Oι μετεκλογικές πολιτικές εξελίξεις, έφεραν σε ένα γενικόλογο δεύτερο πλάνο -όπως άλλωστε και στην προεκλογική περίοδο- τα προβλήματα που αφορούν τους νέους συμπολίτες μας καθώς και εκείνα της στρατηγικής επιλογής της συγκυβέρνησης για ριζική συρρίκνωση του Δημόσιου Αγαθού της Παιδείας. Το μόνο σχετικό που απασχόλησε την κεντρική πολιτική σκηνή -κι αυτό για δύο μέρες- ήταν η δήθεν σύγκρουση του νεόκοπου Υπουργού Παιδείας –ενός ακόμη Παντειακού καθηγητή– για τον αριθμό των επαναπροσλαμβανόμενων Διοικητικών Υπαλλήλων των ΑΕΙ. Ο λόγος βέβαια, για έναν αριθμό και όχι για τις ανθρώπινες προσωπικές διαστάσεις του προβλήματος. Ούτε βέβαια για τις κυβερνητικές παλινωδίες από τις, γραπτές μάλιστα, δεσμεύσεις του προηγούμενου Υπουργού, που απέσπασαν με τους μεγάλους απεργιακούς αγώνες του πέρσι οι Διοικητικοί Υπάλληλοι για την παραμονή όλων με ανακατατάξεις θέσεων μόνο, με βάση τα νέα οργανογράμματα που κατέθεσαν τα Πανεπιστήμια και τα οποία δεν έχουν ακόμη… αξιολογηθεί από τον εξωτερικό ιδιώτη αξιολογητή. Κανέναν δεν απασχόλησαν ούτε οι παιδαγωγικές και ψυχολογικές επεκτάσεις των πανελληνίων εξετάσεων και στις τρείς τάξεις του Λυκείου, που οδήγησαν σε δύο απόπειρες αυτοκτονίας μαθητών, η μία με τραγική κατάληξη, γεγονός που πέρασε στα ψιλά ακόμη και των εφημερίδων!
Επιπλέον, λίγο ως καθόλου δεν ασχολήθηκαν με μια σειρά από φλέγοντα ζητήματα: το κλείσιμο - συγχωνεύσεις τις ονοματίζουν – και άλλων 1600 σχολικών μονάδων με βάση τον φετινό προϋπολογισμό, τις 24000 ελλείψεις εκπαιδευτικών, την μείωση κατά 75% των δαπανών από πέρσι για προσλήψεις αναπληρωτών εκπαιδευτικών, την ανυπαρξία νέων διορισμών, το γραφειοκρατικό χάος των μεταθέσεων, την περίφημη τράπεζα θεμάτων και την -μέσα και από αυτή την… καινοτομία- περαιτέρω ενίσχυση της περίφημης πανευρωπαϊκής πρωτοτυπίας του εσμού των Φροντιστηρίων… τις απολύσεις - διαθεσιμότητες καθηγητών και σχολικών φυλάκων, τους αυθαίρετους αποκλεισμούς πανεπιστημιακών από την δυνατότητα εκλογιμότητας σε θέσεις Κοσμητόρων και Πρυτανικών Αρχών από τα αντισυνταγματικά συγκροτημένα Συμβούλια των ΑΕΙ … και τόσα ακόμη.
Πρόκειται για πολιτικές επιλογές που έχουν άμεση συσχέτιση με την συνολική ευθύνη των κυβερνώντων μετατροπής των δημοκρατικών κανόνων, των συνταγματικών δεσμεύσεων, των ελευθεριών, σε παίγνιο δύναμης χωρίς αρχές, το οποίο σε συνάρτηση με την ατομοκεντρική νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική λογική υποβάθμισης και συκοφάντησης κάθε έννοιας συλλογικής έκφρασης της κοινωνίας, οδηγεί μεγάλα τμήματα -ιδίως νέων συμπολιτών μας- στην απαξίωση του πολιτικού και των πολιτικών. Φαινόμενο που οι δραματικές συνέπειες της κρίσης. Η καλπάζουσα ανεργία των νέων, η τραγική ανυπαρξία μελλοντικής εξασφάλισης, η διάλυση κάθε έννοιας στοιχειώδους κοινωνικού κράτους, η δυσφήμιση κάθε ανθρωποκεντρικού οράματος, η έντονη προβολή από τα κυρίαρχα ΜΜΕ κάθε βίαιου γεγονότος παντού του κόσμου, η έξαρση τέτοιων φαινομένων στο διαδίκτυο -ακόμη και στα τερατόμορφα παιδικά παιχνίδια- δημιουργούν προϋποθέσεις για να βλαστάνει και να εδραιώνεται το απλουστευτικό, βαθιά αντιδημοκρατικό, βίαιο και πατριδοκάπηλο ναζιστικό φαινόμενο της Χρυσής Αυγής.
Μέσα σ' αυτό το τοπίο, το πολιτικό αιτούμενο των τελευταίων χρόνων για τους λόγους που οδηγούν τμήματα της νεολαίας να απέχουν από τις εκλογικές διαδικασίες θα έπρεπε να εστιάζεται, όχι στο δήθεν απολίτικο χαρακτήρα του φαινομένου, αλλά σε όλα όσα οδηγούν σε αυτό. Κι όμως οι περισσότερες των κυρίαρχων αναλύσεων, μετρήσεων και στατιστικών ερευνών αρκούνται στα ποσοτικά και μόνο ποσοστά αδιαφορίας και αποχής μέρους της νεολαίας από τις εκλογικές διαδικασίες. Πρόκειται για αναλύσεις για τους νέους ή στο όνομα των νέων. στις οποίες σπάνια αποτυπώνονται γνώμες των ίδιων των νέων ή έστω εκείνων που επαγγελματικά συμβιώνουν με την νεότητα στα σχολειά μας.
Αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει το αφιέρωμα αυτού του τεύχους για την σχέση Νεότητας και Πολιτικής. Σχέση, υποστηρίζουμε, αμφίσημη –όπως άλλωστε κάθε κοινωνικό-πολιτικό φαινόμενο -και όχι μονοσήμαντα αρνητική. Θέση που απαιτεί να προσεγγίσουμε την δυσκολοταξινόμητη νεολαιίστικη κοινωνική στρωμάτωση, όχι ως ενιαία και αδιαφοροποίητη πληθυσμιακή ομάδα, αλλά με σεβασμό και μελέτη των ιδιαιτεροτήτων όλων των υποκατηγοριών που την συνθέτουν. Επίσης, πέρα από την διαδεδομένη, ιδίως στην Αριστερά, άποψη περί του σταθερού και πάντα προοδευτικού χαρακτήρα της Νεολαίας στο ιστορικό γίγνεσθαι. Προφανώς οι νέοι έχουν ένα ειδικό βάρος στην ιστορική εξέλιξη, αλλά όχι απλά ως ηλικιακή κατηγορία που συμπεριλαμβάνει χοντρικά πληθυσμούς από τα χρόνια της εφηβείας μέχρι την πλήρη ενσωμάτωση στην επαγγελματική ζωή. Φαινόμενο επίσης όχι σταθερά οριοθετημένο, μια που πληθαίνουν εκείνοι που βγαίνουν στην βιοπάλη από τα εφηβικά τους χρόνια, όπως όλο και περισσότεροι αργούν να ενταχθούν στην παραγωγική διαδικασία λόγω της κρίσης. Ειδικό βάρος όχι πάντα με προοδευτικό πρόσημο. Υπάρχουν και αντιδραστικές νεολαιίστικες δράσεις όπως και μεγάλες περίοδοι απουσίας από το κοινωνικό-πολιτικό γίγνεσθαι. Τα παραδείγματα πολλά, χαρακτηριστικά και ενδεικτικά. Π.χ. όταν το φοιτητικό κίνημα πήγαινε να κάψει το σπίτι του Παλαμά γιατί έγραφε στη Δημοτική προφανώς δεν ήταν προοδευτικό, όπως και όταν στην μεγαλύτερη γενική απεργία στην Αγγλία στα 1925 οι φοιτητές εισέβαλαν στα εργοστάσια για να τα επαναλειτουργήσουν. Και ας μην λησμονούμε ότι ο Ναζισμός πριν καταλάβει την εξουσία ήταν ήδη πλειοψηφία στα γερμανικά πανεπιστήμια, καθώς και ότι την σημαντική για τον νεοελληνικό κοινωνικό σχηματισμό περίοδο από το 1910 και μέχρι το 1923 το νεολαιίστικο κίνημα ήταν κραυγαλέα απόν.
Τα παραδείγματα αυτά βέβαια αφορούν νέους ενταγμένους σε κινηματικές συλλογικότητες δράσης, δηλαδή όταν μετεξελίσσονται σε ‘διακεκριμένη κοινωνική κατηγορία' που κάτω από κατάλληλες προϋποθέσεις –σύμφωνα με τον Πουλαντζά– γίνεται ικανή να παράγει υλικά αποτελέσματα. Επίσης αναφέρονται σε μια υποκατηγορία της νεολαίας, τη φοιτητική, και σε μία ιστορική περίοδο και όχι στο σύνολό της νεολαίας. Είναι τελείως διαφορετικές π. χ. οι στάσεις και οι δράσεις ενός ανέργου νέου απόφοιτου Λυκείου ή ενός μαθητή γυμνασίου που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη συνέχεια των σπουδών απ' ότι ενός φοιτητή ή ενός νέου επιστήμονα που ξενιτεύεται για να βρει δουλεία. Στάσεις και δράσεις, που πέρα της θέσης ή μη στην παραγωγή, καθορίζονται και από ποικίλους άλλους παράγοντες: οικογενειακούς, ψυχολογικούς, ιδεολογικούς, ευρύτερης παιδείας κ.λπ.
Αυτούς, οφείλει η ανανεωτική ριζοσπαστική Αριστερά να λάβει υπ' όψη της, αν θέλει η κυρίαρχη εκλογικά θέση της στις νεώτερες γενιές να μετατραπεί σε ηγεμονική, με όραμα, δηλαδή ελπίδα, για ένα αύριο ανθρωποκεντρικό, δημοκρατικό και φωτεινό. Με κέφι και προπαντός με αδιαπραγμάτευτο καθημερινό δημοκρατικό πολιτικό ήθος ουσιαστικά διάφορο του κυρίαρχου. Με ουσιαστικό σεβασμό στις αγωνίες που διατρέχουν τη νέα γενιά και άνοιγμα στις δικές τις αντιλήψεις και επεξεργασίες στις αυτοδιαχειριστικές της πρωτοβουλίες και τις τόσες τοπικές νεανικές συλλογικές δράσεις. Και προφανώς όχι με στενά οργανωτικά πλάνα …»στρατολόγησης» και στείρες ενδονεολαιίστικες σεχταριστικές πρακτικές. Μη λησμονώντας όπως γράφει και ο Ποιητής ότι «με τις ξόβεργες μπορείς να πιάνεις πουλιά, δεν πιάνεις ποτέ το κελαηδητό τους».
Και από αυτό το κελάηδημα έχουμε ανάγκη όλοι.
