Με τον διορισμό του Νούρι Ασλάν στη θέση του προσωρινού δημάρχου της Κωνσταντινούπολης φαίνεται να τελειώνει η πρώτη ταραχώδης φάση του πολιτικού δράματος που ζει η Τουρκία, το σενάριο του οποίου παραμένει πάντα απρόβλεπτο. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Οζγκιούρ Οζέλ, από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), αποχώρησε την Πέμπτη από το δημαρχείο, όπου είχε παραμείνει επί μία εβδομάδα φοβούμενος την «άλωσή» του από τους ανθρώπους του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν
Το ραντεβού για νέες κινητοποιήσεις είχε ανακοινωθεί για το σαββατοκύριακο που διανύσαμε και είναι αδύνατο όσο γράφονταν αυτές οι γραμμές να ξέρουμε την απήχηση που θα έχει αυτή η έκκληση. Είναι ωστόσο σαφές ότι το CHP θέλει να συντηρήσει τη δυναμική διαμαρτυρίας που διαμορφώθηκε στη χώρα μετά τη σύλληψη Ιμάμογλου, με αποκορύφωμα την προσέλευση σχεδόν 15 εκατομμυρίων στις κάλπες για την επικύρωσή του ως υποψήφιου για την Προεδρία της Δημοκρατίας - όποτε γίνουν αυτές οι εκλογές. Το γεγονός ότι ο πρώην δήμαρχος δεν θα δικαστεί τελικά για υποστήριξη της τρομοκρατίας προκάλεσε ανακούφιση, αλλά από το φιλικό προς τον Τούρκο Πρόεδρο περιβάλλον αφήνουν να διαρρεύσει ότι υπάρχουν ακλόνητα στοιχεία για την εμπλοκή του σε υποθέσεις διαφθοράς. Ο Ερντογάν τόνισε με νόημα ότι έχει «πολλά ραπανάκια στον σάκο», ενώ αφήνει να διαρρέει ότι ήταν άνθρωποι της αντιπολίτευσης που του πρόσφεραν στο... πιάτο τα επιβαρυντικά στοιχεία για τον Ιμάμογλου.
Αυτό είναι προφανώς το ισχυρό χαρτί που θεωρεί πως έχει στα χέρια του ο Τούρκος Πρόεδρος και μένει να φανεί πώς θα το εκμεταλλευτεί όταν θα ξεκινήσει η δίκη και τι επιπτώσεις μπορεί να έχει στην κοινή γνώμη της χώρας. Η αντιπολίτευση πάντως θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει από τη μεριά της το κλίμα δυσαρέσκειας που υπάρχει σε μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας και σχετίζεται πρωτίστως με τα τεράστια προβλήματα της τουρκικής οικονομίας, τα οποία αγγίζουν εκατομμύρια ανθρώπους. Το θέμα είναι αν θα μπορέσει να εμποδίσει ένα ξεφούσκωμα του κύματος αγανάκτησης που παραμένει ισχυρό. Μπορεί φυσικά αυτοί που πρωτοστάτησαν στις τεράστιες διαδηλώσεις το περασμένο σαββατοκύριακο να ήταν κυρίως νεαροί Τούρκοι, οι οποίοι αισθάνονται να πνίγονται από μια αυταρχική διακυβέρνηση που στηρίζεται σε οπισθοδρομικές συχνά απόψεις, όμως την τύχη της Τουρκικής Δημοκρατίας θα την κρίνει σε μεγάλο βαθμό η οικονομία.
Ανούσιες συγκρίσεις
Κάποιοι βιάστηκαν μέσα στον ενθουσιασμό των ημερών να ξεγράψουν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχειρώντας συγκρίσεις με τις δραματικές πτώσεις άλλων καθεστώτων. Κάτι τέτοιο είναι μάλλον μακριά από την πραγματικότητα. Ο ίδιος ο Πρόεδρος απέφυγε τις πολλές και προκλητικές εμφανίσεις, θεωρώντας πως είναι καλύτερο να περιμένει να ξεθυμάνει το κύμα της πρώτης οργής. Για έναν πολιτικό που κινεί τα νήματα στη χώρα του για πάνω από δύο δεκαετίες, έχει ξεπεράσει κρίσεις, έχει καταφέρει να καταστείλει εξεγέρσεις και απόπειρα πραξικοπήματος είναι μάλλον αφελές να πιστεύει κανείς ότι θα παραδώσει εύκολα τα όπλα. Ο Ερντογάν είναι αδίστακτος και έχει πάντα την πρωτοβουλία των κινήσεων. Αυτή ήταν που διεκδίκησαν να του αποσπάσουν από το περιβάλλον Ιμάμογλου όταν ουσιαστικά προέβλεψαν τις ποινικές διώξεις εναντίον του και αποφάσισαν ότι η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση.
Κάποιοι άλλοι κάνουν συγκρίσεις με τις διαμαρτυρίες για το πάρκο Γκεζί το 2013, που τερματίστηκαν με αιματοκύλισμα. Αυτή τη φορά πάντως οι κινητοποιήσεις έχουν τη στήριξη ενός ιστορικού και οργανωμένου κόμματος με πάνω από 1,5 εκατ. μέλη. Και ήταν φανερό ότι και οι δύο πλευρές έδειξαν να φοβούνται τις συνέπειες μιας νέας αιματοχυσίας. Προτίμησαν να έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο και να δείξουν η μία στην άλλη τη δύναμή της.
Κλειδί ο χρόνος των εκλογών
Θα είναι πάντως ο Πρόεδρος που θα αποφασίσει για τον χρόνο των εκλογών, οι οποίες πολλοί θεωρούν πως θα γίνουν σίγουρα νωρίτερα από το 2028. Η ίδια η αντιπολίτευση τις ζητά με επιμονή και λέει ότι θα συνεχίσει να το κάνει. Μια τέτοια εξέλιξη θα διευκολύνει τον Ερντογάν να ξεπεράσει συνταγματικά εμπόδια και να είναι πάλι υποψήφιος.
Ολα αυτά δεν σημαίνουν βεβαίως ότι το επόμενο διάστημα θα είναι «περίπατος» για τον Πρόεδρο της Τουρκίας, που πρωτίστως θα πρέπει να κάνει κάτι που θα βελτιώσει την κατάσταση της οικονομίας και θα ανακουφίσει τα πιο πιεσμένα κοινωνικά στρώματα. Τουλάχιστον αυτός δεν έχει να ανησυχεί για κυρώσεις, όπως έδειξαν οι «έπαινοι» του νατοϊκού Μαρκ Ρούτε από τη Βαρσοβία, ούτε για κάποιον «δάκτυλο» από το εξωτερικό που θα επιδιώξει την πτώση του.
Θα γίνει «μάρτυρας» ο Ιμάμογλου
Ο Ιμάμογλου ήταν προφανώς ένας υπολογίσιμος αντίπαλος - γι’ αυτό και η κατά μέτωπο επίθεση από το καθεστώς εναντίον του. Το ερώτημα είναι αν θα καθυστερεί η δίκη και όσο καθυστερεί τι ακριβώς κλίμα θα διαμορφώνεται. Η αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να τον μετατρέψει σε έναν «μάρτυρα της δημοκρατίας». Το καθεστώς θα επιδιώξει να τον αποδομήσει ως έναν πλούσιο και διεφθαρμένο εκπρόσωπο του πολιτικού κατεστημένου. Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια εικόνα θα επικρατήσει τελικά. Το ρίσκο είναι μεγαλύτερο για την αντιπολίτευση όχι μόνο λόγω θέσης, αλλά και γιατί υπάρχουν πάντα κίνδυνοι όταν αποφασίζεις να ποντάρεις όλα σου τα λεφτά σε ένα και μόνο πρόσωπο σε μια χώρα 86 εκατομμυρίων. Από την άλλη, ο ίδιος ο Ερντογάν είχε πει κάποτε ότι «όποιος πάρει την Κωνσταντινούπολη έχει πάρει και την Τουρκία». Και τη μάχη αυτή την έχει χάσει ήδη δύο φορές πανηγυρικά. Ξέρει ότι δεν έχει περιθώριο να την ξαναχάσει…
