Του Κυριάκου Δημάγγελου
«Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου» συνήθιζαν να λένε οι εμπειρογνώμονες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ όταν εξηγούσαν τους λόγους για τους οποίους κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου η Ουάσιγκτον στήριζε ανελεύθερα... πλην όμως αντικομμουνιστικά καθεστώτα.
Σήμερα μια αντίστοιχη εξήγηση θα μπορούσαν να δώσουν οι πράκτορες της Μοσάντ ή της μυστικής υπηρεσίας πληροφοριών του βασιλιά Χαλίφα Μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχαγιάν εάν καλούνταν να εξηγήσουν πώς το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα οδηγήθηκαν σε αυτή τη συμφωνία ειρήνης.
Κοινός στόχος η ανάσχεση του Ιράν
Όπως τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου η Αμερική διαμόρφωνε συμμαχίες με μοναδικό στόχο την ανάσχεση της Σοβιετικής Ένωσης, έτσι και σήμερα στη Μέση Ανατολή επιχειρείται να δημιουργηθεί, υπό την αιγίδα του Ισραήλ, ένας μεγάλος συνασπισμός ετερόκλητων δυνάμεων, που συμφωνούν όμως στην ανάγκη να μπει φρένο στις επιδιώξεις του Ιράν.
Από το 2010 και έπειτα η Τεχεράνη έχει μπει για τα καλά στο στόχαστρο των χωρών του Κόλπου. Η αναθεωρητική πολιτική της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε Συρία, Ιράκ και Υεμένη έχει αντιμετωπιστεί από τις μοναρχίες ως μια προσπάθεια του Ιράν να τις αποσταθεροποιήσει, να περιορίσει τη σφαίρα επιρροής τους στην ευρύτερη περιοχή και, τέλος, να «πατήσει πόδι» στην Αραβική Χερσόνησο.
Τις ανησυχίες των χωρών του Κόλπου για τη συμπεριφορά του Ιράν συμμερίζεται σε μεγάλο βαθμό και το Ισραήλ. Δεν αποτελεί είδηση το ότι το Τελ Αβίβ εδώ και πολλά χρόνια βρίσκεται σε έναν ακήρυχτο πόλεμο με το Ιράν και σε έναν διακηρυγμένο πόλεμο με τους συμμάχους του στην περιοχή, δηλαδή τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τον Άσαντ. Το 2018, μάλιστα, στο πρώτο δόγμα εθνικής ασφαλείας που εξέδωσε το Ισραήλ, το Ιράν παρουσιάστηκε ως η βασική απειλή για την εθνική του ασφάλεια.
Γιατί όμως τώρα;
Ο χρόνος που επέλεξαν Ισραήλ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να προχωρήσουν σε αυτή τη συμφωνία σχετίζεται με δύο γεγονότα.
* Το πρώτο έχει να κάνει με τις αλλαγές που συντελούνται σε διεθνές επίπεδο και κυρίως με τη σταδιακή απόσυρση των Αμερικανών από την περιοχή, κάτι που αλλάζει πλήρως τους κανόνες του παιχνιδιού και δημιουργεί ένα κενό ασφαλείας σε κράτη όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία είχαν αφήσει στα χέρια των Αμερικανών την εθνική τους ασφάλεια.
* Το δεύτερο έχει να κάνει με την ιρανική στρατηγική, η οποία το τελευταίο διάστημα είχε γίνει πολύ επιθετική έναντι των χωρών του Κόλπου, με αποκορύφωμα την επίθεση με πυραύλους στη Σαουδική Αραβία, αλλά και τη συνέχιση του εμφυλίου στην Υεμένη.
Κάπως έτσι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, βλέποντας τους Αμερικανούς να «αποσύρονται» και τους Ιρανούς να «εκτραχύνονται», οδηγήθηκαν εσπευσμένα στην αγκαλιά της πιο ισχυρής στρατιωτικής δύναμης της Μέσης Ανατολής.
Συμφωνία ειρήνης ή πολεμικής προετοιμασίας;
Επισήμως η συμφωνία ΗΑΕ και Ισραήλ επικεντρώνεται στους τομείς του τουρισμού, του εμπορίου, και της τεχνολογίας. Ωστόσο το ότι οι δύο χώρες αποτελούν δύο από τους μεγαλύτερους αγοραστές αμερικανικών όπλων, και με δεδομένη την αντιπαλότητα που έχουν με το Ιράν, είναι δεδομένο πως η συμφωνία θα επεκταθεί και στον τομέα της ασφάλειας.
Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες του ισραηλινού Τύπου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για την αγορά του περίφημου ισραηλινού συστήματος αεράμυνας «Σιδηρούς Θόλος», που θα θωράκιζε το Άμπου Ντάμπι από τους ιρανικούς πυραύλους.
Την ίδια ώρα, μάλιστα, πολλοί έμπειροι αναλυτές υποστηρίζουν πως το δώρο του Ντόναλντ Τραμπ προς το Άμπου Ντάμπι για την υπογραφή αυτής της συμφωνίας θα είναι η απόκτηση αμερικανικών F-35 από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κίνηση που, όπως εκτιμούν, θα προσφέρει μεγάλα πλεονεκτήματα στα ΗΑΕ.
Η απάντηση του Ιράν
Για το Ιράν η συμφωνία Ισραήλ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αποτελεί επιθετική ενέργεια.
«Να μην διανοηθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αφήσουν το Ισραήλ να πατήσει πόδι στον Περσικό Κόλπο, διότι θα το μετανιώσουν σκληρά και θα το πληρώσουν ακριβά» ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι Φρουροί της Επανάστασης, ενώ ο Πρόεδρος της χώρας Χασάν Ρουχανί επεσήμανε πως «αν η συμφωνία αυτή οδηγήσει στην επέκταση της ισραηλινής επιρροής στον Περσικό, τότε τα ΗΑΕ θα θεωρηθούν υπεύθυνα και η κατάσταση θα αντιμετωπιστεί με άλλον τρόπο».
Την ίδια ώρα, όμως, η συμφωνία αυτή προσφέρει στο Ιράν και πολιτικά οφέλη, καθώς ενισχύει την εικόνα της Τεχεράνης ως της μόνης δύναμης που διατηρεί ζωντανή την έννοια της αντίστασης στο κράτος του Ισραήλ και στους Αμερικανούς. Δεν είναι τυχαίο το ότι, πέρα από τα απειλητικά μηνύματα, η Τεχεράνη φρόντισε να «μιλήσει και στις καρδιές» των μουσουλμάνων αναφέροντας, μεταξύ άλλων, πως «ο καταπιεσμένος λαός της Παλαιστίνης και όλος ο ελεύθερος κόσμος δεν πρόκειται ποτέ να ξεχάσει ότι τα ΗΑΕ ήρθαν σε συμφωνία με το ισραηλινό καθεστώς, που κατέχει παράνομα τα εδάφη της Παλαιστίνης, ούτε φυσικά να τους συγχωρέσει για τα εγκλήματά τους».
Το Ιράν... δεν είναι Ιράκ
Σε άρθρο του στο περιοδικό "Foreign Policy", με τίτλο «H πολιτική του Τραμπ απέναντι στο Ιράν είναι εγκεφαλικά νεκρή», ο Stephen Walt, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Χάρβαρντ, επεσήμαινε πως η πολιτική της μέγιστης πίεσης προς το Ιράν έχει αποτύχει παταγωδώς συστήνοντας στον Πρόεδρο Τραμπ να αλλάξει την προσέγγισή του.
Πράγματι το Ιράν έχει αποδείξει πως κυβερνάται από ένα καθεστώς το οποίο, όταν βιώνει πίεση, έχει την ικανότητα να αντέχει τους κραδασμούς, αλλά και το πολιτικό και στρατιωτικό «θράσος» να απαντά δυναμικά μεταφέροντας το πεδίο της αντιπαράθεσης έξω από τα σύνορά του. Αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο αν δούμε το Ισραήλ να επεκτείνει τις στρατιωτικές του δραστηριότητες στον Περσικό Κόλπο.
ΥΓ.: Ένας πιθανός συνασπισμός δυνάμεων του σουνιτικού τόξου και του Ισραήλ θεωρείται δεδομένο πως θα φέρει την Τεχεράνη πολύ κοντά στην Άγκυρα και τη Μόσχα. Ας ελπίσουμε ότι σ' αυτόν τον περιφερειακό ανταγωνισμό, τον οποίο δεν μπορούμε ούτε να κατανοήσουμε ούτε φυσικά να ακολουθήσουμε, η κυβέρνηση δεν θα τρέξει να δηλώσει πίστη στη μία ή την άλλη πλευρά.
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
