Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τον πρόεδρο του ινστιτούτου Ifo του Μονάχου ούτε για αγοραφοβία ούτε για μυστικοπάθεια. Ο Χανς Βέρνερ Ζιν είναι συχνός καλεσμένος στα τηλεοπτικά πάνελ, λαλίστατος στα ραδιόφωνα, πολυγραφότατος στα ειδικά έντυπα, αλλά και τις καθημερινές εφημερίδες. Πάντα έχει κάτι αιρετικό να πει, πάντα ξέρει να τραβά την προσοχή και εντός και εκτός της Γερμανίας. Είναι ένας από τους ελάχιστους που υποστηρίζουν ότι η Γερμανία δεν έχει βγει κερδισμένη από το ευρώ. Είναι ο πιο σκληρός επικριτής της πολιτικής των χαμηλών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Και είναι ο άνθρωπος που κάθε τρεις και λίγο ζητά την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ -«για το καλό της»- ενώ ενίοτε τη συγκρίνει με τη Μογγολία.
Η τελευταία εμφάνισή του από το βήμα της Union Investment στο Μάιντς ο Ζιν παρουσίασε μια ακόμη εκδοχή της πρότασής του για το μεγάλο ξεκαθάρισμα της Ευρωζώνης. Αυτή τη φορά το σχέδιο που προτείνει έχει τρία στάδια:
* Πρώτα θα πρέπει να συγκληθεί μια ευρωπαϊκή διάσκεψη για το χρέος, κατά την οποία θα αποφασιστεί η διαγραφή ενός μέρους των χρεών των χωρών που βρίσκονται σε κρίση.
* Στη συνέχεια πρέπει να βγουν προσωρινά από την Ευρωζώνη η Ελλάδα, η Πορτογαλία και ίσως και η Ισπανία, με δικαίωμα επιστροφής. Για την Ιταλία ή το Βέλγιο -τους αιώνιους πρωταθλητές στο δημόσιο χρέος, πλην όμως ιδρυτικά μέλη της ΕΟΚ- ο Ζιν δεν είπε τίποτε. Προφανώς, σύμφωνα με τον Ζιν, το τρίο έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά του.
* Και το καρότο που προσφέρεται στην πρότασή του είναι να μετατραπεί το χρέος των χωρών αυτών στο εθνικό νόμισμα. Οπότε το κούρεμα να γίνει στο ύψος που θα προκύψει μετά την υποτίμηση της δραχμής, του εσκούδο και ενδεχομένως της πεσέτας έναντι του ευρώ.
Κατά την περίοδο που ακουγόταν πολλά για το Σχέδιο Β, για μια συντεταγμένη επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή -με ή χωρίς επιστροφή-, είχαν ακουστεί πολλές εκτιμήσεις για το πόσο μεγάλη θα ήταν η υποτίμηση. Οι πλέον αισιόδοξοι μιλούσαν μόλις για 30% -να πάει δηλαδή το ευρώ στις 480 δραχμές, από 346,75 που ήταν η ισοτιμία ένταξης της χώρας στην Ευρωζώνη- ενώ κάποιοι απαισιόδοξοι μιλούσαν και για πάνω από 50%. Υποτίθεται ότι μετά την πρώτη κατρακύλα η δραχμή θα σταθεροποιούνταν σε έναν «διάδρομο», όπως αυτός που υπήρχε πριν από την ολοκλήρωση της ΟΝΕ για όλα τα νομίσματα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Ζιν υποστήριξε, για πολλοστή φορά, ότι εκτός ευρώ -και ειδικά με αυτό το κούρεμα- η Ελλάδα θα κατάφερνε να σταθεί πιο γρήγορα στα πόδια της.
Ο ίδιος ο Ζιν, όμως, μόλις πριν από μερικούς μήνες, εξηγούσε γιατί κατά τη γνώμη του η Ελλάδα δεν μπορεί να σταθεί και πάλι στα πόδια της, με ή χωρίς ευρώ. Επειδή, όπως είχε γράψει σε γλαφυρό άρθρο του στην οικονομική επιθεώρηση Wirtschaftswoche, η Ελλάδα μοιάζει με τη Μογγολία και πάσχει από την «ολλανδική ασθένεια». Είναι μια χώρα αναπτυσσόμενη κι όχι ανεπτυγμένη, που παράγει ελάχιστα και ποτέ δεν κατάφερε να δημιουργήσει θέσεις εργασίας εκτός του εμπορίου και του δημόσιου τομέα. «Ούτε αγροτικά προϊόντα δεν καταφέρνουν να εξάγουν αυτές οι δύο χώρες. Η Μογγολία έχει πάνω από 40 εκατομμύρια ζώα για να ταΐσει τα 2,9 εκατομμύρια των κατοίκων της και παρόλα αυτά εισάγει γάλα από τη Νέα Ζηλανδία. Και η Ελλάδα αγοράζει τομάτες από την Ολλανδία και ελαιόλαδο από τη Γερμανία» είχε γράψει τότε ο Ζιν. Αυτό που δεν έγραψε -μάλλον θα του χαλούσε τη σύγκριση με τη Μογγολία- ήταν η πολύ μεγάλη εξάρτηση της Ελλάδας από τις εισαγωγές ενέργειας, πετρελαίου και αερίου, τα οποία πληρώνονται σε δολάρια.
Πάντως, ο Ζιν ζητά από τη χώρα του να αποδεχτεί υψηλότερο πληθωρισμό -όσο κι αν τον φοβάται- για να συμβάλει κι αυτή στην εξισορρόπηση της ανταγωνιστικότητας μεταξύ Βορρά - Νότου.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, κατηγορεί τον διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι για τη μείωση των επιτοκίων του ευρώ -που τα έριξε ακριβώς για να αντισταθεί στον αποπληθωρισμό- λέγοντας ότι κάνει κατάχρηση του «ευρωσυστήματος» για να χορηγήσει στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου δάνεια που δεν θα έπαιρναν ποτέ στις κεφαλαιαγορές. Εδώ ο Ζιν θυμάται το μαστίγιο: «Για να εφαρμόσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, οι χώρες του Νότου πρέπει να υφίστανται την πίεση από τα υψηλά επιτόκια που αντιστοιχούν στον κίνδυνο χρεωκοπίας που διατρέχουν» είπε ο Γερμανός οικονομολόγος.
Υποχώρηση Σοσιαλδημοκρατών έναντι της Μέρκελ
Γερμανική κυβέρνηση: Κοινό ταμείο για το χρέος, τέλος
Όποιος είχε στηρίξει τις ελπίδες του για μια πιο αλληλέγγυα Ευρώπη στους Γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες αυτές τις μέρες βιώνει τη μια απογοήτευση μετά την άλλη. Στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με τους Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ το SPD έχει αποφασίσει να δώσει μάχες μόνο για τα εσωτερικά ζητήματα, υποχωρεί κατά κράτος στα θέματα της ευρωπαϊκής πολιτικής και ουσιαστικά δίνει το πράσινο φως στη Μέρκελ να συνεχίσει την ίδια πολιτική στη διαχείριση της ευρωκρίσης. Χθες οι Σοσιαλδημοκράτες παραιτήθηκαν από την ιδέα τους να δημιουργηθεί ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Απόσβεσης Χρέους -όπου θα έμπαινε όλο το κατά Μάαστριχτ παράνομο χρέος, άνω του 60% του ΑΕΠ, των κρατών μελών και θα αναχρηματοδοτούνταν από κοινού- αποδεχόμενοι την άρνηση της CDU. Και πήρε ως αντάλλαγμα -έτσι τουλάχιστον το πουλάει- την αποδοχή από τους Χριστιανοδημοκράτες να αναζητήσουν μια ισορροπία μεταξύ οικονομικής πολιτικής και κοινωνικών αναγκών. Κυρίως να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, όλο τον Νότο και ειδικά την Ελλάδα. Πώς; Αυτό θα το συμφωνήσουν μια άλλη φορά.
