Της Nevsin Mengu*
Οι δημοσιογράφοι στην Τουρκία λέμε μεταξύ μας: δεν θα γίνεις αληθινός δημοσιογράφος αν δεν καθίσεις στο εδώλιο του δικαστηρίου. Μας κάνουν μηνύσεις για τα άρθρα που γράφουμε και γι' αυτά που δεν γράφουμε. Φαντάζομαι ότι αυτό είναι ένα κομμάτι της δουλειάς μας. Μερικές φορές υπερασπιζόμαστε τα άρθρα μας στο δικαστήριο. Έχουμε συνηθίσει. Αλλά αυτές τις μέρες είναι διαφορετικά.
Πρόσφατα έλαβα e-mail από το νομικό μας τμήμα. Φαίνεται ότι υπήρξε αγωγή εναντίον μου. Κατηγορήθηκα ότι έκανα προπαγάνδα υπέρ των πραξικοπηματιών της 15ης Ιουλίου. Ξαφνιάστηκα. Η απόπειρα του πραξικοπήματος οργανώθηκε από ένα ισλαμικό κίνημα με ισλαμιστική ατζέντα. Χώρια που δεν ανήκω σε μια τέτοια σέχτα, δεν αποτελεί μυστικό ότι ουδέποτε ασχολήθηκα στα σοβαρά ούτε με ήπιες / δημοκρατικές θρησκευτικές ομιλίες.
Ο δικηγόρος μου προσπάθησε να βρει τον φάκελό της υπόθεσής μου και παρ' ότι δεν ήταν απόρρητος, δυσκολεύτηκε πολύ να τον πάρει. Σε κάθε προσπάθεια που έκανε του έλεγαν ότι τον μελετά ένας εισαγγελέας. Τέλος πάντων, ανακαλύψαμε ότι πιθανώς κατηγορούμαι εξαιτίας μιας εκπομπής που έκανα στο «Περισκόπιο» το 2015, πολύ καιρό πριν από την απόπειρα του πραξικοπήματος.
Ο Τσετίν Αλτάν, επιφανής δημοσιογράφος, ο οποίος πέθανε στις 22 Οκτωβρίου 2015, ήταν ένας αυθεντικός άνθρωπος. Ήταν σοσιαλιστής και είχε διατελέσει βουλευτής του κομμουνιστικού Εργατικού Κόμματος της Τουρκίας (ΤΙP). Ποτέ δεν ξέχασα το άρθρο του στο οποίο αμφισβητούσε την περιτομή ανατρέχοντας στη Θεωρία της Εξέλιξης. Ήταν ένας γενναίος άνθρωπος που πάντοτε κολυμπούσε αντίθετα στο ρεύμα. Αν και δεν συμφωνώ σε όλα μαζί του, σέβομαι τους ανθρώπους με τέτοιες αρχές και ιδανικά.
Για να μην τα πολυλογώ, ως νεαρή δημοσιογράφος ήθελα να αποτίσω φόρο τιμής στον Τσετίν Αλτάν την ημέρα του θανάτου του και ανέτρεξα στο τελευταίο άρθρο που είχε γράψει για την εφημερίδα “Cumhuriyet”, όπου είχε δημοσιευτεί στις 24 Ιουλίου 2015.
«Προφανώς θα έχω φύγει από αυτόν τον κόσμο πριν εγκαθιδρυθεί η δημοκρατία σε αυτή τη χώρα», άρχιζε το άρθρο του. «Κουβαλάμε έναν τραυματισμένο γίγαντα στις πλάτες μας από γενιά σε γενιά ώστε κάποια μέρα να σταθεί πάλι στα δυο πόδια του. Ποτέ δεν έπαψα να πιστεύω ότι ο γίγαντας θα γιατρευτεί και θα σταθεί στα πόδια του. Κάποια μέρα αυτή η χώρα θα ξανασταθεί στα πόδια της και τότε θα φορέσεις μαγικές μπότες όπως ο γάτος στο παραμύθι και θα πετάξει» συνέχισε.
Αυτό ήταν το απόσπασμα του άρθρου που αναδημοσίευσα. Ο Τσετίν Αλτάν παρομοίαζε την Τουρκία με έναν πληγωμένο γίγαντα. Αν και δεν ήταν αισιόδοξος, ήλπιζε πιθανώς σε μια ανοιχτόμυαλη, ισχυρή γενιά που θα έσπρωχνε την Τουρκία προς τα εμπρός με κάποιου είδους μαγικές μπότες. Αναφερόταν στο γνωστό παραμύθι «Ο Παπουτσωμένος Γάτος». Τι κακό θα μπορούσε να προκαλέσει ο Παπουτσωμένος Γάτος; Θα μπορούσε;
Λοιπόν, φαίνεται πως ακόμη κι ένας Παπουτσωμένος Γάτος μπορεί να βάλει σε κίνδυνο έναν δημοσιογράφο. Αυτό ανακάλυψα όταν πήγα για να απαντήσω στις ερωτήσεις τού εισαγγελέα. Κάποιος, ένα άτομο που δεν γνωρίζω, είχε καταθέσει εναντίον μου αγωγή. Με κατηγορούσε ότι με αυτή την αναφορά στις μπότες έστελνα κωδικοποιημένα μηνύματα. Ισχυρίσθηκε ότι επαινούσα την απόπειρα πραξικοπήματος.
Έχουμε ένα ρητό στα τουρκικά : «το δάχτυλο που κόβει η Σαρία (σ.τ.μ. ο ισλαμικός νόμος) δεν πονάει», και ο νόμος είναι νόμος. Εφόσον έχει κατατεθεί αγωγή εναντίον μου και λαμβάνεται σοβαρά και έχει ανοιχτεί υπόθεση και ο εισαγγελέας θέλει να μου κάνει ερωτήσεις, αυτό θα γίνει.
Αλλά το γραφείο του εισαγγελέα έστελνε το μήνυμα: μια τεράστια οθωμανική επιγραφή με ένα ρητό του Οθωμανού σουλτάνου Σουλεϊμάν, ο οποίος είναι γνωστός ως «νομοθέτη» καθώς και ένα ρητό του Μεβλανά Ρουμί (σ.τ.μ. Μεβλανά Τζελαλεντίν Ρουμί, Πέρσης ποιητής, μουσουλμάνος μυστικιστής, δάσκαλος θεολογίας και δικαίου, ο οποίος έζησε στο σουλτανάτο των Σελτζούκων του Ικονίου τον 13ο αιώνα).
Προσπάθησα να εξηγήσω ποιος ήταν ο Τσετίν Αλτάν, καθώς ο εισαγγελέας δεν τον γνώριζε, και τι εννοούσε όταν χρησιμοποίησε τη μεταφορά του Παπουτσωμένου Γάτου. Ότι εκείνες οι «μπότες» στο άρθρο δεν είχαν καμία σχέση με τις «στρατιωτικές μπότες». Ο εισαγγελέας απάντησε ότι «θα το εξετάσουμε και θα δούμε». Άρα το τουρκικό δικαστικό σύστημα ψάχνει αυτές τις μέρες για «Παπουτσωμένους Γάτους».
* Το άρθρο της δημοσιογράφου Nevsin Mengu δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο της τουρκικής εφημερίδας “Hurriyet” στις 12.12.2016.
