Πριν από μερικές εβδομάδες εξετάσαμε έρευνες, οι οποίες προσδιορίζουν τα οφέλη από τη συμμετοχή στην Ε.Ε. Για τους περισσότερους η συμμετοχή στην Ε.Ε. προσέδωσε πραγματικό όφελος κατ' άτομο πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο. Αυτό όμως δεν ίσχυσε για την Ελλάδα. Σχεδόν αμέσως μετά την είσοδό της η ελληνική οικονομία άρχισε να υποαποδίδει, τάση η οποία θα φαινόταν πιο λογική για χώρες εκτός της Ε.Ε. Αλλά γιατί;
Η διαφοροποίηση σε τελική ανάλυση δεν ήταν παρά απλά η αποτυχία να ενσωματωθεί αποτελεσματικά. Σύμφωνα με έρευνα:
"Από το 1981 ώς το 1995 οι ρυθμοί ανάπτυξης στην Ε.Ε. ήταν σχετικά υψηλότεροι και η Ελλάδα είχε διαφοροποίηση... Το άνοιγμα της μη ανταγωνιστικής εγχώριας βιομηχανίας ίσως να ήταν πολύ ξαφνικό. Ωστόσο η είσοδος στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση αντιπροσωπεύει μια στροφή, με ρυθμούς ανάπτυξης μεγαλύτερους από αυτούς της Ε.Ε. για την περίοδο 1996-2008, ανάπτυξη, η οποία τροφοδοτήθηκε από τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τον πιστωτικό τομέα. Υπόψη ότι ο τελευταίος είναι ένας από τους λίγους τομείς, στους οποίους εφαρμόστηκαν δομικές μεταρρυθμίσεις... Μέχρι την κρίση της Ευρωζώνης η ολοκλήρωση καθυστερούσε σε ένα ευρύ φάσμα δομικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα. Υπάρχουν σημάδια ότι αυτό αλλάζει αργά".
Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της έρευνας, υπήρχε μία συζήτηση στα τέλη της δεκαετίας του '70 για το κατά πόσο η είσοδος της Ελλάδας έπρεπε να καθυστερήσει μέχρις ότου να προβεί σε περισσότερες μεταρρυθμίσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την καθυστέρηση αλλά απορρίφθηκε. Η Ελλάδα μπορεί να προχωρά σε μεταρρυθμίσεις τώρα, αλλά, αυτές γίνονται μέσα σε ένα ζοφερό οικονομικό σκηνικό. H σύγκλιση της περιόδου πριν από την κρίση παραμένει απολύτως ανεπιτυχής.
Η ελπίδα για τους Έλληνες -αν υπάρχει- είναι ότι σε αυτή την κατάσταση μια βελτίωση στη μακροοικονομική και μικροοικονομική πολιτική θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πραγματικά ταχεία ανάκαμψη της ανάπτυξης, καθώς η Ελλάδα τελικά απολαμβάνει τα οφέλη της πλήρους ολοκλήρωσης και ενσωμάτωσης στην Ε.Ε. και βελτιώνει την τωρινή της ανεπάρκεια αποτελεσμάτων. Αλλά πόσο μακρύς, επώδυνος και δίχως αυταπάτες είναι ο δρόμος μέχρι εκεί.
