Οι διαδηλώσεις στην Αίγυπτο παραμένουν στην ημερήσια διάταξη, με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους να οργανώνουν «μέρες αντίστασης» ενάντια στον στρατό και την κυβέρνηση που διόρισε και να ζητούν την αποκατάσταση του ανατραπέντος προέδρου τους, Μοχάμεντ Μόρσι. Οι αιγυπτιακές πόλεις είναι γεμάτες γιγαντοαφίσες με το πρόσωπο του πρώτου δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου της χώρας, ενώ οι επιθέσεις των αντιπάλων του Μόρσι ενάντια στους οπαδούς του παίρνουν ενίοτε διαστάσεις μάχης. Για την ώρα, τον πρωταγωνιστικό ρόλο τον έχουν οι πέτρες και οι κραυγές, ακόμη η χρήση των όπλων -που έχουν αυγατίσει τα τελευταία δύο χρόνια στα χέρια Αιγυπτίων πολιτών- αποτελεί την εξαίρεση. Γι' αυτό ίσως, παρά τη βιαιότητα των διαδηλώσεων και των συγκρούσεων, ο αριθμός των νεκρών παραμένει σχετικά μικρός. Το βράδυ της ορκωμοσίας της νέας κυβέρνησης σκοτώθηκαν στις συγκρούσεις επτά άτομα, ενώ εκατοντάδες οπαδοί του Μόρσι συνελήφθησαν από τον στρατό και, σύμφωνα με καταγγελίες της Διεθνούς Αμνηστίας, βασανίστηκαν.
Τρεις γυναίκες, τρεις Κόπτες κι ένας στρατηγός
Μέσα σ' αυτό το ταραγμένο σκηνικό ορκίστηκε η νέα μεταβατική κυβέρνηση της Αιγύπτου, αυτή που θα πρέπει να οδηγήσει τη χώρα στην αναθεώρηση του συντάγματος και σε βουλευτικές και προεδρικές εκλογές στις αρχές του 2014. Έξι μήνες υποτίθεται ότι θα κυβερνήσουν οι 33 υπουργοί, αλλά δεν είναι βέβαιο ούτε εάν θα αντέξουν τόσο ούτε εάν ο στρατός θα τους κρατήσει περισσότερο στις καρέκλες τους, αθετώντας την υπόσχεσή του για εκλογές. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν απηχούν τη λαϊκή ετυμηγορία, αφού ο νέος πρωθυπουργός της Αιγύπτου, Χασίμ ελ Μπεμπλάουι, δεν κατάφερε να πείσει ούτε έναν ισλαμιστή να συμμετάσχει στην κυβέρνησή του.
Οι μεν νικητές των τελευταίων εκλογών, Αδελφοί Μουσουλμάνοι, ο πρόεδρος των οποίων εκδιώχθηκε διά πραξικοπήματος, την καταγγέλλουν ως «μη νόμιμη», οι δε Σαλαφιστές κρατούν τις αποστάσεις τους. Άλλοτε την στηρίζουν, άλλοτε ασκούν κριτική, ενίοτε θέτουν και βέτο σε κάποια πρόσωπα, αλλά πάντως δεν συμμετέχουν. Στόχος τους είναι να μην υποστούν την παραμικρή φθορά, ώστε να χτυπήσουν στα ίσια στις εκλογές τους Αδελφούς Μουσουλμάνους.
Χωρίς τους ισλαμιστές, ουσιαστικά το κυβερνητικό σχήμα έχει τη στήριξη μόλις του ενός τετάρτου των Αιγυπτίων πολιτών, σύμφωνα τουλάχιστον με τα εκλογικά αποτελέσματα του 2012.
Η κυβέρνηση ελ Μπεμπλάουι αποτελείται κυρίως από τεχνοκράτες, παράγοντες που έκαναν καριέρα στην εποχή Μουμπάρακ και πολιτικούς από το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης. Στο σχήμα συμμετέχουν τρεις γυναίκες και τρεις χριστιανοί Κόπτες, καθώς και οι μη ισλαμιστές υπουργοί της κυβέρνησης του εκδιωχθέντος προέδρου Μόρσι. Ο πραγματικά ισχυρός άνδρας αυτής της κυβέρνησης είναι ο αντιπρόεδρός της και υπουργός Άμυνας, στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Το στοίχημα της καθημερινότητας
Το στοίχημα αυτής της διορισμένης κυβέρνησης, εάν καταφέρει να κυβερνήσει μια χώρα στα πρόθυρα του εμφυλίου, είναι να χειριστεί καλύτερα από τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση των Αδελφών Μουσουλμάνων τα προβλήματα της καθημερινότητας. Η κατάσταση στην Αίγυπτο έχει γίνει ακόμη χειρότερη για τους απλούς πολίτες απ' ό,τι πριν την εξέγερση ενάντια στο καθεστώς Μουμπάρακ. Το δημόσιο έλλειμμα έχει εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη, ο πληθωρισμός ροκανίζει και τα τελευταία χρήματα των φτωχών, τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης γίνονται κάθε μέρα και ακριβότερα, ενώ έχει χαθεί κάθε αίσθημα ασφάλειας, καθώς η εγκληματικότητα αυξάνεται συνεχώς. Όλο και περισσότεροι πολίτες οπλοφορούν, ενώ στη χερσόνησο του Σινά εξαπλώνονται οι εξτρεμιστές ή οι προβοκάτορες ή και οι δυο μαζί.
Πάντως, σε χρόνο μηδέν κάποια πράγματα έχουν βελτιωθεί, κάτι που αποδεικνύει εκ των υστέρων ότι είχαν δίκαιο όσοι υποστήριζαν πως το «βαθύ κράτος» της Αιγύπτου έκανε ό,τι μπορούσε για να γκρεμίσει τον πρόεδρο Μόρσι. Αίφνης εμφανίστηκε και πάλι στα βενζινάδικα η φτηνή βενζίνη που χρησιμοποιούν τα ταξί και τα μίνιμπας -τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας στην Αίγυπτο-, ενώ και οι διακοπές ρεύματος έχουν ως εκ θαύματος περιοριστεί εντυπωσιακά.
Επίσης, σε χρόνο-ρεκόρ μετά την ανατροπή του Μόρσι άρχισε να επιστρέφει στην Αίγυπτο το χρήμα. Οι Αιγύπτιοι επιχειρηματίες, που είχαν εξαφανιστεί μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Μουμπάρακ -κι είχαν βεβαίως τα λεφτά τους σε ξένες τράπεζες-, επέστρεψαν μαζικά, σε βαθμό που οι δείκτες στο χρηματιστήριο του Καϊρου να ανεβαίνουν τόσο απότομα, ώστε να σταματούν κατά διαστήματα οι συναλλαγές. Απότομα ανατιμήθηκε και η αιγυπτιακή λίρα. Τον Ιούνιο ένα δολάριο έκανε 9 λίρες, τον Ιούλιο 7.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις του Αμπού Ντάμπι, του Κουβέιτ και του Ριάντ υποσχέθηκαν να στείλουν στη μεταβατική κυβέρνηση ελ Μπεμπλάουι 12 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων τα τρία δεν είναι δάνειο, αλλά δώρο από τους σεΐχηδες.
Στάση αναμονής και ανοχή από τη Δύση
Αυτές τις είκοσι μέρες από την πραξικοπηματική αποκαθήλωση του Μοχάμεντ Μόρσι, οι αντιδράσεις των δυτικών κυβερνήσεων, με εξαίρεση αυτή της Άγκυρας, είναι από ελαφρά επικριτικές έως προσεκτικά ανεκτικές. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γκίντο Βέστερβελε και η «υπουργός Εξωτερικών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάθριν Άστον, κάλεσαν τη νέα κυβέρνηση της Αιγύπτου - την οποία και δεν αναγνώρισαν επισήμως- να κάνει ό,τι μπορεί για να προωθήσει την εθνική συμφιλίωση, να προσεγγίσει όλες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της χώρας και να αποκαταστήσει το ταχύτερο δυνατόν τη δημοκρατία. Η Άστον, μάλιστα, συναντήθηκε με τον διορισμένο από τον στρατό πρόεδρο της Αιγύπτου, Άντλι Μανσούρ, και τον μεταβατικό αντιπρόεδρο, Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες που είχε μαζί τους «καλές και χρήσιμες», ενώ είχε επαφές και με εκπροσώπους των Αδελφών Μουσουλμάνων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, αποφεύγουν συστηματικά να χαρακτηρίσουν την ανατροπή του εκλεγμένου Μόρσι πραξικόπημα, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι πρέπει να σταματήσουν την παράδοση οπλικών συστημάτων στην Αίγυπτο - σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ετοιμάζονται να παραδώσουν στο Κάιρο τα F-16 που αποτελούν μέρος της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας στον αιγυπτιακό στρατό. Έστειλαν, λοιπόν, στο Κάιρο τον υφυπουργό τους των Εξωτερικών, ο οποίος και κάλεσε τη μεταβατική κυβέρνηση να οδηγήσει σύντομα τη χώρα σε εκλογές.
Ο μόνος που μίλησε ξεκάθαρα για πραξικόπημα και εξέφρασε την υποστήριξή του στον ανατραπέντα πρόεδρο των Αδελφών Μουσουλμάνων ήταν ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το ενδιαφέρον ήταν ότι η πρώτη διπλωματική κίνηση της διορισμένης κυβέρνησης της Αιγύπτου ήταν να εκφράσει και επίσημα τη «βαθιά δυσφορία» της για την εμπλοκή των Τούρκων αξιωματούχων στα εσωτερικά ζητήματα της Αιγύπτου.
