Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Με βήμα σημειωτόν προχωρά η δεύτερη φάση της τραπεζικής ένωσης, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη ούτε για τις τελευταίες λεπτομέρειες ενός κοινού μηχανισμού εκκαθάρισης των κλυδωνιζόμενων τραπεζών ούτε για τη λειτουργία του ταμείου που θα χρηματοδοτεί αυτές τις εκκαθαρίσεις.
Υποτίθεται ότι άπαντες έχουν δεσμευτεί να υπάρξει αυτή η συμφωνία μέχρι το τέλος της χρονιάς, αν και όλα εξαρτώνται από τη Γερμανία και το αν θα έχει καταφέρει μέχρι τότε να σχηματίσει κυβέρνηση. Χθες, πάντως, στο Ecofin ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε - νυν υπηρεσιακός και αύριο πιθανότατα πάλι κανονικός υπουργός Οικονομικών- δήλωσε αισιόδοξος ότι θα τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα.
Η αλήθεια είναι ότι, ως ένα βαθμό τον Σόιμπλε τον βολεύει το γεγονός ότι δεν έχει την εντολή από το Βερολίνο να διαπραγματευτεί για αυτό το στάδιο της τραπεζικής ένωσης, καθώς ακόμη δεν έχει βρει κοινή περπατησιά με τον Γάλλο ομόλογό του. Η κόντρα είναι η εξής: Αυτό το ταμείο που θα πληρώνει είτε την ανακεφαλαιοποίηση είτε τη συντεταγμένη χρεωκοπία των τραπεζών θα γεμίσει από πόρους των ίδιων των τραπεζών, ώστε στο μέλλον να μην πληρώνουν τα σπασμένα των τραπεζικών διασώσεων οι φορολογούμενοι. Μόνο που για να γεμίσει αυτό το ταμείο θα περάσουν δέκα χρόνια. Τι θα γίνει μέχρι τότε;
Η Γαλλία, αρκετές άλλες χώρες της Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θέλουν να συσταθεί το ταμείο εδώ και τώρα, εν ανάγκη με δάνειο από τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης ESM, οπότε, εάν μια συστημική τράπεζα κλυδωνιστεί, να μπορεί να επέμβει. Την ίδια άποψη συμμερίζονται και οι μελλοντικοί εταίροι του Σόιμπλε, οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες. Ο Β. Σόιμπλε από την πλευρά του δεν θέλει να εμπλακεί ο ESM, αλλά στις όποιες επιχειρήσεις διάσωσης και αφού κληθούν πρώτα να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοι, εάν δεν φτάνουν τα λεφτά, να τα βάζουν οι εθνικές κυβερνήσεις.
Μόνο στην περίπτωση που αυτές δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν πλήρως στο κόστος θα ενεργοποιείται ο ESM, και μάλιστα υπό αυστηρούς όρους, όπως έγινε στην περίπτωση της Ισπανίας.
Χρησιμοποιώντας μια σειρά νομικά επιχειρήματα, ο Σόιμπλε ουσιαστικά φρενάρει κάθε προσπάθεια κοινής αντιμετώπισης των τραπεζικών προβλημάτων -και κοινής εγγύησης του τραπεζικού συστήματος.
Η πιθανότητα να ξεπεραστεί αυτή η κόντρα στο Eurogroup του Δεκεμβρίου είναι μικρή, ενώ το θέμα είναι μεταξύ άλλων υπερβολικά τεχνικό για να πάει στο τραπέζι της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. στις 19 Δεκεμβρίου.
Η Κομισιόν ανήσυχη για τους προϋπολογισμούς
Στο μεταξύ για πρώτη φορά η Κομισιόν εξέτασε τα σχέδια προϋπολογισμού των κρατών μελών της Ευρωζώνης, πλην αυτών που βρίσκονται σε Μνημόνιο, όπως προβλέπει το νέο Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Και οι περισσότεροι εξεταζόμενοι πέρασαν οριακά, με την Κομισιόν να τους προειδοποιεί ότι μπορεί να μην επιτύχουν τους στόχους τους.
Για το σχέδιο προϋπολογισμού της Γαλλίας οι εξεταστές των Βρυξελλών αποφάνθηκαν ότι «δεν έχει περιθώρια για λάθη», για το ιταλικό ότι εμπεριέχει το «ρίσκο» να μην πιάσει τους στόχους για τη μείωση του δημόσιου χρέους και για το ισπανικό ότι κινδυνεύει να ξεπεράσει το συμφωνηθέν δημόσιο έλλειμμα.
Για τη Γερμανία, που αυτή τη στιγμή έχει υπηρεσιακή κυβέρνηση, οι Βρυξέλλες αποφάνθηκαν ότι θα πρέπει να στείλει προς έλεγχο ένα επικαιροποιημένο σχέδιο προϋπολογισμού, αφού αποκτήσει κανονική κυβέρνηση. Το πρώτο σχέδιο που έστειλε το Βερολίνο, πάντως, έγινε αποδεκτό μετά πολλών επαίνων, όπως και το αντίστοιχο της Εσθονίας. Αντίθετα, τα σχέδια της Μάλτας, του Λουξεμβούργου και της Φινλανδίας δεν κρίθηκαν απολύτως ικανοποιητικά, καθώς η Κομισιόν ανησυχεί για το ενδεχόμενο να παραβιάσουν αυτές οι τρεις χώρες τα όρια για το χρέος και/ή το έλλειμμα. Οριακό κρίνεται και το σχέδιο προϋπολογισμού της Ολλανδίας, το οποίο επίσης «δεν έχει περιθώρια για λάθη».
Υπενθυμίζεται ότι σ' αυτή τη φάση η Κομισιόν δεν ελέγχει τα σχέδια προϋπολογισμού της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Κύπρου, καθώς τον ρόλο αυτόν έχει αναλάβει η τρόικα.
Σύμφωνα με το Δημοσιονομικό Σύμφωνο η Κομισιόν έχει το δικαίωμα να γυρίζει πίσω τα σχέδια προϋπολογισμών στις εθνικές πρωτεύουσες, εάν εκτιμά ότι δεν πληρούν τους όρους. Αυτή την πρώτη φορά ο αρμόδιος επίτροπος Όλι Ρεν απέφυγε να κάνει κάτι τέτοιο, ωστόσο φρόντισε να διατυπώσει τις «εύλογες σοβαρές επικρίσεις» του. Επιπλέον, χαρακτήρισε αυτόν τον πρώτο έλεγχο «ιστορικό βήμα» στον δρόμο για την κοινή δημοσιονομική πολιτική. Να σημειωθεί ότι με τα εθνικά σχέδια προϋπολογισμού θα ασχοληθεί και το Eurogroup της επόμενης Παρασκευής.
Ο Β. Σόιμπλε από την πλευρά του δεν θέλει να εμπλακεί ο ESM, αλλά στις όποιες επιχειρήσεις διάσωσης και αφού κληθούν πρώτα να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοι, εάν δεν φτάνουν τα λεφτά, να τα βάζουν οι εθνικές κυβερνήσεις
