Αποτροπιασμό έχει προκαλέσει βίντεο που ανέβηκε και κυκλοφορεί στα social media στο οποίο φαίνονται στρατιώτες με διακριτικά της Ουκρανίας, να πυροβολούν Ρώσους αιχμάλωτους. Το περιστατικό φέρεται να έλαβε χώρα σε χωριό στα ανατολικά προάστια του Χάρκοβο την Παρασκευή ή το Σάββατο. Στο βίντεο, διακρίνονται τουλάχιστον τρεις Ρώσοι αιχμάλωτοι να πυροβολούνται στα πόδια μετά τη σύλληψή τους.
Ερευνητική ομάδα του BBC προσπαθεί να αναλύσει το βίντεο και να απαντήσει στο ερώτημα αν «δείχνει το βίντεο να πυροβολούν Ρώσους κρατούμενους;». Όπως σημειώνει το BBC δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει το περιστατικό από άλλες πηγές.
Το ΒΒC αναφέρει ότι το βίντεο χαμηλής ανάλυσης κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής 27 Μαρτίου. Έκτοτε, έχει αναδημοσιευτεί ευρέως από φιλορωσικούς λογαριασμούς σε διάφορες πλατφόρμες.
Ο αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Valerii Zaluzhnyi δήλωσε ότι η Ρωσία «γυρίζει και διανέμει στημένα βίντεο» προκειμένου να δυσφημίσει τη μεταχείριση των Ρώσων κρατουμένων από την Ουκρανία. Ωστόσο, διαφορετική στάση κράτησε ο σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου, Oleksiy Arestovych, καθώς δήλωσε ότι θα υπάρξει άμεση έρευνα και πρόσθεσε: «Θα ήθελα να υπενθυμίσω σε όλους τους στρατιωτικούς μας, τους πολίτες και τις αμυντικές μας δυνάμεις ότι η κακοποίηση αιχμαλώτων πολέμου είναι έγκλημα πολέμου».
Τι δείχνει το βίντεο
Το οπτικοακουστικό υλικό που δεν θα δημοσιεύσουμε καθώς περιέχει πολύ σκληρές εικόνες, φέρεται να αιχμάλωτους Ρώσους στρατιώτες να κείτονται στο έδαφος. Ορισμένοι έχουν σακούλες στα κεφάλια τους ενώ άλλοι φαίνεται να αιμορραγούν από πληγές στα πόδια. Δεν είναι σαφές πώς ή πότε τραυματίστηκαν. Οι αιχμάλωτοι ερωτώνται από τους στρατιώτες που τους έχουν πιάσει για τις στρατιωτικές τους μονάδες και τις δραστηριότητές τους στην περιοχή.
Κάποια στιγμή, τρεις άνδρες βγαίνουν από ένα όχημα και πυροβολούνται στα πόδια από έναν στρατιώτη.
Πού γυρίστηκε;
Ένας χρήστης του Twitter ισχυρίστηκε ότι το βίντεο γυρίστηκε σε ένα εργοστάσιο γαλακτοκομικών προϊόντων στη Malaya Rohan, νοτιοανατολικά του Χάρκοβο. Το BBC χρησιμοποίησε εργαλεία γεωγραφικού εντοπισμού για να επιβεβαιώσει την τοποθεσία. Η περιοχή είχε πρόσφατα ανακαταληφθεί από τα ουκρανικά στρατεύματα από τις ρωσικές δυνάμεις.
Αναλύοντας δορυφορικές εικόνες και φωτογραφίες από το αγρόκτημα, το BBC εντόπισε ενδείξεις σχετικά με την τοποθεσία που γυρίστηκε το βίντεο.
«Πριν πυροβοληθούν οι τρεις στρατιώτες, μπορούμε να αναγνωρίσουμε στοιχεία ενός σπιτιού πίσω από έναν από αυτούς. Ένα δέντρο (1), μια καμινάδα (2) και το πάνω μισό ενός παραθύρου (3) μοιάζουν πολύ με αυτά σε μια προηγούμενη εικόνα (από το 2017) του περιβάλλοντος χώρου του τυροκομείου, την οποία βρήκαμε στην ιστοσελίδα της φάρμας στο Google.
Στο βίντεο, το σπίτι καλύπτεται εν μέρει από μια λευκή κατασκευή στην αυλή» σημειώνει το BBC.
Σε ένα άλλο τμήμα του βίντεο, με τους Ρώσους στρατιώτες ξαπλωμένους σε πρώτο πλάνο, υπάρχουν περισσότερες οπτικές ενδείξεις.
Η λευκή κατασκευή (4) και οι καμινάδες (1), τα δέντρα και ο μαύρος τοίχος (2) είναι όλα παρόντα στον κύριο ανοιχτό χώρο του αγροκτήματος.
Το BBC αναφέρει ότι προσπάθησε να επικοινωνήσει με το γαλακτοκομείο.
Πότε γυρίστηκε και ποιοι είναι οι αιχμάλωτοι
Το βίντεο δεν έχει σφραγίδα ώρας ή ημερομηνίας και δεν υπάρχουν διαθέσιμα μεταδεδομένα που θα επέτρεπαν τον προσδιορισμό του πότε γυρίστηκε. Οι καιρικές αναφορές από την περιοχή του Χάρκοβο υποδηλώνουν ότι το βίντεο θα μπορούσε να γυρίστηκε το Σάββατο 26 Μαρτίου. Ο καιρός την Παρασκευή και το Σάββατο ήταν ξηρός, ηλιόλουστος αλλά κρύος, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ Σαββάτου και Κυριακής καταγράφηκε μια ελαφριά βροχή στην περιοχή.
Κοιτάζοντας τη θέση του ήλιου σε ορισμένα από τα καρέ του βίντεο, το υλικό θα μπορούσε να έχει γυριστεί τις πρώτες πρωινές ώρες της ημέρας.
Οι φυλακισμένοι ανακρίνονται στα ρωσικά. Ένας ειδικός σε θέματα γλωσσών του BBC Monitoring λέει ότι η προφορά αυτών που ρωτούν «είναι σύμφωνη με αυτό που θα περίμενε κανείς από Ουκρανούς που μιλούν ρωσικά».
Αλλος εμπειρογνώμονας επιβεβαίωσε ότι φαίνεται να έχουν ανατολικο-ουκρανική προφορά, επισημαίνοντας τη χρήση της λέξης «hovorit» ("μιλούν") αντί της ρωσικής «govorit».
Ποιοι είναι οι στρατιώτες;
Η προφορά των αιχμαλώτων ταυτίζεται με τους Ουκρανούς από τα ανατολικά της χώρας. Αυτό, ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, δεν επιβεβαιώνει ότι είναι Ουκρανοί στρατιώτες - παραμένει ωστόσο πιθανό ότι θα μπορούσαν να είναι φιλορώσοι αυτονομιστές από αυτήν την περιοχή.
Δεν υπάρχουν σήματα του συντάγματος ή άλλες μορφές ταυτότητας, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την αναγνώρισή τους.
Το Σαββατοκύριακο 26-27 Μαρτίου, αναρτήθηκε στο διαδίκτυο ένα βίντεο που δείχνει τις δραστηριότητες της μονάδας Kraken, η οποία συνδέεται με την ακροδεξιά πολιτική ομάδα National Corps. Το BBC εντόπισε γεωγραφικά το υλικό από αυτό το βίντεο στο χωριό Vilkhivka, 3,5 μίλια (5,6 χιλιόμετρα) από το Malaya Rohan. Ο καιρός είναι παρόμοια ηλιόλουστος και ξηρός.
Η ακροδεξιά ένοπλη ομάδα δήλωσε ότι έπιασε 30 Ρώσους αιχμαλώτους στο χωριό στις 25 Μαρτίου και το βίντεο του Kraken έχει πλάνα από αιχμάλωτους πολέμου δεμένους, με δεμένα τα μάτια να μπαίνουν σε ένα φορτηγό σε ένα σημείο και να αναγκάζονται να τραγουδήσουν τον ουκρανικό εθνικό ύμνο. Ωστόσο δεν υπάρχουν πυροβολισμοί.
Στο βίντεο διακρίνεται ένας από τους στρατιώτες να περνάει μπροστά από την κάμερα κρατώντας ένα καμουφλαρισμένο τουφέκι εφόδου. Ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Nick Reynolds, που εξέτασε τη φωτογραφία δήλωσε στο BBC ότι «μοιάζει με τον τρόπο με τον οποίο οι ουκρανικές SOF [ειδικές δυνάμεις] καμουφλάρουν τα τουφέκια εφόδου τους».
Στο πιο ανησυχητικό σημείο του βίντεο, τρεις άνδρες φαίνεται να πυροβολούνται στα πόδια από κοντινή απόσταση με επιθετικό όπλο. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει προκληθεί συζήτηση σχετικά με το αν το βίντεο είναι γνήσιο ή σκηνοθετημένο, με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει αρκετό αίμα, ενδείξεις τραυμάτων εξόδου ή φωνές και ουρλιαχτά από τα θύματα για να είναι αληθινό.
Το BBC έδειξε το βίντεο σε τραυματιοχειρουργούς και πρώην στρατιωτικούς γιατρούς, οι οποίοι είπαν ότι στρατιώτες που έχουν υποστεί τραύματα από πυροβολισμούς, μπορεί και να μη φωνάζουν ή να ουρλιάζουν, ενώ για την έλλειψη αιμορραγίας σε ορισμένους από τους τραυματισμένους στρατιώτες θα μπορούσε να εξηγηθεί από το γεγονός ότι τους είχε εφαρμοστεί επίδεσμος (ορατός στο βίντεο).
Σύμφωνα με τον ιατρικό εμπειρογνώμονα «Η γνώμη μου είναι ότι το βίντεο δεν μπορεί να κατηγοριοποιηθεί ως «ψεύτικο» με βάση μόνο τις εικόνες που είδαμε. Απαιτεί έρευνα για εγκλήματα πολέμου».
Ένας γιατρός δήλωσε ότι «φαίνεται γνήσιο... αυτά ανταποκρίνονται στην περιγραφή των πυροβολισμών τιμωρίας στα άκρα».
Το BBC συνεχίζει τις προσπάθειες για την επαλήθευση του βίντεο και θα ενημερώσει αυτό το κομμάτι αν έρθουν στο φως περισσότερα στοιχεία.
