Η διπλή βομβιστική επίθεση έξω από το γήπεδο της Μπεσίκτας στις 10 Δεκεμβρίου ήταν διαφορετική από εκείνες που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις της Τουρκίας τους προηγούμενους μήνες. Τα «Γεράκια του Κουρδιστάν» που ανέλαβαν την ευθύνη, σκότωσαν 36 αστυνομικούς και 8 πολίτες ρίχνοντας παγιδευμένο ΙΧ πάνω σε κλούβα της αστυνομίας.
Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο ο αρχικός στόχος ήταν άλλος, πιθανώς τα γραφεία του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, καθώς το αυτοκίνητο με το ζευγάρι των βομβιστών διακρίνεται σε βίντεο από κάμερες ασφαλείας να περνά μπροστά από το κτήριο πριν από την επίθεση. Το μακελειό επισκίασε την κατάθεση στη Βουλή του σχεδίου για τη μετατροπή της Τουρκίας σε προεδρική δημοκρατία υπό την κυριαρχία του Ταγίπ Ερντογάν.
Η ίδια οργάνωση - παρακλάδι του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) είχε ξαναχτυπήσει λεωφορείο της αστυνομίας, πάλι με παγιδευμένο αυτοκίνητο, στην Άγκυρα στα μέσα του περασμένου Μαρτίου σκοτώνοντας 37 αστυνομικούς και πολίτες. Τότε, όπως και τώρα, οι αρχές εξαπέλυσαν κύμα συλλήψεων ενώ βομβάρδισαν πιθανά καταφύγια - στρατόπεδα (του PKK) εντός και εκτός της τουρκικής επικράτειας.
Υπάρχουν όμως ορισμένες σημαντικές διαφορές: Πρώτον, μεσολάβησε η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου. Δεύτερον, τώρα βρίσκονται στη φυλακή οι συμπρόεδροι και μια ντουζίνα βουλευτές του αριστερού - φιλοκουρδικού Κόμματος Δημοκρατίας των Λαών (HDP) αντιμετωπίζοντας βαριές κατηγορίες για τρομοκρατική προπαγάνδα και συνεργασία με το εκτός νόμου PKK. Ο αρχηγός του κόμματος Σελαχατίν Ντεμιρτάς είναι φυλακισμένος από τις αρχές Νοεμβρίου και μεταφέρθηκε την περασμένη Πέμπτη στο νοσοκομείο με πόνους στην καρδιά. Πρόκειται για τον πολιτικό που είχε αναδειχθεί τρίτος στις προεδρικές εκλογές της Τουρκίας με 9,76% το 2014.
Με άλλα λόγια ο θριαμβευτής εκείνων των εκλογών, ο νυν πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν (51,79%), έχει ρίξει στη φυλακή τον αντίπαλό του, που είχε πάρει σχεδόν 4 εκατομμύρια ψήφους. Και δεν είναι μόνο αυτό. Στις εκλογές του Ιουνίου 2015 τo HDP έσπασε το φράγμα του εκλογικού ορίου και μπήκε στη Βουλή με 13,12% στερώντας από τον Ερντογάν την πλειοψηφία των δύο τρίτων που χρειαζόταν για να αλλάξει το Σύνταγμα και να ενισχύσει τις προεδρικές εξουσίες του.
Οι εκλογές επαναλήφθηκαν μερικούς μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο, μέσα σε κλίμα τρομοκρατίας, αλλά και πάλι το HDP κατάφερε να μπει στη Βουλή με 10,76% και 59 έδρες. Σήμερα βρίσκεται στη φυλακή σχεδόν το ένα τέταρτο των βουλευτών του. Στα έδρανά τους στην Εθνοσυνέλευση υπάρχουν τώρα οι φωτογραφίες τους, μια «ενοχλητική» υπενθύμιση για την πραγματικότητα της σημερινής Τουρκίας.
Στον βωμό της ανάδειξής του σε απόλυτο άρχοντα ο Ταγίπ Ερντογάν συμμάχησε με το Εθνικιστικό Κίνημα των Γκρίζων Λύκων για να φτάσει στην πολυπόθητη πλειοψηφία των δύο τρίτων και να οδηγήσει τη χώρα σε δημοψήφισμα ώστε να αλλάξει το σύστημα από προεδρευόμενη σε προεδρική δημοκρατία. Όπως έχουμε επισημάνει παλαιότερα, το δαχτυλίδι αυτού του «αρραβώνα» με τους εθνικιστές είναι οι αλυσίδες στους Κούρδους πολιτικούς και η καταστολή του κουρδικού στοιχείου. Οι βομβιστικές επιθέσεις και άλλες ενέργειες των Κούρδων πιθανώς θα κλιμακωθούν τους επόμενους μήνες καταφέροντας νέα πλήγματα στον τουρισμό και στην οικονομία της Τουρκίας.
Οι εκκλήσεις του Ταγίπ Ερντογάν στους πολίτες να στηρίξουν την εθνική οικονομία και να μετατρέψουν σε τουρκικές λίρες το ξένο συνάλλαγμα που κρύβουν σε στρώματα και σεντούκια σταμάτησαν μόνο προσωρινά την κατρακύλα. Η λίρα έχει χάσει σχεδόν το ένα πέμπτο της αξίας της από την αρχή του χρόνου ενώ η άνοδος των αμερικανικών επιτοκίων που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα αποτελεί κακό μαντάτο.
Οι κρουνοί των αραβικών κεφαλαίων, που χρηματοδότησαν την ανάπτυξη τα προηγούμενα χρόνια, στέρεψαν. Η εμπλοκή στους πολέμους της Συρίας και του Ιράκ και τα αλλεπάλληλα πολιτικά σοκ έχουν επίσης εξασθενίσει τη λίρα σε συνδυασμό με την πεισματική αντίσταση του Ερντογάν στην αύξηση των επιτοκίων, όπως σημείωσαν οι “Financial Times” που κατήγγειλαν τον ισχυρό άνδρα της χώρας για απολυταρχισμό στέλνοντας το μήνυμα στους ξένους επενδυτές.
Η λυκοφιλία με τον Πούτιν έχει κλονίσει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ. Ο εκβιασμός της Ευρώπης με μοχλό το προσφυγικό δεν φαίνεται να αποδίδει, αντίθετα ενισχύει τις φωνές εναντίον της Άγκυρας και μπλοκάρει την ενταξιακή διαδικασία. Πάνω απ' όλα όμως είναι η καθημερινή πρακτική, οι διώξεις αντιφρονούντων και δημοσιογράφων, οι μαζικές απολύσεις και οι διαθεσιμότητες δημοσίων υπαλλήλων που υπονομεύουν τα όποια δημοκρατικά επιτεύγματα της Τουρκίας τα χρόνια που προηγήθηκαν.
Ο φιλοκυβερνητικός Τύπος παραληρεί εμφανίζοντας τη χώρα ως στόχο μιας νέας... σταυροφορίας των Ευρωπαίων και των Αμερικανών που υποστηρίζουν τους τρομοκράτες, επικαλείται την ισχύ των (λαβωμένων) ενόπλων δυνάμεων για τη συντριβή των εχθρών.
Κανάλια και εφημερίδες της αντιπολίτευσης φιμώθηκαν ως όργανα του δικτύου των πραξικοπηματιών (FETO), ενώ στο σκαμνί κάθονται γνωστοί επιχειρηματίες (ανάμεσά τους ο «βασιλιάς» του γύρου και ο «άρχοντας» του μπακλαβά). Παρά τις απειλές και τον εκφοβισμό υπάρχουν στη γειτονική χώρα αρκετοί που εξακολουθούν να μιλούν και να γράφουν αψηφώντας το κυβερνητικό αφήγημα.
Πίσω από τους δεκάδες χιλιάδες κρατούμενους και διωχθέντες υπάρχουν πολύ περισσότεροι συγγενείς και φίλοι που αγωνιούν για την τύχη τους. Και ακόμη περισσότεροι που αγωνιούν για το μέλλον της χώρας. Αυτή την αγωνία εκφράζουν τα δυο άρθρα που αναδημοσιεύουμε σήμερα από την αγγλόφωνη “Χουριέτ”.
