Της Κάκης Μπαλή
Το Eurogroup της περασμένης εβδομάδας θα μπορούσε να ήταν μια καλή ευκαιρία για να ανοίξουν μερικές σαμπάνιες στις Βρυξέλλες. Λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, ο πρωθυπουργός της μνημονιακής Ιρλανδίας, Έντα Κένι, δήλωσε έμπλεως εθνικής αυτοπεποίθησης ότι η χώρα του φεύγει από το Μνημόνιο στο τέλος της χρονιάς και ότι δεν χρειάζεται καμία βοήθεια στο μέλλον. Η Ιρλανδία είναι αποφασισμένη να βγει στις αγορές χωρίς το δίχτυ ασφαλείας που της είχαν προσφέρει οι εταίροι της. Δεν θέλει την προληπτική γραμμή πίστωσης για την περίπτωση που δεν βρεθούν αρκετοί επενδυτές να αγοράσουν ιρλανδικά ομόλογα με λογικά επιτόκια ούτε την επιτήρηση που συνεπάγεται αυτή η προσφορά. Αν και αυτό δεν αρέσει απαραίτητα σε όλους -οι πιο συγκρατημένοι φοβούνται μήπως γίνει κανένα ατύχημα-, δεν παύει να είναι μια καλή είδηση. "Επιτέλους ένα πρόγραμμα διάσωσης τελείωσε επιτυχώς, άντε να πάρουν σειρά και τα επόμενα" ήταν η ευχή στο Eurogroup.
Μάλιστα, οσονούπω ακολουθεί και η δεύτερη... χειραφέτηση από τον χρηματοδοτικό ορό των μηχανισμών στήριξης, αυτή της Ισπανίας, η οποία δηλώνει έτοιμη να χειριστεί τα περαιτέρω προβλήματα των τραπεζών της μόνη της.
Επιτέλους, ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, είχε την ευκαιρία να μιλήσει «για μια καλή μέρα για την Ευρώπη». Δύο από τις πέντε κλυδωνιζόμενες χώρες ανέρρωσαν, η Πορτογαλία και η Κύπρος τα πάνε καλούτσικα, ακόμη και η... προβληματική Ελλάδα κάνει κάποιες προόδους - και, αν η πίεση διατηρηθεί σταθερή, ίσως κάνει και περισσότερες. Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να αναθεωρήσουμε την πολιτική μας, όλα βαίνουν βάσει προγράμματος, είναι το μήνυμα.
Ο Γάλλος ασθενής
Αμ δε! Την ίδια μέρα που οι υπουργοί Οικονομικών συνέχαιραν τον Ιρλανδό και τσιγάριζαν σε χαμηλή φωτιά τον Έλληνα ομόλογό τους, έσκαγε μια ομοβροντία κακών ειδήσεων για τις πραγματικά μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης. Το καλοκαιρινό τρίμηνο του 2013 η γαλλική οικονομία -το νούμερο δύο στην Ευρωζώνη- διολίσθησε και πάλι στην ύφεση, ενώ το νούμερο τρία, η Ιταλία, παρέμεινε για ένατο συνεχές τρίμηνο σε ύφεση, κάτι που έχει να της συμβεί από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ακόμη και η ατμομηχανή της Ευρώπης, η γερμανική οικονομία, επιβράδυνε το βήμα της, εν μέρει επειδή οι εταίροι της στην Ευρωζώνη δεν έχουν λεφτά να αγοράσουν τόσα γερμανικά προϊόντα, όπως πριν.
Και μια μέρα αργότερα βγήκε η Κομισιόν, στον νέο ρόλο της ως εξετάστρια των σχεδίων προϋπολογισμού των κρατών μελών, να εκφράσει την ανησυχία της για το γαλλικό, το ιταλικό και το ισπανικό σχέδιο. «Δεν έχουν περιθώρια λάθους», ήταν η εκτίμηση των Βρυξελλών, και ενέχουν το «ρίσκο» να μην πιάσουν τους δημοσιονομικούς στόχους τους είτε για το χρέος είτε για το έλλειμμα είτε και για τα δυο.
Αυτές οι ειδήσεις ξινίζουν τη σαμπάνια στα ποτήρια του Eurogroup. Υπενθυμίζουν ότι η κρίση είναι ακόμη εδώ, παρά το ιρλανδικό success story. Και αυξάνουν την πίεση για τα επόμενα βήματα σταθεροποίησης, που αυτή τη στιγμή, κυρίως εξαιτίας της απουσίας γερμανικής κυβέρνησης, γίνονται σημειωτόν.
Στον "πάγο" η τραπεζική ένωση
Ωστόσο, ούτε σ' αυτή τη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών έγινε πρόοδος στο ζήτημα της τραπεζικής ένωσης. Ακόμη Παρίσι και Βερολίνο δεν βρήκαν κοινό βηματισμό στο επίμαχο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης ή εκκαθάρισης των προβληματικών τραπεζών. Η κόντρα είναι η εξής: Η Γαλλία -και άλλοι πολλοί- θέλουν να συσταθεί εδώ και τώρα ένα ταμείο εκκαθάρισης, το οποίο ναι μεν θα γεμίσει από πόρους των ίδιων των τραπεζών στο μέλλον, αλλά άμεσα θα δανείζεται από τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης ESM. Το Βερολίνο από την πλευρά του δεν θέλει να εμπλακεί ο ESM, αλλά στις όποιες επιχειρήσεις διάσωσης τραπεζών -και αφού κληθούν πρώτα να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοι-, εάν δεν φτάνουν τα λεφτά, να τα βάζουν οι εθνικές κυβερνήσεις. Μόνο στην περίπτωση που αυτές δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν πλήρως στο κόστος θα ενεργοποιείται ο ESM, και μάλιστα υπό αυστηρούς όρους, όπως έγινε στην περίπτωση της Ισπανίας.
Ο χρόνος πιέζει, καθώς οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν πριν λήξει η θητεία αυτής της Ευρωβουλής, που θα κληθεί να τις εγκρίνει. Επιπλέον οσονούπω θα ξεκινήσουν τα τεστ αντοχής όλων των ευρωπαϊκών τραπεζών - και δεν αποκλείονται δυσάρεστες εκπλήξεις.
