Ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει σήμερα το "ευρωπαϊκό εγχείρημα"; Μα, η κρίση χρέους, απαντούν εν χορώ οι διεθνείς αναλυτές. Παραβλέποντας όχι μόνο τα "προγράμματα διάσωσης" και τις πολιτικές λιτότητας που σκοτώνουν σήμερα κάθε έννοια κοινοτικής συνοχής, αλλά και κάτι ακόμα: κόμματα με ακραία εθνικιστική ατζέντα βγαίνουν το ένα μετά το άλλο από το περιθώριο, καταγράφουν αλλεπάλληλες εκλογικές επιτυχίες και διεκδικούν πια κεντρική θέση στο πολιτικό προσκήνιο. Επόμενος στόχος τους, το ευρωκοινοβούλιο.
Στα μέσα της εβδομάδας οι ηγέτες δύο εκ των ισχυρότερων ακροδεξιών κομμάτων της Ευρώπης, η Μαρίν Λεπέν του γαλλικού Εθνικού Μετώπου και ο Γκέερτ Βίλντερς του ολλανδικού Κόμματος της Ελευθερίας, παραχώρησαν κοινή συνέντευξη τύπου στο ολλανδικό κοινοβούλιο. "Είναι μια ιστορική μέρα καθώς σήμερα ξεκινά η ελευθερία" ανήγγειλε ο Βίλντερς σηκώνοντας το λάβαρο του απελευθερωτικού αγώνα εναντίον των "ευρωπαϊκών ελίτ" και του "τέρατος των Βρυξελλών". Σκοπός, είπε, είναι η ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας και η προστασία της εθνικής ταυτότητας για τα κράτη - μέλη της Ε.Ε.
Η μέρα ήταν ιστορική επειδή τα δύο κόμματα ανακοίνωσαν ότι θα κατέβουν από κοινού στις ευρωεκλογές του ερχόμενου Μαΐου με τον συνδυασμό "Συμμαχία για την Ελευθερία". Και το σχήμα αναμένεται να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο μέσα στις επόμενες ημέρες. Το έδαφος για αυτό προετοίμασε η διάσκεψη που πραγματοποίησαν στη Βιέννη έξι ακροδεξιά κόμματα στις 15 Νοεμβρίου. Οικοδεσπότης ήταν το αυστριακό Κόμμα της Ελευθερίας και προσκεκλημένοι το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν, το βελγικό Βλάαμς Μπελάνγκ, η ιταλική Λέγκα του Βορρά, οι Σουηδοί Δημοκράτες και το σλοβακικό Εθνικό Κόμμα.
Ο αρχηγός του FPO, Χανς Κρίστιαν Στράχε, δεν έκρυψε ότι στόχος της υπό διαμόρφωση συμμαχίας είναι να αναδειχτεί "τρίτη δύναμη" του ευρωκοινοβουλίου. Για τον σχηματισμό πολιτικής ομάδας απαιτούνται 25 βουλευτές από τουλάχιστον επτά κράτη - μέλη. Και διόλου τυχαία, οι διεργασίες στο χώρο της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς αφορούν σήμερα επτά κόμματα.
Δεν υπάρχει βέβαια χώρος για όλους. Σε μια προσπάθεια να διαφοροποιηθούν από τα πιο απροκάλυπτα νεοναζιστικά και νεοφασιστικά μορφώματα της σημερινής Ευρώπης, η συμμαχία δεν απέστειλε προσκλήσεις στην ελληνική Χρυσή Αυγή, το βρετανικό Εθνικό Κόμμα και το ουγγρικό Τζόμπικ. Ωστόσο, με παρόμοια συλλογιστική κάποια άλλα ευρωπαϊκά κόμματα αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί της. Το νεοσύστατο κόμμα "Εναλλακτική για τη Γερμανία", που έφτασε τον Σεπτέμβριο μια ανάσα από την εκπροσώπησή του στη Βουλή ξεκαθάρισε ότι "δεν έχει τίποτε κοινό με την Ακροδεξιά" ενώ ανάλογες αποστάσεις πήρε και το βρετανικό ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP) του Νάιτζελ Φάραντζ.
Αισθητές διαφορές υπάρχουν, ωστόσο, ανάμεσα και στα ίδια τα κόμματα που σήμερα εμφανίζονται έτοιμα να συνεργαστούν. Το κόμμα του Βίλντερς αποτελεί ένθερμο υποστηρικτή του Ισραήλ τη στιγμή που το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο είναι γνωστό για τις αντισημιτικές καταβολές του. Από την άλλη η γαλλική Ακροδεξιά, που το τελευταίο διάστημα "υιοθετεί" για υποψηφίους μετανάστες από το Μαγκρέμπ που ασπάζονται τις "γαλλικές αξίες", θα συναντήσει δυσκολίες με την φανατική εμμονή των Ολλανδών για... απαγόρευση του Κορανίου στην Ευρώπη.
Υπάρχουν βέβαια και πολλά κοινά σημεία, με προεξέχοντα ανάμεσά τους την αντιμετώπιση του συγκεντρωτισμού των Βρυξελλών, της "μαζικής μετανάστευσης" και του "εσφαλμένου σχεδιασμού του ευρώ". Με μικρότερη ή μεγαλύτερη επιμονή, τα κόμματα της συμμαχίας αποδέχονται ως κοινό στόχο την επιστροφή στα εθνικά νομίσματα, έστω και μακροπρόθεσμα.
Μια Ευρώπη που γαλούχησε ολόκληρες γενιές με το όραμα της "σύγκλισης" και στις μέρες μας ισχυρίζεται ότι η απόκλιση Βορρά - Νότου αποτελεί κάτι σαν φυσικό νόμο είναι επόμενο να απαξιώνεται στα μάτια των εκατομμυρίων νεόπτωχων και ανέργων που τσακίζονται από την κρίση και τη λιτότητα. Η Ε.Ε. προσφέρει τον ιδανικό στόχο στην Ακροδεξιά, καθώς το πολιτικό σχέδιό της, η αναδίπλωση στα εθνικά όρια, μοιάζει σήμερα περισσότερο πειστικό από την αναζήτηση ενός διαφορετικού μοντέλου ολοκλήρωσης.
Κατά τα άλλα, δεν υπάρχουν αμφιβολίες ότι πρόκειται για έναν καθαρά ευκαιριακό στόχο, που ουδεμία σχέση έχει με διαφορετικές αντιλήψεις για την οικονομική πολιτική. Παραδείγματος χάριν ο Βίλντερς, που σήμερα καταγγέλλει σε κάθε ευκαιρία το "τέρας των Βρυξελλών" και επαγγέλλεται την "απελευθέρωση από τις ευρωπαϊκές ελίτ" είναι πιο νεοφιλελεύθερος και από την ίδια τη Μέρκελ. Για δύο χρόνια, το κόμμα του στήριζε με την ψήφο του την κεντροδεξιά κυβέρνηση της Ολλανδίας, που διακρίθηκε για τις επιθέσεις της εις βάρος των λαϊκών εισοδημάτων.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Το ταμπού της συνεργασίας με τις πολιτικές δυνάμεις του ρατσισμού και της ξενοφοβίας έχει πια σπάσει για τα καλά με όλο και περισσότερους εκπροσώπους τους να καταλαμβάνουν κυβερνητικές θέσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Περισσότερο επομένως και από την άνοδο της ακροδεξιάς προβληματίζουν η χλιαρή αντιμετώπιση και οι γέφυρες επικοινωνίας που όλο και πιο συχνά ρίχνουν προς αυτήν Ευρωπαίοι συντηρητικοί και σοσιαλδημοκράτες.
Προνομιακό πεδίο για τη συνάντηση αποτελούν τελευταία οι Ρομά, με τον Γάλλο υπουργό Εσωτερικών Μανουέλ Βαλς να τους καταγγέλλει για την αδυναμία τους να ενσωματωθούν και τον πρώην υπουργό Εργασίας των Βρετανών Εργατικών Ντέιβιντ Μπλάνκετ να προειδοποιεί ότι το πρόβλημα που συνιστούν ενδέχεται να προκαλέσει σύντομα "λαϊκή έκρηξη".
Και φυσικά όλα αυτά αλείφουν βούτυρο στο ψωμί των αυθεντικών εκφραστών της φυλετικής καθαρότητας. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις για τις ευρωεκλογές του 2014 εμφανίζουν τόσο το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία όσο και το Κόμμα της Ελευθερίας στην Ολλανδία να προηγούνται αισθητά των υπολοίπων κομμάτων. Επειδή, σύμφωνα με την κυρίαρχη αφήγηση, το πρόβλημα της σημερινής Ευρώπης δεν είναι πολιτικό. Είναι τα ελλείμματα του Νότου, οι μετανάστες και οι Ρομά. Μέχρι τουλάχιστον τον Μάιο, οπότε οι αναλυτές των μεγάλων ευρωπαϊκών ΜΜΕ θα αρχίσουν να πέφτουν σαν βροχή από τα σύννεφα.