Μπορεί το δολάριο να συνεχίζει να πέφτει και να έχει υποχωρήσει στο πρώτο μισό του τρέχοντος έτους περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο έτος από τότε που οι ΗΠΑ υιοθέτησαν την ελεύθερα κυμαινόμενη συναλλαγματική ισοτιμία, το 1973, ωστόσο οι αγορές ξύπνησαν σήμερα με… κέφια. Κι αυτό διότι «κάποιος» εκεί έξω ξέρει να κάνει σκληρό παζάρι -και σε ψυχολογικό επίπεδο- μην αφήνοντας τους ανταγωνιστές και εταίρους της χώρας του ν’ αναπνεύσουν...
Το πρωτοφανές μπρα ντε φερ του Τραμπ με τον Καναδά, το σημαντικότερο εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ στην αμερικανική ήπειρο με αξία συναλλαγών άνω των 800 δισεκ. δολαρίων ετησίως (!) φαίνεται πως για την ώρα κερδίζει. Το ανησυχητικό είναι ότι αυτός ο τρόπος εκβιαστικού παζαρέματος από θέση ισχύος μετατρέπεται σταδιακά σε ένα μοντέλο για την αμερικανική κυβέρνηση στη διαχείριση των εμπορικών και οικονομικών εταίρων της.
Δεν αποκλείεται ο Λευκός Οίκος να τεστάρει «μέσω Καναδά» τ’ αντανακλαστικά κι εκείνων που θεωρεί ότι «εκμεταλλεύονται» διαχρονικά τις ΗΠΑ στο διμερές εμπόριο πέραν των Κινέζων. Ως εκ τούτου, οι Ευρωπαίοι κάθονται σ’ αναμμένα κάρβουνα τελευταία και φαίνεται να βολιδοσκοπούν τις προθέσεις του μεγιστάνα.
Τραβώντας τη πρίζα...
Εντελώς αιφνιδιαστικά, ο Τραμπ τράβηξε τη πρίζα των εμπορικών συνομιλιών με τον Καναδά την Παρασκευή κατηγορώντας την κυβέρνηση της Οτάβα ότι ο ψηφιακός φόρος που αποφάσισε να επιβάλλει στις διαδικτυακές υπηρεσίες των οποίων κάνουν χρήση οι Καναδοί, στοχεύει τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας και γι' αυτό αντιπροσωπεύει μια «κατάφωρη επίθεση» στα αμερικανικά συμφέροντα. Απείλησε πάλι να σαρώσει με δασμούς τα καναδικά προϊόντα από αυτή την εβδομάδα εντείνοντας τους φόβους ότι οι σχέσεις των δύο εταίρων θα ξαναβυθιστούν στο χάος ύστερα από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας.
Με το χρόνο να τρέχει και τη «διορία» που έδωσε στον Καναδό πρωθυπουργό Μάρκ Κάρνεϊ στη σύνοδο της G7 στα μέσα του μήνα, της οποίας ήταν οικοδεσπότης, να υπάρξει «ντιλ» ως τις 21 Ιουλίου, η καναδική κυβέρνηση δεν είχε άλλη επιλογή από το να ανακρούσει πρύμναν και να πάρει πίσω τον ψηφιακό φόρο λίγο πριν τον θέσει σε ισχύ, σήμερα.
Ουσιαστικά επρόκειτο για ένα φόρο 3% επί των εσόδων από ψηφιακές υπηρεσίες που προσφέρουν οι εταιρείες τεχνολογίας σε Καναδούς χρήστες. Αφορούσε εταιρείες με τζίρο άνω των 20 εκατ. δολαρίων στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους και ο φόρος θα είχε αναδρομική ισχύ από το 2022. Προφανώς θα επηρέαζε τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ, όπως Amazon, Meta, Google, Apple κλπ.
Η τυπική ανακοίνωση του καναδικού υπουργείου Οικονομικών ότι μετά την απόσυρση του φόρου επαναλαμβάνονται οι εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, δείχνει πώς δουλεύει το «σύστημα Τραμπ» σε μια εποχή που τα τείχη του προστατευτισμού αρχίζουν να υψώνονται στον κόσμο μετά την σχεδόν πλήρη «υπογειοποίηση» τους κατά τον τελευταίο κύκλο της παγκοσμιοποίησης.
«Μη δασμολογικά εμπόδια»
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα καταδικάσει αυτό που αποκαλεί «μη δασμολογικά εμπόδια» στα αμερικανικά αγαθά, δηλαδή τους ρυθμιστικούς κανονισμούς και τους φόρους που επιβάλλονται από τρίτες χώρες στις υπηρεσίες του τεχνολογικού κλάδου και κατά κύριο λόγο αφορούν τους αμερικανικούς κολοσσούς του Διαδικτύου.
Από την προσοχή του δεν ξέφυγε ούτε ο παρόμοιος φόρος ψηφιακών υπηρεσιών που έχει θεσπίσει η Βρετανία, αν και η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Στάρμερ επιμένει ότι η μείωση του και πολύ περισσότερο η κατάργησή του, δεν αποτελεί μέρος των συνεχιζόμενων εμπορικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου.
Ωστόσο, το μένος του Τραμπ για τους ψηφιακούς φόρους των Ευρωπαίων κάθε άλλο παρά σημάδια υποχώρησης δείχνει. Η αναδίπλωση του Καναδά για να ξεμπλοκάρει τη διαπραγμάτευση μαζί του, θα μπορούσε ενδεχομένως να υποδεικνύει έναν ανάλογο τρόπο συμπεριφοράς και για την Ευρώπη- όσο κι αν οι Βρυξέλλες ωθούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο στη σφαίρα της απώθησης;
Διαχείριση
Ανώνυμες πηγές που μίλησαν πρόσφατα στο Politico και σε άλλα ευρωπαϊκά ΜΜΕ άφησαν να εννοηθεί ότι υπάρχει «προθυμία» για «ευελιξία» στο θέμα του αντίστοιχου ευρωπαϊκού ψηφιακού φόρου, ούτως ώστε η ΕΕ να εξασφαλίσει μια νέα εμπορική συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Για την ώρα, ακολουθείται μια προσεκτική επικοινωνιακή διαχείριση με στόχο να μην δημιουργηθούν εντυπώσεις υποχωρητικότητας με την επικεφαλής της Επιτροπής Ανταγωνισμού Τερέζα Ριμπέρα να επιμένει ότι «δεν θα κάνουμε συμβιβασμούς… στις ρυθμίσεις σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της δικής μας αγοράς».
Τα σχόλια της έγιναν μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal σύμφωνα με το οποίο Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον βρίσκονται κοντά σ’ ένα σχέδιο συμφωνίας για τους «μη δασμολογικούς φραγμούς» βάσει του οποίου η ΕΕ θα χορηγήσει στις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας εξαιρέσεις από το Νόμο περί Ψηφιακών Αγορών (DMA).
Πτυχές του εν λόγω σχεδίου που κυκλοφόρησε από το γραφείο του Εμπορικού Εκπροσώπου των ΗΠΑ, ουσιαστικά μαρτυρούν ένα πλήγμα στο αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ που σχεδιάστηκε ειδικά για να ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί θα πρέπει να λειτουργούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Όμως, ο ψυχολογικός παράγοντας γίνεται ασφυκτικός: Ενώ ΕΕ και οι ΗΠΑ έχουν επιταχύνει τον ρυθμό των συνομιλιών τους από τα τέλη Μαΐου, οι Βρυξέλλες δέχονται πιέσεις να καταλήξουν σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον καθώς ο Τραμπ απειλεί να επιβάλει δασμούς 50% σε όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα από τις 9 Ιουλίου. Αν «παίξει» καλά το εκβιαστικό παζάρι του για άλλη μια φορά, ποιος μπορεί να είναι βέβαιος ότι δεν θα γίνει «του Καναδά» και στην Ευρώπη;
