Ότι το περιμένανε, το περιμένανε. Εδώ και μήνες αναλυτές, επενδυτές και κυβερνήσεις λιβανίζανε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ανοίξει τις στρόφιγγες – και ο διοικητής της Μάριο Ντράγκι άφηνε να εννοηθεί ότι κάποτε θα το έκανε. Η ώρα ήγγικεν χτες.
Μετά την τακτική μηνιαία συνεδρίαση του διευθυντηρίου της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη, παρουσία και του Όλι Ρεν, η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι μειώνει το βασικό επιτόκιο του ευρώ στο 0,15% -σπάζοντας νέο ιστορικό ρεκόρ προς τα κάτω-, ότι επιβάλλει αρνητικά επιτόκια στις τράπεζες που θα επιμένουν να παρκάρουν το φθηνό χρήμα που δανείζονται στην ΕΚΤ αντί να το ρίχνουν στην πραγματική οικονομία (μείον 0,10%) κι ότι ξεκινά δύο νέα προγράμματα μακροχρόνιας αναχρηματοδότησης των τραπεζών (LTRO), ύψους 400 δισεκατομμυρίων ευρώ έκαστο.
Πριν ακόμη ξεκινήσει χτες το απομεσήμερο η τακτική συνέντευξη Τύπου, με τον Ντράγκι να εξηγεί τις αποφάσεις και να δίνει λεπτομέρειες για τη διάρκειά τους, τα χρηματιστήρια έκαναν πάρτι, με τη Φρανκφούρτη να σέρνει τον χορό και τον Dax να σπάει για πρώτη φορά το φράγμα των 10.000 μονάδων.
Επιπλέον, το ευρώ υποχώρησε έναντι του δολαρίου, αν και πολύ λιγότερο απ' όσο θα επιθυμούσαν κυρίως η Γαλλία και η Ιταλία, ενώ και οι αποδόσεις των «δύσκολων» κρατικών ομολόγων του Νότου πήραν την κατιούσα.
Η απόφαση του διευθυντηρίου της ΕΚΤ ήταν ομόφωνη, όπως δήλωσε ο Ντράγκι, όπερ σημαίνει ότι ακόμη και τα γεράκια της γερμανικής Bundesbank πείστηκαν ότι πρέπει άμεσα κάτι να γίνει, τόσο για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, με λογικά επιτόκια, όσο και για την αποτροπή του αποπληθωρισμού.
Υπενθυμίζεται ότι τα στοιχεία για τον πληθωρισμό που δημοσιοποίησε η Eurostat την Τρίτη ήταν πολύ ανησυχητικά, αφού τον Μάιο μειώθηκε στο 0,5%, πολύ κάτω από το «ευκταίο» 2%, που είναι και η εντολή που έχει η ΕΚΤ από το καταστατικό της να φροντίζει.
Επίσης, οι κεντρικοί τραπεζίτες είναι αποφασισμένοι να κρατήσουν τα επιτόκια σ' αυτά τα μηδενικά επίπεδα για «μεγάλη χρονική περίοδο», τουλάχιστον τρία-τέσσερα τρίμηνα, δηλαδή, αφού, όπως είπε ο Ντράγκι, «αυτά τα μέτρα θέλουν χρόνο για να φέρουν αποτελέσματα».
Όσο για τα δάνεια στις τράπεζες με χαμηλό σταθερό επιτόκιο (LTRO), θα συνοδεύονται από προϋποθέσεις, με σημαντικότερη να μη ρίχνουν πλέον τα λεφτά στα κρατικά ομόλογα, αλλά στις επιχειρήσεις -κυρίως τις μικρομεσαίες- και στα νοικοκυριά.
Και το κερασάκι στην τούρτα; «Η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει με πρόσθετα μέτρα» τόνισε ο Ντράγκι.
Αυτή η υπόσχεση μεταφράζεται από τους αναλυτές, ως πρόθεση της ΕΚΤ να αρχίσει να αγοράζει και τίτλους του ιδιωτικού τομέα (π.χ. ενυπόθηκα τιτλοποιημένα δάνεια). Γι' αυτό και έγινε το πάρτι στα χρηματιστήρια.
Στο πολιτικό επίπεδο, το μήνυμα των κεντρικών τραπεζιτών προς τις κυβερνήσεις ήταν «συμμαζέψτε τους προϋπολογισμούς σας, αλλά όχι με τρόπο που θα πνίγει την οικονομία και την ανάπτυξη». Και τώρα το μπαλάκι είναι και πάλι στο γήπεδο των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης. Οπότε, παραμένουν οι φόβοι του προέδρου του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, που δήλωσε πριν τη δημοσιοποίηση της απόφασης της ΕΚΤ ότι είναι «πάντα λίγο νευρικός όταν οι πολιτικοί στρέφουν την προσοχή τους στους κεντρικούς τραπεζίτες για να λύσουν τα προβλήματά τους».
Ο πρώτος πολιτικός που έσπευσε να καλωσορίσει την απόφαση της ΕΚΤ ήταν ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, λέγοντας ότι αυτή θα έχει θετικό αντίχτυπο στην τόνωση της οικονομίας. Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, αντίθετα, αρνήθηκε να σχολιάσει την απόφαση της ΕΚΤ, πρώτον διότι ποτέ δεν το συνηθίζει, και δεύτερον διότι από καιρό στη Γερμανία έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα δυσαρέσκειας, καθώς τα μηδενικά επιτόκια πλήττουν την αποταμίευση. Πάντως, ο υπουργός της των Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε φρόντισε να δηλώσει, με πολιτική... ορθότητα, πως είναι πεισμένος ότι η ΕΚΤ λαμβάνει τις σωστές αποφάσεις, «όπως έκανε και στο παρελθόν».
