Του Gideon Rachman
Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών επιβεβαίωσε τη νέα τάση στη διεθνή πολιτική. Στη μια χώρα μετά την άλλη, ο σημαντικότερος πολιτικός διαχωρισμός δεν είναι μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, αλλά μεταξύ εθνικισμού και διεθνισμού.
Η χρονιά - σταθμός για τους εθνικιστές ήταν το 2016 -με τις νίκες του Brexit στη Βρετανία και του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι γαλλικές εκλογές, όμως, δείχνουν ότι η Γαλλία και το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης θα παραμείνουν στην πλευρά του διεθνισμού.
Η αναμέτρηση μεταξύ της Μαρίν Λεπέν και του Εμανουέλ Μακρόν στον δεύτερο γύρο της 7ης Μαΐου θα είναι μια κλασική μάχη μεταξύ ενός διεθνιστή και μιας εθνικίστριας. Η κ. Λεπέν θέλει να βγάλει τη Γαλλία από την Ευρωζώνη, να αυξήσει τους δασμούς, να ενισχύσει τους ελέγχους στα σύνορα και να πατάξει τη μετανάστευση. Ο κ. Μακρόν είναι ένθερμος υποστηρικτής της Ε.Ε., θερμός υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου και έχει φιλελεύθερη προσέγγιση στο προσφυγικό.
Οι δημοσκοπήσεις -οι οποίες πρόβλεψαν με ακρίβεια ότι ο Εμ. Μακρόν θα νικήσει τη Μ. Λεπέν στον πρώτο γύρο- δείχνουν τώρα πως εκείνος θα πετύχει μια αποφασιστική νίκη στον δεύτερο γύρο στις 7 Μαΐου, παίρνοντας πάνω από 60%. Βέβαια, πολλά θα μπορούσαν να πάνε στραβά μέχρι τότε για εκείνον. Η Μ. Λεπέν είναι έμπειρη στις τηλεοπτικές μονομαχίες. Ο Εμ. Μακρόν είναι ένας πλούσιος πρώην τραπεζίτης και πρώην υπουργός, ο οποίος είναι ευάλωτος στο να περιγράφεται ως μέλος μιας ελίτ που δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα. Θα μπορούσε επίσης να φάει τρικλοποδιά μ’ ένα σκάνδαλο, ή να παραπατήσει. Αλλά είναι πολύ μεγάλη η πιθανότητα ότι οι δημοσκοπήσεις θα αποδειχθούν ακριβείς και ότι ο διεθνιστής υποψήφιος Μακρόν θα πετύχει μια καθαρή νίκη.
Δεδομένου ότι η αναμέτρηση μεταξύ Μακρόν και Λεπέν εντάσσεται στη διεθνή ιδεολογική πάλη, το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον από όλο τον κόσμο. Η διαφαινόμενη νίκη του κ. Μακρόν θα γίνει δεκτή με ενθουσιασμό στις Βρυξέλλες και στο Βερολίνο, με απογοήτευση στο Κρεμλίνο και στον Λευκό Οίκο, και με ανάμεικτα αισθήματα στο Λονδίνο.
Στην προεκλογική εκστρατεία, η Μαρίν Λεπέν υποστήριξε ανάλογες θέσεις με εκείνες του Ντ. Τραμπ, αν και το λεξιλόγιό της ήταν πιο μετριοπαθές. (Δεν έχει προτείνει, για παράδειγμα, μια απαγόρευση της εισόδου όλων των Μουσουλμάνων στη χώρα). Η οικογένεια Λεπέν υποστήριξε με ενθουσιασμό τον Τραμπ στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Και εκείνος εξήρε επανειλημμένως τις ικανότητές της και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα νικήσει. Αν όμως ο Τραμπ απογοητευτεί από τη νίκη του Μακρόν, οι σύμβουλοί του σε θέματα εθνικής ασφάλειας, που έχουν λιγότερο εκκεντρικές απόψεις από το αφεντικό τους, είναι βέβαιο πως θα ανακουφιστούν.
Η απογοήτευση της Ρωσίας θα είναι πολύ πιο εμφανής. Ο Εμ. Μακρόν ήταν ο μόνος από τους βασικούς υποψηφίους στον πρώτο γύρο που τάχθηκε υπέρ μιας σκληρής γραμμής απέναντι στη Ρωσία του Πούτιν. Και μια ρωσική τράπεζα έχει δανείσει το Εθνικό Μέτωπο - πιθανώς στο πλαίσιο της προσπάθειας του Κρεμλίνου να επενδύσει στην αναταραχή στην Ε.Ε.
Η βρετανική αντίδραση σε μια νίκη του Μακρόν θα είναι ένα μείγμα ανακούφισης και επιφύλαξης. Η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι αρνείται τον εθνικιστικό χαρακτήρα του Brexit και εξακολουθεί να δίνει έμφαση στην υποστήριξη του ελεύθερου εμπορίου και μιας ισχυρής Ε.Ε. Αλλά το πρόβλημα για τη Βρετανία είναι ότι η ίδια η Ε.Ε. θεωρεί σαφώς το Brexit ως μια εκδήλωση εθνικισμού στους κόλπους της Ευρώπης, που πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγάλη αποφασιστικότητα.
Με την έννοια αυτή, μια νίκη του Μακρόν θα είναι και καλά και κακά νέα για το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο Εμ. Μακρόν αντιπροσωπεύει την ισχυρή και ενωμένη Ε.Ε. που υποτίθεται πως θέλει η κυβέρνηση Μέι. Το κακό για το Λονδίνο είναι ότι αυτή η ισχύς και η ενότητα αναμένεται να εκφραστούν με μια πολύ σκληρή γραμμή απέναντι στο Brexit, με την απαίτηση ενός υψηλού οικονομικού διακανονισμού από τη Βρετανία και μια αντίσταση σε οποιεσδήποτε ειδικές συμφωνίες, είτε αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων είτε τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αντίθετα, μια νίκη της Λεπέν θα οδηγούσε την Ευρώπη σε νέες και επικίνδυνες κατευθύνσεις, θα βοηθούσε όμως να μειωθεί το πρόβλημα της Βρετανίας, αφού δεν θα υπήρχε πλέον μια Ε.Ε. από την οποία να πρέπει να αποχωρήσει...
Υποχώρηση της εθνικιστικής Δεξιάς
Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, μια νίκη του κ. Μακρόν θα πρέπει να αξιολογηθεί μαζί με τις υποχωρήσεις της εθνικιστικής Δεξιάς στις πρόσφατες εκλογές στην Αυστρία και την Ολλανδία και με την επιστροφή του εθνικιστικού AfD της Γερμανίας σε μονοψήφια ποσοστά στις δημοσκοπήσεις. Τώρα φαίνεται περισσότερο πιθανή μια ανανέωση της λαϊκής εντολής προς την Άνγκελα Μέρκελ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Εθνικιστικά κόμματα έχουν αναλάβει την εξουσία στην Πολωνία και την Ουγγαρία, αλλά ο αρχικός πυρήνας της Ε.Ε. αντιστέκεται στην εθνικιστική πλημμυρίδα.
Στις Βρυξέλλες, μια νίκη του Μακρόν θα γίνει δεκτή ως μια ευκαιρία να ξεκινήσει και πάλι ο γαλλογερμανικός κινητήρας που παραδοσιακά τροφοδοτεί την Ε.Ε. Η υπερβολική ευφορία, όμως, θα αποτελούσε λάθος. Στα ζητήματα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο Εμ. Μακρόν λέει όλα τα «σωστά» πράγματα. Το κατά πόσον θα μπορέσει να τα εφαρμόσει, όμως, είναι μια άλλη υπόθεση.
Η έξοδος της Γαλλίας από από τον κύκλο της χαμηλής ανάπτυξης, της υψηλής ανεργίας και του αυξανόμενου χρέους δεν επιτεύχθηκε από διαδοχικούς προέδρους, ανάμεσά τους ο Ζακ Σιράκ, ο Νικολά Σαρκοζί, ακόμη και ο νυν πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. Ο Φρ. Ολάντ απέτυχε, παρ’ ότι είχε διορίσει έναν δυναμικό νεαρό υπουργό Οικονομίας ονόματι Εμανουέλ Μακρόν. Τι απέγινε αλήθεια αυτός;
