Ο ρόλος του Πόντιου Πιλάτου αρέσει τελευταία στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο βγήκε χθες με μια έκθεσή του να νίψει τας χείρας του για τις βαριές επιπτώσεις της λιτότητας στους πιο αδύναμους Έλληνες ρίχνοντας την ευθύνη όχι τόσο στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής όσο στον τρόπο με τον οποίο αυτό εφαρμόστηκε. Λες και δεν ήταν πανταχού παρούσα η τρόικα, στην αρχή να δίνει το πράσινο φως για κάθε μέτρο που έπαιρνε η ελληνική κυβέρνηση και στη συνέχεια για να υπαγορεύει τα μέτρα.
Εν πάση περιπτώσει στην έκθεση του ΔΝΤ με τίτλο «Δημοσιονομική πολιτική και εισοδηματική ανισότητα» διαπιστώνεται ότι τα μέτρα λιτότητας είχαν δυσανάλογα μεγάλο κόστος για το φτωχότερο 10% των Ελλήνων πολιτών σε σχέση με τα μεσαία εισοδήματα. Το βαρύτερο πλήγμα, πάντα κατά το ΔΝΤ, προέκυψε από τη μείωση του αφορολόγητου ορίου από τα 12.000 ευρώ στα 5.000 ευρώ.
Επιπλέον η έκθεση σημειώνει ότι οι απώλειες στο διαθέσιμο εισόδημα των φτωχών στην Ελλάδα ήταν σαφώς μεγαλύτερες απ' ό,τι στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης που εφάρμοσαν ανάλογα μέτρα. Στην Ελλάδα το διαθέσιμο εισόδημα του πιο φτωχού 10% μειώθηκε πάνω από 15%, όταν στην Πορτογαλία και την Ισπανία υποχώρησε λίγο πάνω από 5% και στην Ιταλία αρκετά κάτω από 5%.
Αναφορικά με τις μειώσεις στους μισθούς του δημόσιου τομέα η έκθεση υποστηρίζει ότι ήταν σημαντικές τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Λετονία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Ισπανία: «Οι μισθοί του δημόσιου τομέα περιορίστηκαν, μειώθηκαν ειδικά επιδόματα για τους δημοσίους υπαλλήλους και καταργήθηκε ο 13ος και 14ος μισθός στους υψηλά αμειβόμενους» γράφεται στην έκθεση.
Η αύξηση της ανισότητας
Το ΔΝΤ παραδέχεται ότι τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής διεύρυναν τις εισοδηματικές ανισότητες. «Τα μέτρα προσαρμογής οδηγούν βραχυπρόθεσμα σε μείωση της απασχόλησης και της παραγωγής, γεγονός που πλήττει τα χαμηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα η αύξηση της ανεργίας αυξάνει τη μισθολογική ανισότητα, καθώς οι μισθοί των ανειδίκευτων εργαζομένων υποχωρούν σε σχέση με τους μισθούς των εξειδικευμένων. Η διάρκεια και η έκταση των επιπτώσεων εξαρτώνται από το μέγεθος των αυτόματων σταθεροποιητών, καθώς και από την αντίδραση της ανάπτυξης και το πώς θα επηρεάσει την απασχόληση. Αν οι πολλαπλασιαστές είναι ιδιαίτερα υψηλοί κατά τη διάρκεια της ύφεσης, η δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί να έχει ισχυρό αντίκτυπο στην απασχόληση».
Είναι προφανές ότι πίσω από τις περίπλοκες διατυπώσεις κρύβεται το... κοινότοπο: η λιτότητα τσάκισε τους πιο αδύναμους. Όχι ότι άφησε ανέπαφους τους άλλους...
Και η πρόταση του ΔΝΤ για να μειωθούν οι... βλαβερές συνέπειες της λιτότητας είναι να σχεδιάσουν οι κυβερνήσεις ένα «κατάλληλο μείγμα μέτρων». Συνιστάται η μείωση των αμυντικών δαπανών και των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, ώστε να περιοριστεί η ανάγκη για περικοπές σε κοινωνικές παροχές. Συνιστάται επίσης η εφαρμογή προοδευτικών φορολογικών μέτρων, όπως η μείωση των αντιστρόφως προοδευτικών φορολογικών εξόδων και η αύξηση των φόρων για τον πλούτο και την περιουσία. Επίσης προτείνεται η επέκταση των προγραμμάτων για την απασχόληση, όπως η στήριξη στην αναζήτηση εργασίας, η επιδότηση μέρους του μισθού και η εργασιακή εκπαίδευση, τα οποία θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη μείωση της ανεργίας, καθώς επιστρέφει σε ρυθμούς ανάπτυξης η οικονομία.
Αυτά συνιστά η έκθεση του ενός πυλώνα της τρόικας, η οποία χαρακτηρίζεται από τη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt ως ο πιο μισητός θεσμός στη σημερινή Ευρώπη.
Η μισητή τρόικα
Στο άρθρο της η εφημερίδα επαναφέρει τα σενάρια που έχουν... διαρρεύσει πολλές φορές τους τελευταίους μήνες από το Βερολίνο περί αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, όχι με τη μορφή του κουρέματος, αλλά της μείωσης των επιτοκίων και της παράτασης του χρόνου αποπληρωμής από τα σημερινά 30 στα 50 χρόνια. Και το τιτλοφορεί «50 χρόνια τρόικα», αφού κανείς στην Εσπερία δεν διανοείται δανειακές... διευκολύνσεις άνευ όρων. Συγκεκριμένα η Handelsblatt γράφει:
«Η τρόικα εποπτεύει τα πακέτα βοήθειας στις χώρες που επλήγησαν από την οικονομική κρίση και ελέγχει την εφαρμογή των ριζικών μεταρρυθμίσεων, που είναι προϋπόθεση για την οικονομική στήριξη. Τον Δεκέμβριο η Ιρλανδία κατέφερε να ολοκληρώσει το πρόγραμμα. Χρειάστηκε όμως το δεκανίκι της επιμήκυνσης αποπληρωμής των πιστώσεων σε περισσότερα από 20 χρόνια και τη δεκαετή αναστολή καταβολής των τόκων. Παρόμοιες είναι οι ρυθμίσεις που προβλέπονται για την Πορτογαλία, ενώ στην περίπτωση της Ελλάδας η επιμήκυνση θα ξεπεράσει τα 30 χρόνια. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμα και το ενδεχόμενο μιας επιμήκυνσης που θα αγγίζει τα 50 χρόνια. Για να διασφαλιστεί ωστόσο η βιωσιμότητα του χρέους, Ελλάδα και Πορτογαλία θα πρέπει να αυξήσουν τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή θα πρέπει να δοθεί μια νέα προοπτική ιδίως στους νέους, ώστε να μην θεωρούν ότι για τα επόμενα 30 χρόνια ο μόνος στόχος θα είναι η αποπληρωμή πιστώσεων και τόκων».
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
