Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Στο παζάρι της Αθήνας τρόικα και κυβέρνηση δεν φαίνεται προς το παρόν να τα βρίσκουν στο πώς θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό το 2014. Στο παζάρι εκτός Αθήνας, αυτό που επισήμως δεν έχει αρχίσει, δεν φαίνεται να γίνεται καμία πρόοδος στο πώς θα γίνει διαχειρίσιμο το ελληνικό χρέος, έστω το 2020. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας δεν κουράζεται να απορρίπτει κατηγορηματικά την προοπτική ενός κουρέματος του ελληνικού χρέους.
Για μια ακόμη φορά, χθες, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε φρόντισε να δηλώσει, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Bild, ότι δεν υπάρχει περίπτωση να κουρευτεί το ελληνικό χρέος, ενώ διαχωρίζει σαφώς την περίπτωση της Ελλάδας από αυτές της Ιρλανδίας και της Ισπανίας με «την επιτυχημένη ολοκλήρωση» των προγραμμάτων τους.
Υπογραμμίζει, λοιπόν, ο Σόιμπλε ότι «η Ελλάδα έχει μεγαλύτερα προβλήματα από ό,τι οι άλλες χώρες της κρίσης και για τον λόγο αυτόν θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο μέχρι να σταθεί στα δικά της πόδια. Με αυτό το δεδομένο είπαμε κατά την έγκριση του τρέχοντος προγράμματος, και το επαναλάβαμε πριν από τις εκλογές, ότι στα μέσα του 2014 θα δούμε εάν θα πρέπει να στηρίξουμε εκ νέου την Ελλάδα, μετά την εκπνοή του παρόντος προγράμματος, στο τέλος του 2014, εφόσον έχει εκτελέσει τις υποχρεώσεις της. Πρόκειται για ένα πολύ μικρότερο ποσό από αυτό που έχουμε δώσει στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος. Και δεν θα πρόκειται για κούρεμα του χρέους. Κάναμε ένα κούρεμα στα τέλη του 2011 - αρχές 2012 και αυτό φτάνει».
Ο Σόιμπλε, που φαίνεται να είναι το φαβορί για τη θέση του υπουργού Οικονομικών και στην επόμενη κυβέρνηση του Βερολίνου, είναι πεπεισμένος ότι η πολιτική διαχείρισης της ευρωκρίσης είναι σωστή κι ότι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί ένα πισωγύρισμα είναι η συνεπής συνέχιση της πολιτικής των μεταρρυθμίσεων: «Οι χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση θα πρέπει να βάλουν σε τάξη τα δημοσιονομικά τους και να συνεχίσουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Μόνο μια ανταγωνιστική Ευρώπη είναι ισχυρή και ανθεκτική στις κρίσεις», επιμένει ο Σόιμπλε.
Μπόφινγκερ: Ο προϋπολογισμός μας κερδίζει από την Ελλάδα
Εξίσου επίμονος με τον Σόιμπλε στις επισημάνσεις του -αν και σε άλλο μήκος κύματος- είναι ο Πέτερ Μπόφινγκερ, ένας από τους 5 «σοφούς» οικονομικούς συμβούλους της γερμανικής κυβέρνησης. Για πολλοστή φορά ο Μπόφινγκερ υπενθύμισε σε χθεσινή συνέντευξή του ότι η Γερμανία είναι ο μεγάλος κερδισμένος της Ευρωζώνης κι ότι για την ώρα βγαίνει κερδισμένη και από την κρίση: «Στη Γερμανία πολλοί θυμώνουν επειδή πληρώνουν για την Ελλάδα. Αλλά δεν αντιλαμβάνονται, πρώτον, ότι για την ώρα έχουν δώσει μόνο εγγυήσεις για την Ελλάδα και, δεύτερον, ότι ο προϋπολογισμός στη Γερμανία εξοικονομεί κάθε χρόνο 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε πληρωμές τόκων εξαιτίας των τρομερά χαμηλών επιτοκίων».
Έτινγκερ: «Κάτω τα χέρια από την Ελλάδα»
Στο μεταξύ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης στη Γερμανία, με επιτυχία σε κάποιους τομείς και μεγάλη δυστοκία σε κάποιους άλλους. Ένας από αυτούς είναι -παραδόξως- το τι δέον γενέσθαι με την Ευρώπη, με τους συντηρητικούς Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας (CSU, το αδελφό κόμμα της CDU της Μέρκελ) να επιμένουν ότι πρέπει να ανοίξει η πόρτα εξόδου από την Ευρωζώνη για τις χώρες που δεν τηρούν τους κανόνες του Μάαστριχτ.
Την αρνητική απάντηση της CDU στο αίτημα των αδελφών Βαυαρών έδωσε από το βήμα του συνεδρίου της νεολαίας του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος ο Γερμανός επίτροπος Ενέργειας, Γκίντερ Έτινγκερ: «Όποιος θέλει να εκδιώξει χώρες, όπως η Ελλάδα, από το ευρώ δεν καταλαβαίνει ότι οι διεθνείς επενδυτές αναμένουν συνοχή στην ΟΝΕ», είπε και πρόσθεσε ότι «το ξυλοκόπημα εναντίον της Ελλάδας είναι ο λάθος τρόπος».
Ο Έτινγκερ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου που απορρέει από αυτές τις «λαϊκιστικές τάσεις» και υποστήριξε ότι η δύναμη της Ευρωζώνης είναι η συνοχή της. Με το βλέμμα στραμμένο στις ευρωεκλογές, δεν έκρυψε την ανησυχία του για την προσπάθεια που κάνουν τα «δεξιά, λαϊκιστικά» κόμματα της Ευρώπης να ενωθούν (σ.σ.: πρόσφατες ήταν οι επαφές σε επίπεδο κουρφής των ακροδεξιών της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Αυστρίας) και προειδοποίησε ότι αυτοί «οι αντιευρωπαϊστές θα μπορούσαν να καταλάβουν το ένα τέταρτο των εδρών στο επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Προβλήματα και σε άλλες χώρες
Την ώρα που εντός των τειχών παίζεται το πολλοστό επεισόδιο του... θρίλερ «διαπραγματεύσεις με την τρόικα», εκτός των τειχών το ενδιαφέρον εστιάζεται στα προβλήματα των μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης, που κάνουν το ελληνικό πρόβλημα να φαντάζει πιο μικρό, αλλά και πιο... ενοχλητικό. Έχουμε και λέμε, λοιπόν:
Από το Παρίσι, ο υπουργός για θέματα Προϋπολογισμού, Μπερνάρ Καζενέβ, υπολογίζει ότι εξαιτίας της αδύναμης οικονομικής κατάστασης η Γαλλία θα έχει φέτος μείωση φορολογικών εσόδων, της τάξης των 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Συνεπώς απομακρύνεται ακόμη περισσότερο το ενδεχόμενο να πιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους της. Ο Καζενέβ προσπαθεί να κλείσει την «τρύπα» με τον ίδιο τρόπο που αποτυγχάνει παταγωδώς να το πετύχει η ελληνική κυβέρνηση. Κήρυξε τη μάχη ενάντια στη φοροδιαφυγή ελπίζοντας να εισπράξει την επόμενη χρονιά περί τα 2 δισεκατομμύρια απ' όσους αποφεύγουν να καταβάλλουν τον οβολό τους στα γαλλικά ταμεία.
Από τη Μαδρίτη, που φιλοδοξεί μέχρι τα Χριστούγεννα να απαγκιστρωθεί από την οικονομική στήριξη των εταίρων για την εξυγίανση των τραπεζών της, η κεντρική τράπεζα της Ισπανίας εξέπεμψε σήμα κινδύνου, καθώς τα κόκκινα δάνεια έσπασαν κάθε ρεκόρ. Τον Σεπτέμβριο έφτασαν το 12,7% του συνολικού δανεισμού, την ώρα που πέρσι το Σεπτέμβριο ήταν 10,7%. Το ποσοστό μεταφράζεται σε επισφαλή δάνεια ύψους 187,8 δισεκατομμυρίων ευρώ και σε «καμπάνες» ύψους 7 δισ.
Από το Βερολίνο, οι επιχειρήσεις που συμμετείχαν σε έρευνα του Ινστιτούτου Οικονομίας (IW) εξέφρασαν τον δισταγμό τους να προχωρήσουν σε επενδύσεις το 2014. Στη μόνη χώρα που είχε φέτος ανάπτυξη και περιμένει του χρόνου κάπως μεγαλύτερη, μόλις η μία στις τρεις επιχειρήσεις σκέφτεται να αυξήσει τις επενδύσεις της την επόμενη χρονιά, ενώ η μία στις έξι δηλώνει ότι θα τις μειώσει. «Αυτή η αδύναμη επενδυτική δραστηριότητα θα πρέπει να μας ανησυχεί», δήλωσε ο πρόεδρος του IW, Μίχαελ Χίτερ.
Από τη Βιέννη, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας και μέλος του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, Έβαλντ Νοβότνι, δήλωσε απογοητευμένος από τον αργό ρυθμό ανάκαμψης της Ευρωζώνης. Βλέπει μεν να βελτιώνεται η κατάσταση σε σχέση με πέρσι, πλην όμως προσθέτει πως «πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτή η βελτίωση δεν είναι τόσο ισχυρή όσο περιμέναμε». Και ο Νοβότνι δηλώνει ότι ανησυχεί για τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού. Η είδηση είναι, όμως, ότι ακόμη και η γερμανική κεντρική τράπεζα -ο διοικητής της οποίας είχε μειοψηφήσει πρόσφατα στην απόφαση της ΕΚΤ να ρίξει το επιτόκιο του ευρώ στο 0,25%- θεωρεί ότι καλώς τα επιτόκια είναι χαμηλά, αφού το πρόβλημα δεν είναι ο υψηλός, αλλά ο χαμηλός πληθωρισμός.
