Πέθανε από covid-19 σήμερα Τρίτη 24 Αυγούστου ο Ισέν Αμπρέ, όπως μεταδίδουν τα διεθνή πρακτορεία. Ο πρώην πρόεδρος του Τσαντ εξέτιε ποινή ισόβιας φυλάκισης για τα εγκλήματα που έγιναν στο Τσαντ υπό την ηγεσία του την οκταετία 1982-1990, πριν ανατραπεί. Οι αριθμοί φτάνουν τους 40.000 νεκρούς και εκτελεσμένους και τα 200.000 θύματα βασανισμών, βιασμών και πολλών άλλων φρικαλεοτήτων.
Το γεγονός ότι αναδείχθηκε πρόεδρος με την υλική (οικονομική, πολιτική και στρατιωτική) στήριξη των ΗΠΑ και της Γαλλίας, σε μία περίοδο που η Λιβύη του Καντάφι προσπαθούσε να επεκτείνει την επιρροή της στον νότιο γείτονά της, το Τσαντ, του έδωσε το προσωνύμιο «Πινοσέτ της Αφρικής».
Όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, ο Ισέν Αμπρέ κατέλαβε με τα όπλα την εξουσία το 1982 και έγινε γρήγορα ο αρχιτέκτονας μιας τρομερής καταστολής. Στη δίκη του στη Σενεγάλη κρίθηκε ένοχος για εγκληματα κατά της ανθρωπότητας, βιασμούς, εκτελέσεις, υποδούλωση ανθρώπων και απαγωγή. Μια ερευνητική επιτροπή στο Τσαντ είχε ανακοινώσει πως 40.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της καταστολής που άσκησε το καθεστώς του Αμπρέ.
Γεννήθηκε το 1942 στη Φάγια-Λαρζό (βόρειο Τσαντ) και η διαδρομή του στα χρόνια του 1970 και του 1980 εντάσσεται στην πολυτάραχη ιστορία του ανεξάρτητου Τσαντ, του οποίου υπήρξε ο τρίτος πρόεδρος.
Κατέλαβε την εξουσία το 1982 ανατρέποντας τον προκάτοχό του. Χιλιάδες σκοτώθηκαν, βασανίστηκαν και βιάστηκαν στη διάρκεια της προεδρίας του, η οποία τερματίσθηκε με την ανατροπή του το 1990. Ήταν πεπεισμένος εθνικιστής και σφοδρός αντίπαλος του τότε ηγέτη της Λιβύης Μουάμαρ Καντάφι και το καθεστώς του διήρκεσε οκτώ χρόνια με την υποστήριξη της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίσθηκε από τρομερή καταπίεση: οι αντιπολιτευόμενοι --πραγματικοί ή υποτιθέμενοι-- συλλαμβάνονταν, βασανίζονταν και συχνά εκτελούνταν.
Τον Δεκέμβριο του 1990 ο Ισέν Αμπρέ έφυγε εσπευσμένα από την Ντζαμένα για να ξεφύγει από την επίθεση αστραπή των ανταρτών του Ιντρίς Ντεμπί Ίτνο, ενός από τους στρατηγούς του ο οποίος είχε αποσκιρτήσει 18 μήνες νωρίτερα και στη συνέχεια είχε εισβάλει στο Τσαντ από το Σουδάν. Ο πρόεδρος Ντεμπί, ο οποίος σκοτώθηκε τον Απρίλιο του 2021 από αντάρτες που είχαν έρθει από τη Λιβύη, θα κυβερνήσει με σιδηρά πυγμή το Τσαντ επί 30 χρόνια.
Μετά την ανατροπή του, ο Ισέν Αμπρέ βρήκε καταφύγιο στο Ντακάρ της Σενεγάλης, όπου έζησε ήσυχα για περισσότερο από 20 χρόνια. Ωστόσο, κάτω από διεθνή πίεση, δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για τη δίκη του. Το 2013 συνελήφθη και του απαγγέλθηκαν κατηγορίες από ειδικό δικαστήριο που συστάθηκε σε συνεργασία με την Αφρικανική Ένωση.
Η δίκη του ήταν η πρώτη στον κόσμο κατά την οποία ένας πρώην αρχηγός κράτους οδηγήθηκε ενώπιον δικαστηρίου άλλης χώρας για παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων. Άρχισε στις 20 Ιουλίου 2015 και στις 30 Μαΐου 2016 ο Ισέν Αμπρέ καταδικάσθηκε σε ισόβια.
«Ο Ισέν Αμπρέ θα μείνει στην ιστορία ως ένας από τους πιο ανελέητους δικτάτορες του κόσμου, ένας άνθρωπος που κατέσφαξε τον ίδιο το λαό του, έκαψε ολόκληρα χωριά, έστειλε γυναίκες να υπηρετήσουν τα στρατεύματά του ως σκλάβες του σεξ και οικοδόμησε μυστικά μπουντρούμια για να κάνει μεσαιωνικά βασανιστήρια στους εχθρούς του», δήλωσε ο Ριντ Μπρόντι της Διεθνούς Επιτροπής Νομικών, ο οποίος είχε δουλέψει από το 1999 με θύματα του Αμπρέ.
