Ήταν αναμφισβήτητα η χρονιά του Ντ. Τραμπ, ο οποίος επέστρεψε στον Λευκό Οίκο αποφασισμένος να αλλάξει και την εσωτερική πολιτική σκηνή, αλλά και τη θέση των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή. Το σίγουρο είναι ότι έφερε μεγάλη αναταραχή· η αποτελεσματικότητα των επιλογών του και ο βαθμός της επίδρασης θα φανεί τα επόμενα χρόνια.
Το Μέτωπο
Ο Τραμπ στο εσωτερικό της Αμερικής δημιούργησε ένα «Μέτωπο», όχι απλώς ένα κόμμα ή ένα Κίνημα. Είναι μια μετωπική οργάνωση εναντίον όλων των άλλων, ενάντια στο «κακό», ενάντια στους αριστερούς αλλά και στους φιλελεύθερους αυτού του κόσμου.
Αποσαφηνίστηκε ότι η οργάνωση του Τράμπ με την ταμπέλα MAGA (Make America Great Again) έχει επικρατήσει στην πλευρά των Ρεπουμπλικάνων και τείνει να τους υπερκεράσει. Με ένα νέο ιδεολόγημα, ακόμα και με μια σχετικά νέα οργανωτική μορφή. Το MAGA θεωρεί ότι είναι απέναντι σε όλους τους άλλους, στους Δημοκρατικούς αλλά και σε κάθε άλλη τάση πολιτική ή κοινωνική.
Το ιδεολόγημα είναι ένα μείγμα ακροδεξιών απόψεων, αγκαλιά με θρησκευτικές δοξασίες, στηρίζεται στη σκληρή αντιπαράθεση με κάθε άλλη άποψη για την κοινωνία και την πολιτική.
Στοιχεία του ιδεολογήματος είναι: Το παρελθόν (ιστορία) λαμβάνει μυθικές διαστάσεις, η αντιπαράθεση με τη διανόηση και με την επιστήμη, η εξωπραγματικότητα (σενάρια συνωμοσίας κ.λπ.), ο σεβασμός στην ιεραρχία, ο νόμος και η τάξη, το σεξουαλικό άγχος, ο ποινικός πανικός, το μίσος κατά των αλλόθρησκων ή άλλων λαών (φυλών). Καταστροφή κάθε κοινωνικής πρόνοιας και της προσπάθειας ενότητας της κοινωνίας. Και φυσικά, η ανωτερότητα των ΗΠΑ και του αμερικανικού λαού.
Όλα αυτά επιβεβαίωσαν τον μεγάλο διχασμό της αμερικανικής κοινωνίας. Ο διχασμός φαίνεται σε όλα τα επίπεδα και στην καθημερινή κοινωνική συμπεριφορά, αλλά και στο επίπεδο των αποφάσεων των Πολιτειών ή της Δικαιοσύνης.
Παραδοχές και αιτίες
Ο Τραμπ έφερε ριζικές αλλαγές στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σε μια προσπάθεια να παραμείνουν η υπερδύναμη, η χώρα που θα μπορεί να θέτει όρους στις υπόλοιπες.
Ουσιαστικά, διαπιστώνει ότι υπάρχει πρόβλημα στην οικονομική πορεία των ΗΠΑ και προσπαθεί να διορθώσει την οικονομική πορεία με δύο τρόπους:
- Μειώνοντας (διορθώνοντας) το εμπορικό ισοζύγιο που είναι ελλειμματικό. Κυρίως προς την Κίνα, προς την Ευρώπη, αλλά και προς τον Καναδά και το Μεξικό.
- Επιδιώκοντας την επιστροφή των επενδύσεων και της παραγωγής στις ΗΠΑ από τις χώρες της Άπω Ανατολής και άλλων περιοχών του κόσμου.
Οι δασμοί, σε συνδυασμό με τις απειλές, είναι το εργαλείο για την επίτευξη των στόχων. Η εμμονή στις μπίζνες και στις συμφωνίες (deals) είναι ένας τρόπος να καλυφθούν οι επικίνδυνες πλευρές της αμερικανικής οικονομίας.
Ο Τραμπ διαπιστώνει επίσης ότι είναι η Αμερική που έδωσε τη δυνατότητα στην Κίνα και συνολικά στην Άπω Ανατολή να γίνει παραγωγική υπερδύναμη, αλλά δεν ομολογεί την πραγματική αιτία που ήταν και είναι η μεγάλη διαφορά κέρδους. Η Κίνα, το Βιετνάμ κ.ά. προσέφεραν και ακόμα προσφέρουν στις αμερικανικές και τις άλλες δυτικές εταιρείες τη δυνατότητα να κερδίζουν υπέρμετρα. Αυτό σε συνδυασμό με την αισχροκέρδεια σε Αμερική και Ευρώπη υπερπολλαπλασιάζει τα κέρδη. Διότι εκτός από το φθηνότερο κόστος παραγωγής πωλούν στη συνέχεια πανάκριβα τα προϊόντα σε Αμερική και Ευρώπη εις βάρος των δυτικών κοινωνιών. Η πολυτελής τσάντα που φεύγει από την Κίνα ή το Βιετνάμ και κοστίζει 1.500 δολάρια πωλείται 10, 20 ή και 34 χιλιάδες δολάρια στο Παρίσι ή στη Νέα Υόρκη. Στο πολλαπλάσιο ισχύουν τα παραπάνω για βιομηχανικά ή τεχνολογικά προϊόντα.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι Κίνα, Ινδία, Βιετνάμ κ.ά. είναι τεχνολογικά υπεραναπτυγμένες με δική τους πλέον τεχνογνωσία. Την ίδια ώρα, σε Ευρώπη και Αμερική οι εταιρείες προσπαθούν να γίνουν ανταγωνιστικές, «κινεζοποιώντας» τον μισθό, χωρίς να «κινεζοποιήσουν» και το κόστος ζωής.
Η παγκοσμιοποίηση του τραμπισμού
Ο Τραμπ επιδιώκει να διαχειριστεί την παγκοσμιοποίηση, επιτρέποντας στις αμερικανικές εταιρείες να συνεχίσουν να παράγουν στις άλλες ηπείρους. Σε αντίθεση με τον Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς που προσπάθησαν να βάλουν φραγμούς στις σχέσεις των οικονομιών δια της γεωπολιτικής.
Η αντιπαράθεση με τη Ρωσία (ουκρανικός πόλεμος) έβαλε στο καβούκι της την Ευρώπη, της έκοψε τα φτερά (φθηνό φυσικό αέριο, παραγωγή και αγορές σε Ρωσία και Κίνα κ.λπ.). Έτσι, οι ΗΠΑ θα αντιμετώπιζαν και τον εμπορικό και οικονομικό αντίπαλο μέσα στη Δύση και συγχρόνως θα εκβίαζαν τις αμερικανικές εταιρείες να επιστρέψουν στην Αμερική, αφού ο κόσμος θα έτεινε να γίνει και πάλι ένα δίπολο. Αυτό δεν συνέφερε όμως τις πολυεθνικές, τις εταιρείες της νέας ψηφιακής τεχνολογίας. Οι Δυτικοί σταδιακά θα έχαναν το δικαίωμα να εκμεταλλεύονται τα οφέλη, τη διαφορά κόστους παραγωγής στην Άπω Ανατολή και αλλού ή θα έπρεπε να διαλέξουν ρίσκο και περιορισμούς.
Ο Τραμπ λοιπόν προσφέρει στους 7 τεχνολογικούς κολοσσούς (Apple, Amazon, Tesla, Microsoft, Google, META, Nvidia) και σε όλους τους άλλους τη δυνατότητα να συνεχίσουν να αξιοποιούν τα οφέλη του πλανήτη, χωρίς γεωπολιτικούς περιορισμούς.
Για να ωφελήσει όμως την Αμερική, προχώρησε σε κάποιες κινήσεις. Επίθεση κατά της Ευρώπης, την οποία «έβαλε στη θέση της» υποβαθμίζοντάς την και απειλώντας την. Επιδιώκει συνεργασία με τη Ρωσία ώστε να σπάσει το σκληρό δίπολο Ρωσία-Κίνα. Αναγνωρίζει ότι πλέον υπάρχουν τρεις υπερδυνάμεις: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα. Διατηρεί όμως το δικαίωμα να παρεμβαίνει όποτε και όπου αυτός νομίζει με την ισχύ. Μιλάει για μπίζνες και ειρήνη και συγχρόνως κραδαίνει τα όπλα και πυροβολεί. Ανακήρυξε και πάλι τη Λατινική Αμερική ως οικόπεδο των ΗΠΑ, όπου οι Αμερικανοί κάνουν ό,τι γουστάρουν, ενώ κανείς άλλος δεν έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει.
Για να στηρίξει τα παραπάνω, αμφισβητεί στην πράξη κάθε συμφωνία και κάθε κανόνα που δημιουργήθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν υπάρχει ο ΟΗΕ, δεν υπάρχουν διεθνείς οργανισμοί, δεν υπάρχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου. Θέτει σε αμφισβήτηση το ΝΑΤΟ και φυσικά την Ε.Ε.
Πανικόβλητοι και θυμωμένοι τον παρακολουθούν οι Ευρωπαίοι, όπως και οι Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ. Με ιστορική υπομονή και ψυχραιμία οι Κινέζοι, οι Ρώσοι, οι πλούσιοι Άραβες, οι Ινδοί.
Η συνέχεια θα είναι ενδιαφέρουσα…
