Η μετατόπιση του παγκόσμιου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος προς την Ασία συμβαδίζει το τελευταίο διάστημα με την όλο και πιο επικίνδυνη κλιμάκωση της έντασης στην κορεατική χερσόνησο. Όπως και πριν από έξι δεκαετίες, η αντιπαράθεση του Βορρά με τον Νότο εντάσσεται στον εντεινόμενο ανταγωνισμό ανάμεσα στην σταθερά ανερχόμενη Κίνα και τις ΗΠΑ, που επιδιώκουν να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στην περιοχή.
Μια σειρά απειλών και προκλήσεων ανάμεσα σε Πιονγκιάνγκ και Σεούλ, με βασικότερη από όλες την πυρηνική δοκιμή που πραγματοποίησε τον περασμένο μήνα η Βόρεια Κορέα, συνέβαλαν στη δραματική αύξηση των εντάσεων στην περιοχή προκαλώντας φόβους ακόμη και για ένα "θερμό" συνοριακό επεισόδιο μεταξύ των δύο πλευρών που, με τη σειρά του, θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν πόλεμο με ανεξέλεγκτες συνέπειες.
Η Ουάσιγκτον έχει αυτή τη στιγμή ενισχύσει σημαντικά τις δυνάμεις της στη Νότια Κορέα -στέλνοντας πολεμικά πλοία, συστοιχίες πυραύλων και βομβαρδιστικά Β2 και Β52 ικανά να φέρουν πυρηνικά όπλα- ενώ ξεκαθαρίζει προς πάσα κατεύθυνση ότι δεν μπλοφάρει. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι τόνισε ότι η χώρα του δεν θα ανεχτεί μια "πυρηνική Βόρεια Κορέα" ενώ ο υπουργός Άμυνας, Τσακ Χάιγκελ προειδοποίησε τον Κινέζο ομόλογό του για την "εντεινόμενη απειλή" την οποία αντιπροσωπεύει "η επιθετική επιδίωξη της Βόρειας Κορέας για πυρηνικά όπλα".
Απέναντι στο μπαράζ αυτό δηλώσεων, το Πεκίνο εμφανίστηκε από ψύχραιμο έως υποχωρητικό. Ο υπουργός Εξωτερικών Ζανγκ Γεσούι εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τη νέα κορεατική κρίση και κάλεσε τις δύο πλευρές να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν μέτρα που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση.
Η κινεζική ηγεσία πήρε εξάλλου αποστάσεις από την απόφαση της Πιονγκιάνγκ να θέσει ξανά σε λειτουργία έναν πυρηνικό αντιδραστήρα που είχε κλείσει το 2007 εκφράζοντας τη "θλίψη" του για την εξέλιξη. Η αποδοκιμασία για τις μονομερείς κινήσεις της Βόρειας Κορέας πήρε και τη μορφή ενός δημοσιεύματος της αγγλόφωνης έκδοσης της "Λαϊκής Ημερησίας", που ανέφερε πως "Κίνα και ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον την αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου" και ότι η πολιτική του Πεκίνου απέναντι στη Βόρεια Κορέα "πρέπει σταδιακά να μεταβληθεί".
Η μοναδική κίνηση του Πεκίνου που φάνηκε να συμβάλλει στο κλίμα έντασης ήταν η ματαίωση της συμμετοχής σε προγραμματισμένη τριμερή διάσκεψη με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Η κινεζική κυβέρνηση επικαλέστηκε για την απόφασή της τη διπλωματική κρίση με την Ιαπωνία για τις διαφιλονικούμενες βραχονησίδες Σενάκου / Ντιαογιού, μια κρίση που πέρσι αποκάλυψε την υπόγεια αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και την οποία το Πεκίνο θα μπορούσε κάποια στιγμή να χρησιμοποιήσει ως αντιπερισπασμό εφόσον συνεχιστούν οι αμερικανικές πιέσεις στην κορεατική χερσόνησο.
Διογκώμενη απειλή
Με δεδομένο ότι η πυρηνική τεχνολογία της Πιονγκιάνγκ θεωρείται σχετικά πρωτόγονη και κατά γενική ομολογία δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή η δυνατότητα κατασκευής πυραύλων με πυρηνική κεφαλή, η διόγκωση της "απειλής" και οι επιθετικές κινήσεις της Ουάσιγκτον στα νότια σύνορα της Κίνας ενδεχομένως να εντάσσονται κάπου αλλού. Να αποτελούν απλώς μια προσπάθεια άσκησης πίεσης στην Κίνα με στόχο να αμβλυνθεί η αντίθεσή της στους αμερικανικούς σχεδιασμούς για τη Μέση Ανατολή με κύρια μέτωπα τη Συρία και το Ιράν; Ένα σημαντικό, όμως, μέρος του πολιτικοστρατιωτικού κατεστημένου των ΗΠΑ φαίνεται να αντιμετωπίζει την κλιμάκωση στην κορεατική χερσόνησο σαν αυτοσκοπό.
Το περιοδικό Survival που εκδίδει το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών φιλοξένησε πρόσφατα ένα άρθρο με τον ενδεικτικό τίτλο "Πόλεμος με την Κίνα", το οποίο υπογράφει ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Ντόμπινς. Το άρθρο περιγράφει εξαιρετικά επικίνδυνα "παιχνίδια πολέμου" στην περιοχή, τα οποία προφανώς εκφράζουν γενικότερες αντιλήψεις ορισμένων κύκλων.
"Μετά την εξαφάνιση της Σοβιετικής Ενωσης, η Κίνα έχει γίνει ο κατ' εξοχήν αντίπαλος της Αμερικής, η δύναμη με την οποία οι ΗΠΑ αναμετρώνται στρατιωτικά.... Με τον πόλεμο της Αμερικής στο Ιράκ να έχει τελειώσει, εκείνον στο Αφγανιστάν να αποκλιμακώνεται και την Αλ Κάιντα να έχει πια σπρωχτεί στα σχοινιά, ο πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα ανήγγειλε τη 'στροφή προς την Ασία' έχοντας ως βασική έγνοια την Κίνα" σημειώνει χαρακτηριστικά ο αρθρογράφος.
Στο πλαίσιο αυτής της "στροφής" ή αλλιώς της επιθετικότερης διείσδυσης της Ουάσιγκτον στην περιοχή, η κυβέρνηση Ομπάμα πέτυχε τα τελευταία χρόνια εντυπωσιακές διπλωματικές επιτυχίες. Σημαντικότερη ανάμεσά τους ήταν αναμφίβολα η δημιουργία της Συνεργασίας του Ειρηνικού (Trans Pacific Partnership), μιας εμπορικής συμφωνίας ανάλογης της NAFTA στην Βόρεια Αμερική, η οποία διασφαλίζει τα αμερικανικά συμφέροντα δένοντας μια σειρά χώρες στο άρμα της Ουάσιγκτον.
Πέτυχε επίσης τη δημιουργία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη βόρεια Αυστραλία και προχώρησε τους σχεδιασμούς για μια αντιπυραυλική ασπίδα στον Ειρηνικό που θα εκτείνεται από τις Φιλιππίνες έως το Γκουάμ. Και κατόρθωσε να μετατρέψει σε αντικείμενο διεθνούς διαλόγου ακόμη και το καθεστώς εμπορικής χρήσης της Θάλασσας της Νότιας Κίνας, μιας περιοχής που, όπως είναι επόμενο, έχει ζωτική σημασία για το Πεκίνο. Οι κινήσεις αυτές δικαιώνουν σε μεγάλο βαθμό τους αναλυτές που εκτιμούν ότι η εκλογή του Μπάρακ Ομπάμα στην αμερικανική προεδρία στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό από κέντρα συμφερόντων που επιδιώκουν μια επιθετικότερη στάση απέναντι στο Πεκίνο.
Τα κέντρα αυτά -ίσως τα πιο ακραία ανάμεσά τους- φαίνεται να εκφράζει και ο Ντόμπινς, ο οποίος περιγράφει στο άρθρο του τους αμερικανικούς στρατηγικούς υπολογισμούς για τις πιθανότητες να ξεσπάσει ένας νέος κορεατικός πόλεμος. Ανάμεσα στα πιθανά σενάρια που αναφέρονται είναι μια νέα στρατιωτική αντιπαράθεση με την Κίνα στην κορεατική χερσόνησο, η επακόλουθη επέκταση της σύγκρουσης γύρω από την Ταϊβάν και τη Νότια Θάλασσα της Κίνας και η εμπλοκή της Ινδίας.
Πριν όμως φτάσουμε στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ντόμπινς περιγράφει τους άμεσους στόχους που θα είχε μια αμερικανική επέμβαση στη Βόρεια Κορέα: "τον έλεγχο των βάσεων εκτόξευσης βαλιστικών πυραύλων και εγκαταστάσεων όπλων μαζικής καταστροφής", ένας στόχος που, όπως γράφει, θα απαιτήσει "ουσιαστική και εκτεταμένη εμπλοκή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων". Ο αναλυτής δεν διστάζει φυσικά να αναγνωρίσει ότι το σενάριο παρουσιάζει "μεγάλες πιθανότητες να προκληθούν αναμετρήσεις, τυχαίες ή όχι, μεταξύ αμερικανικών και κινεζικών δυνάμεων".
