Της Κάκης Μπαλή
Η ατμόσφαιρα στο νέο εκθεσιακό κέντρο της Λειψίας, στο τακτικό συνέδριο του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD), ήταν μελαγχολική, όσο γκρίζα ήταν έξω η φθινοπωρινή πόλη. Πώς να μην ήταν, άλλωστε; Τα μέλη και τα στελέχη του κόμματος ακόμη δεν μπορούν να συνέλθουν από το δραματικό αποτέλεσμα των εκλογών, από την τεράστια απόσταση που τους χωρίζει από τους Χριστιανοδημοκράτες της Άνγκελα Μέρκελ. Κι αν εξαιρέσει κανείς εκείνους τους λίγους που ονειρεύονται κυβερνητικές καρέκλες, οι περισσότεροι Σοσιαλδημοκράτες βλέπουν τη συμμετοχή τους στη μελλοντική κυβέρνηση συνασπισμού με τη Μέρκελ ως ένα πικρό χάπι που πρέπει να καταπιούν.
Ο πρόεδρος του κόμματος, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, που επανεξελέγη για άλλα δύο χρόνια -με μικρότερο ποσοστό από την προηγούμενη φορά- διαβεβαίωσε τους συνέδρους ότι το SPD δεν πρόκειται να προδώσει τις αρχές του στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξουν συμβιβασμοί, αφού «η καγκελάριος δεν έγινε μέσα σε μια νύχτα σοσιαλδημοκράτισσα».
Ο Γκάμπριελ προσπάθησε να είναι ειλικρινής, να μη δημιουργήσει ψευδαισθήσεις στους συντρόφους του περί επικράτησης από την πίσω πόρτα στην κυβέρνηση συνασπισμού, αφενός διότι είναι ο τύπος που του αρέσει να μιλάει έξω από τα δόντια, αφετέρου διότι οι όποιες δεσμεύσεις του θα κριθούν άμεσα. Κάποια στιγμή τον Δεκέμβριο τα 460.000 μέλη του SPD θα κληθούν να ψηφίσουν εάν εγκρίνουν ή όχι την κυβερνητική συμφωνία με τους Χριστιανοδημοκράτες. Οπότε ένα ψέμα τώρα θα έχει ιδιαιτέρως κοντά ποδάρια.
Άνοιγμα στην Αριστερά, αλλά το 2017
Την ίδια ώρα, όμως, το συνέδριο πήρε με μεγάλη πλειοψηφία μια απόφαση που βγάζει μακροπρόθεσμα τη Σοσιαλδημοκρατία από τη συνεχή ομηρεία ενός μεγάλου συνασπισμού. «Στο μέλλον δεν αποκλείουμε κανέναν συνασπισμό, με την εξαίρεση των ακροδεξιών, λαϊκιστικών κομμάτων» αποφάνθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες, μια απόφαση που μεταφράζεται σε άνοιγμα προς το κόμμα της Αριστεράς. Μέχρι τώρα το ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με την Αριστερά αποκλειόταν κατηγορηματικά από την ηγεσία του SPD, η οποία δεν έκανε καν τον κόπο να διερευνήσει έστω για λόγους... αστικής ευγένειας την πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης με τους Πράσινους και την Αριστερά. Αριθμητικά μια τέτοια κυβέρνηση ήταν εφικτή, πολιτικά όμως αδύνατη. Το αργότερο την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο, αυτός ο αποκλεισμός θα αρθεί.
Δεν αρκεί η δικαιοσύνη
Ωστόσο, αυτό το κυβερνητικό άνοιγμα προς τα αριστερά συνοδεύτηκε με ένα πολιτικό άνοιγμα προς τα δεξιά. Στην ομιλία του ο Γκάμπριελ προσπάθησε να εξηγήσει γιατί έχασε το SPD τις εκλογές. Και η βασική ερμηνεία του ήταν ότι το SPD έπεισε πως παλεύει για την κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά δεν κατάφερε να πείσει ότι μπορεί να χειριστεί καλύτερα από τους αντιπάλους του τα θέματα της οικονομίας. «Δεν αρκεί η δικαιοσύνη» ήταν το μήνυμα του Γκάμπριελ. Οι πολίτες θέλουν και στιβαρή οικονομική πολιτική, θέλουν κάποιον που να μπορεί και να μεγαλώνει την πίτα και να τη μοιράζει δικαιότερα.
