Της Barcin Yinanc*
Ένα από τα επικά αριστουργήματα του φημισμένου ποιητή της Τουρκίας Ναζίμ Χικμέτ είναι το «Ανθρώπινα τοπία της πατρίδας μου», το οποίο γράφτηκε στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο Χικμέτ ήταν φυλακισμένος επί 13 χρόνια ως πολιτικός κρατούμενος.
Πολλά άλλαξαν από τότε, αλλά ορισμένα πράγματα έμειναν απαράλλαχτα, όπως η θλιβερή πραγματικότητα των πολιτικών κρατουμένων που φυλακίζονται για τις ιδέες τους.
Ο συγγραφέας Καντρί Γκιουρσέλ (Kadri Gursel) είναι ένας από τους πολλούς πολιτικούς κρατούμενους στην Τουρκία και βρίσκεται πίσω από τα σίδερα επί 39 ημέρες. Η σύζυγός του, Ναζιρέ Καλκάν Γκιουρσέλ, έγραψε πρόσφατα κείμενο στο Facebook αναφέροντας τα εξής:
«Αληθινά λατρεύω την ταινία του Γούντι Άλεν Scenes from a Mall που εκτυλίσσεται σε ένα εμπορικό κέντρο και αποτελεί τέλεια ακτινογραφία της αμερικανικής κοινωνίας. Θέλω τώρα να σας μιλήσω για ένα πικρό εμπορικό 'τοπίο' από τη δική μας πατρίδα.
Όλα τα πανωφόρια και τις μπότες που πήγαμε στη φυλακή του Σιλιβρί για τον Καντρί τα απέρριψαν (άλλα για το χρώμα τους, άλλα για την υφή τους κ.λπ.). Αποφασίσαμε να αγοράσουμε καινούργιες μπότες και ένα πανωφόρι, έτσι πήγα σε ένα εμπορικό κέντρο (ένα γνωστό στο Λεβέντ). Και στα δυο καταστήματα που μπήκα εξήγησα τι ακριβώς ήθελα. Οι υπάλληλοι με ρώτησαν πολύ ευγενικά: 'Θέλετε να τα πάτε στη φυλακή;'.
Φυσικά ξαφνιάστηκα. Μου εξήγησαν: 'Πολλοί άνθρωποι σαν εσάς έρχονται εδώ. Τους καταλαβαίνουμε μόλις τους δούμε. Άνθρωποι που μπαίνουν σε ένα κατάστημα και ζητούν ένα συγκεκριμένο προϊόν. Δεν κάνουν έτσι τα ψώνια τους οι γυναίκες σε κανονικές συνθήκες'.
Μου έκαναν μια δεύτερη ερώτηση: 'Ο σύζυγός σας είναι δημοσιογράφος ή ακαδημαϊκός;'. Όταν έμαθαν για τον Καντρί είπαν ότι θα ήθελαν να το τυλίξουν σε συσκευασία δώρου αλλά γνωρίζουν πως οι διευθυντές των φυλακών δεν επιτρέπουν συσκευασίες δώρου.
Γνωρίζουν καλά λοιπόν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες. Δεν νομίζω ότι υπάρχει καλύτερος τρόπος για να περιγράψω την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα».
Αυτά έγραψε η Ναζιρέ. Ελπίζει ότι ο Καντρί έλαβε τελικά το πανωφόρι του την περασμένη Παρασκευή. Τι άλλο να προσθέσεις σε αυτό που έγραψε;
Μέχρι πρόσφατα, όταν μιλούσαμε για την ελαστικότητα της Τουρκίας, αναφερόμασταν γενικά στην ικανότητα των Τούρκων να αντιμετωπίζουν τις οικονομικές δυσκολίες. Ο όρος «ελαστικότητα» βρισκόταν κυρίως στις οικονομικές σελίδες των εφημερίδων.
Γνωρίζω ότι πολλοί άνθρωποι θα γελάσουν μαζί μου επειδή αναφέρω ότι η Τουρκία αναπτύσσει τώρα και μια πολιτική ελαστικότητα απέναντι στις αντιδημοκρατικές πρακτικές. Πράγματι, καθώς τουλάχιστον το ένα τρίτο -αν όχι το μισό- της χώρας αντιτίθεται στην εξουσία του προέδρου Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, μόνο μια μικρή μειοψηφία τολμά να υψώσει το κεφάλι για να ακουστεί η διαφωνία της.
Πολλοί είμαστε φοβισμένοι. Κρατάμε τα κεφάλια χαμηλωμένα. Έχουμε χάσει την ελπίδα, νιώθουμε κουρασμένοι και σε σύγχυση. Πολλοί αισθανόμαστε τόσο ανήμποροι και λυπημένοι που χάνουμε τη χώρα μας ώστε αναγκαζόμαστε να αναζητήσουμε βοήθεια από ειδικούς για την κατάθλιψη. Χωρίς ελπίδα, βγαίνουμε σε πρόωρη διανοητική σύνταξη αντί να αναζητήσουμε διεξόδους.
Συνιστώ σε εκείνους που έχουν χάσει το ένστικτό τους για αγώνα να μιλήσουν με τη Ναζιρέ Καλκάν Γκιουρσέλ. Κάθε φορά που μιλώ μαζί της ξαφνιάζομαι από την αποφασιστικότητα που έχει η φωνή της, από την αυτοπεποίθησή της. Δεν υπάρχει η παραμικρή απόγνωση ή απελπισία στα λόγια της.
Ίσως κάνουμε λάθος που ευχόμαστε υπομονή και δύναμη στις οικογένειες των πολιτικών κρατουμένων. Αντίθετα, εκείνες οι οικογένειες θα έπρεπε να εύχονται σε εμάς υπομονή και δύναμη. Είναι δυνατότερες από πολλούς από εμάς. Η δύναμή τους πηγάζει από το ότι γνωρίζουν πως δεν έχουν διαπράξει έγκλημα και ότι βρίσκονται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Στο τέλος της ημέρας, η Ιστορία ποτέ δεν στάθηκε στο πλευρό των καταπιεστικών καθεστώτων.
* Το άρθρο της δημοσιογράφου Barcin Yinanc δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο της εφημερίδας “Hurriyet” στις 13.12.2016
