Νόμιμη ναι, αντιδημοκρατική πάντα. Η προσφυγή της κυβέρνησης Μακρόν στη χρήση του λεγόμενου «υπερόπλου», του άρθρου 49 παρ. 3 του συντάγματος προκειμένου να ψηφιστεί ο προϋπολογισμός του 2023 χωρίς ψήφο της Βουλής, δεν είναι πρωτόγνωρη διαδικασία. Προδίδει όμως πάντα μια αδύναμη εξουσία που επιδεικνύει δημόσια τις διαιρέσεις της, επιλέγοντας τον αυταρχισμό για να περάσει ένα νομοθέτημα...
Σε αυτήν ακριβώς τη θέση αδυναμίας βρίσκεται η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, που, χωρίς την απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή, δοκιμάζεται διπλά. Στη Βουλή αλλά και στους δρόμους. Και αυτό φάνηκε από τις εντυπωσιακές κινητοποιήσεις χιλιάδων πολιτών που προμηνύουν «θερμό» χειμώνα για την κυβέρνηση. Πρόκειται για τις μεγάλες κινητοποιήσεις τόσο της περασμένης Κυριακής, με πρωτοβουλία των κομμάτων της Αριστεράς, όσο και της Τρίτης, με πρωτοβουλία των συνδικάτων (CGT, Force ouvrière, FSU και Solidaires). Οι διεκδικήσεις κοινές, με αφορμή τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων στα διυλιστήρια: αύξηση μισθών αλλά και καταδίκη των επιτάξεων στις οποίες προχώρησε η κυβέρνηση. Ήταν η δεύτερη κινητοποίηση των συνδικάτων, μετά από εκείνη στις 29 Σεπτεμβρίου, με τις ίδιες διεκδικήσεις και έπεται συνέχεια.
Το κύμα δυσαρέσκειας είναι αναμφισβήτητο (ενώ παραμένουν νωπές οι καταλυτικές επιπτώσεις των μεγάλων κινητοποιήσεων των Κίτρινων Γιλέκων), όπως μαρτυρά και η έρευνα για λογαριασμό της Liberation. Το 79% των Γάλλων, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Viavoice, θεωρούν ότι ο πληθωρισμός, η αύξηση του κόστους ζωής και της ενέργειας θα οδηγήσουν σε μεγάλα κοινωνικά κινήματα και διαδηλώσεις τον χειμώνα. Πράγματι, οι αριθμοί και τα δεδομένα είναι καταλυτικά και είναι σίγουρο ότι προκαλούν πονοκεφάλους στο προεδρικό μέγαρο στα Ηλύσια Πεδία, που έχει να αντιμετωπίσει και εξόχως αρνητική ευρωπαϊκή συγκυρία.
Η μεγαλύτερη πτώση της αγοραστικής δύναμης εδώ και 40 χρόνια
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο για τις Οικονομικές Συγκυρίες, η πτώση της αγοραστικής δύναμης που παρατηρήθηκε στη χώρα τους τελευταίους μήνες είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί εδώ και 40 χρόνια, με εξαίρεση την πρώτη περίοδο καραντίνας λόγω της πανδημίας! Ειδικότερα, η αγοραστική δύναμη στην κατανάλωση μειώθηκε κατά 3% στο πρώτο εξάμηνο φέτος. Ενώ για τις χρονιές 2022-23 η πτώση θα ανέλθει στο 1,4%. «Το βασικό γεγονός που διακρίνει αυτή τη συγκυριακή φάση από τις προηγούμενες είναι η εκτίναξη του πληθωρισμού σε πρωτόγνωρα επίπεδα για τα τελευταία 30 χρόνια» εξηγεί το Παρατηρητήριο. Προσθέτοντας ότι «η μεγάλη αύξηση των τιμών ενέργειας από το 2021, που η κυβέρνηση προσπάθησε να μετριάσει με μια ενεργειακή ασπίδα και μείωση των τιμών των καυσίμων, οδήγησε σε σοβαρό πληθωριστικό σοκ που μειώνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών».
Απέναντι σε αυτές τις ανάγκες της κοινωνίας και των πιο ευάλωτων ομάδων η κυβέρνηση Μακρόν έχει επιλέξει, όπως φάνηκε από τον προϋπολογισμό, τις «παραδοσιακές» και αποτυχημένες λύσεις που επικεντρώνονται στη μείωση του ελλείμματος.
Αυξήσεις μισθών, χτύπημα της ακρίβειας, ενίσχυση δημόσιας Υγείας
Από την πλευρά τους οι 151 βουλευτές από τα αριστερά κόμματα της Νέας Λαϊκής Οικολογικής και Κοινωνικής Ένωσης (Nupes) έχουν καταθέσει εναλλακτικό προϋπολογισμό. Ένα τεκμηριωμένο κείμενο-πρόταση των τεσσάρων κομμάτων, απάντηση και στα πικρόχολα σχόλια ορισμένων ΜΜΕ για την ενότητα του αριστερού συνασπισμού.
Πρόκειται για έναν εναλλακτικό προϋπολογισμό στη λιτότητα Μακρόν. Ένας αντι- προϋπολογισμός, που ενσωματώνει και την κοινωνική ασφάλιση ως «απάντηση στις πιεστικές κρίσεις». «Προτείνουμε στη βάση των αναγκών του λαού» εξήγησε ο Ερίκ Κοκρέλ, βουλευτής της Ανυπότακτης Γαλλίας και πρόεδρος της Οικονομικής Επιτροπής της Βουλής, τονίζοντας την ανάγκη σοβαρής χρηματοδότησης για την οικολογική μετάβαση, την απασχόληση. «Τα χρήματα που απαιτούνται γι’ αυτές τις ανάγκες θα τα αναζητήσουμε εκεί που έχουν πάει τα τελευταία 30 χρόνια, στα εισοδήματα του κεφαλαίου». Το σχέδιο των τεσσάρων κομμάτων της Νέας Λαϊκής Οικολογικής και Κοινωνικής Ένωσης αφορά τα 94 δισ. έξοδα και τα 135 δισ. έσοδα για τις ανάγκες της κοινωνίας χωρίς να μπαίνουν στο στόχαστρο οι ευάλωτοι.
«Σοκ αλληλεγγύης» χαρακτήρισε τον εναλλακτικό προϋπολογισμό ο Σοσιαλιστής Ζερόμ Γκέτζ. Ενδεικτικό παράδειγμα, το πρώτο μέτρο: η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.500 ευρώ καθαρά και αύξηση μισθού κατά 150 ευρώ κατά μέσο όρο, από το 2023 των δημοσίων υπαλλήλων, κατηγοριών B και C. Το κόστος ανέρχεται σε 13.3 δισ. ευρώ. Παράλληλα ο εναλλακτικός προϋπολογισμός σε μια χώρα που μετρά 10 εκατομμύρια φτωχούς και που θερίζει ο πληθωρισμός προβλέπει την εγκαθίδρυση μιας «εγγύησης αξιοπρέπειας», σύμφωνα με την οποία οι κατώτατες κοινωνικές παροχές ανέρχονται σε 1.060 ευρώ για ένα άτομο. Προβλέπεται επίσης το μπλοκάρισμα των τιμών των ειδών πρώτης ανάγκης, αλλά και η «ανοικοδόμηση του δημόσιου νοσοκομείου» με 10 δισ.
Σε ό,τι αφορά τα έσοδα, αυτά μπορούν να προέλθουν από τη φορολόγηση των «υπερκερδών» των «πολύ μεγάλων επιχειρήσεων» για την οποία ζητά δημοψήφισμα και τα υπολογίζει στα 10 δισ. Άλλος πόρος, ο φόρος αλληλεγγύης για την περιουσία, που η Αριστερά, όπως εξηγεί η οικολόγος Σοφί Ταγιέ Πολιάν, υποστηρίζει σε μια «νέα, σύγχρονη, κλιματική εκδοχή, που να λαμβάνει υπόψη της το αποτύπωμα άνθρακα της περιουσίας των πιο πλούσιων» και που θα μπορούσε να αποφέρει, σύμφωνα με τον αριστερό συνασπισμό, 15 δισ.
Πλέον καμία από τις προτάσεις αυτές δεν θα συζητηθεί στη Βουλή εξαιτίας του «υπερόπλου» 49 παρ. 3, για το οποίο η Αριστερά κατέθεσε πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Έπεται συνέχεια. Στη Βουλή και στους δρόμους.
