Βέτο άσκησε η Σλοβακία στην έγκριση του 18ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, με Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας να δηλώνει πως «λυπάμαι πραγματικά που δεν καταλήξαμε σε αυτήν τη συμφωνία».
«Η Ρωσία δεν θέλει την ειρήνη και, σε απάντηση, η ΕΕ είναι έτοιμη να προωθήσει ένα από τα πιο σκληρά πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Πραγματικά λυπάμαι που δεν το πετύχαμε αυτό σήμερα», δήλωσε η Κάλας.
Σε συνέντευξή της μετά τη λήξη του Συμβουλίου, η Κάλας σχολίασε την αρνητική έκβαση της ψηφοφορίας, εκφράζοντας την απογοήτευσή της για τη στάση της Σλοβακίας λέγοντας «ήλπιζα ότι σήμερα θα εγκριθεί το πακέτο, αλλά δεν τα καταφέραμε και πραγματικά λυπάμαι. Η Σλοβακία άσκησε βέτο, παρότι είχαν προηγηθεί συνομιλίες και ανταλλαγή επιστολών. Σήμερα, ωστόσο, τα πράγματα ήταν αλλιώς».
Η έγκριση του 18ου πακέτου κυρώσεων μπορεί να προχωρήσει τις επόμενες ημέρες, με την Κάλας να αναφέρει ότι «προς το παρόν, η μπάλα είναι στο γήπεδο της Σλοβακίας και πρέπει να πετύχουμε αυτή τη συμφωνία. Έχουν περάσει ήδη δύο μήνες. Οι κυρώσεις είναι απαραίτητες για να μην έχει η Ρωσία τα μέσα να διεξάγει αυτόν τον πόλεμο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να αυξάνει το τίμημα, ώστε (η Ρωσία) να σταματήσει την επιθετικότητά της».
Η Ύπατη Εκπρόσωπος αναφέρθηκε και στην Ουκρανία κάνοντας λόγο για αυξανόμενες επιθέσεις με απαγορευμένα χημικά όπλα από τη Ρωσία, και υπογράμμισε τη συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς τη χώρα, ενώ χαιρέτισε εκ νέου την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου για αποστολή περισσότερων όπλων στην Ουκρανία.
Ρωτήθηκε για τις παραδόσεις αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία μέσω της Ευρώπης και σχολίασε με νόημα, ότι «αν πληρώνουμε για αυτά τα όπλα, είναι η υποστήριξή μας. Είναι λοιπόν ευρωπαϊκή υποστήριξη και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βοηθήσουμε την Ουκρανία. Και ως εκ τούτου, η έκκληση είναι να κάνουν όλοι το ίδιο».
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε νωρίτερα σε ανάρτησή του ότι «ο κυβερνητικός συνασπισμός απορρίπτει την ηλίθια πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διακοπεί η ροή φυσικού αερίου από το 2028. Η Επιτροπή μπορεί να το προχωρήσει, ίσως το κάνει μέσα στις επόμενες ημέρες».
Ο Φίκο δήλωσε ότι οι προτάσεις της Επιτροπής «δεν παρέχουν στη Σλοβακία επαρκείς εγγυήσεις» και επιβεβαίωσε ότι ο εκπρόσωπος της Μπρατισλάβα στις Βρυξέλλες είχε λάβει οδηγίες να ζητήσει αναβολή της ψηφοφορίας.
Από την επιστροφή της στην εξουσία το 2023, η κυβέρνηση του Φίκο έχει μπλοκάρει ή καθυστερήσει αρκετές πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ που στοχεύουν τη Μόσχα, ευθυγραμμισμένη με την Ουγγαρία - με τις δύο χώρες να είναι αναμφισβήτητα τα δύο πιο φιλικά προσκείμενα προς το Κρεμλίνο, κράτη της ΕΕ.
H Σλοβακία μπλοκάρει επί του παρόντος τις νέες κυρώσεις καθώς εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η άρνηση της Ουγγαρίας να υποστηρίξει τις κυρώσεις φέρεται να συνδέεται με την υποστήριξή της στη στάση της Σλοβακίας, όπως αναφέρει το Euractiv.
Ο Φίτσο επανέλαβε ότι η Σλοβακία δεν θα παρεμποδίσει τις προσπάθειες της ΕΕ εάν λάβει αξιόπιστες διαβεβαιώσεις για τον μετριασμό των επιπτώσεων της σταδιακής κατάργησης της ρωσικής ενέργειας. Επέμεινε ότι η πιο βιώσιμη λύση θα ήταν μια εξαίρεση που θα επέτρεπε στη Σλοβακία να τηρήσει τη σύμβασή της με την Gazprom μέχρι τη λήξη της το 2034 —κάτι που η Επιτροπή απορρίπτει επί του παρόντος κατ’ αρχήν.
Σε επιστολή που απέστειλε τη Δευτέρα, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε μια σειρά προτεινόμενων εγγυήσεων που αποσκοπούν στην άμβλυνση των ανησυχιών της Σλοβακίας.
Αυτές περιλάμβαναν τη δημιουργία ειδικής ομάδας για την υποστήριξη και την παρακολούθηση της ενεργειακής μετάβασης της Σλοβακίας, την ανάπτυξη λύσης για τα διασυνοριακά τιμολόγια πετρελαίου και φυσικού αερίου και την αποσαφήνιση τεχνικών μηχανισμών - όπως η δυνατότητα στις δραστηριότητες της αγοράς spot να προσαρμόζουν τις υφιστάμενες μακροπρόθεσμες συμβάσεις.
Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να υποστηρίξει την εφαρμογή νέων και υφιστάμενων ενεργειακών μέτρων, να επιταχύνει την έγκριση προγραμμάτων κρατικών ενισχύσεων και να διερευνήσει τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για την αντιστάθμιση των επιπτώσεων της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού φυσικού αερίου και να βοηθήσει στις προσπάθειες διαφοροποίησης.
