συνεισφέρει στην υγεία με ζωτικές λύσεις σε αυτόν τον, κυρίως γυναικείο, κλάδο της εργατικής τάξης.
Ο προστατευτικός εξοπλισμός πρέπει να δίνεται πρώτα στις φροντίστριες και στους φροντιστές!
Η επιστροφή στην εργασία σε μη βασικούς τομείς συνεπάγεται τη χρήση μεγάλων ποσοτήτων προστατευτικού εξοπλισμού (μάσκες, γάντια, υδροαλκοολικό τζελ, στολές, κ.λπ.), που θα παρέχονταν σε νοσηλευτικό προσωπικό, ταμίες και εργαζόμενους καθαρισμού.
Συνεπώς, η μη βασική παραγωγή πρέπει να σταματήσει και οι μάσκες πρέπει να δίνονται κατά προτεραιότητα στους φροντιστές και τις φροντίστριες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της εξάπλωσης του ιού! Αυτό υποστήριξαν πολλά συνδικάτα της CGT και της UNSA-Air, συντονιζόμενοι ενάντια στην επανέναρξη των εργασιών στον τομέα της αεροναυπηγικής.
Η παραγωγή πρέπει να μετατραπεί για να υποστηρίξει τον αγώνα κατά της πανδημίας!
Αν οι εργαζόμενοι αποφάσισαν να επιστρέψουν στην εργασία είναι για να υποστηριχθούν οι υγειονομικές υπηρεσίες, με την κατασκευή όχι εξαρτημάτων αεροσκαφών ή αυτοκινήτων, αλλά εξοπλισμού υγιεινής, όπως οι αναπνευστήρες που λείπουν από τα δημόσια νοσοκομεία.
Αυτό ζητά ο Gaetan Gracia, συνδικαλιστικός εκπρόσωπος της CGT από την Ateliers de la Haute Garonne: «Αρνούμαστε να κάνουμε αεροσκάφη ή τίποτα μη χρήσιμο στον αγώνα ενάντια στην παγκόσμια πανδημία που αντιμετωπίζουμε. Ζητούμε, επίσης, μια διερεύνηση των δυνατοτήτων μετατροπής της παραγωγής: γιατί ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας συζητά την παραγωγή τεχνητών αναπνευστήρων και όχι αυτός της αεροναυπηγικής; Εξ άλλου αυτό είναι κάτι που γίνεται συχνά κατά τη διάρκεια ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης ή παύσης ενός εργοστασίου».
Τα ξενοδοχεία πρέπει να επιταχθούν για να δεχτούν τους αρρώστους και να φιλοξενήσουν γυναίκες και παιδιά που είναι θύματα βίας στα σπίτια τους!
Η τουριστική δραστηριότητα των ξενοδοχείων είναι περισσότερο από ποτέ μη απαραίτητη κατά την τρέχουσα περίοδο, αφού τα ξενοδοχειακά κέντρα σε μεγάλο βαθμό υπολειτουργούν. Από την άλλη πλευρά, τα νοσοκομεία είναι κορεσμένα και τα κρεβάτια λείπουν. Επιπλέον, κάτω από τις συνθήκες εγκλεισμού, η οικογένεια αναδιπλώνεται στην πιο πατριαρχική της μορφή, με αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας, όπου τα κύρια θύματα είναι οι γυναίκες και τα παιδιά. Έτσι, οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ενδοοικογενειακή βία έχει αυξηθεί κατά 32% από την έναρξη των περιοριστικών μέτρων.
Για τους παραπάνω λόγους τα ξενοδοχεία πρέπει να επιταχθούν για να δεχτούν άρρωστους ή να φιλοξενούν γυναίκες και παιδιά θύματα οικογενειακής βίας!
Η παύση της μη βασικής παραγωγής είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για τους εργαζόμενους σε αυτούς τους τομείς, αλλά και για εκείνους στους βασικούς τομείς - οι περισσότεροι από τους οποίους είναι γυναίκες. Τα έμφυλα φαινόμενα της κρίσης πρέπει να ληφθούν υπόψη σε αυτή τη μάχη, για να αντιμετωπίσουμε τώρα και στο μέλλον τα υλικά θεμέλια της καταπίεσης των γυναικών.
* Ακτιβίστρια, αρθρογράφος στο διαδικτυακό τόπο Revolution Permanente
Μετάφραση - επιμέλεια: Γεωργία Πετράκη, καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
