Της Misha Glenny*
Η κυβερνοασφάλεια δεν είναι για τις μηχανές. Υπάρχει για να αποτρέπει τον κόσμο από το να κάνει ανόητα πράγματα -εκούσια ή ακούσια- με τους υπολογιστές. Περίπου το 90% των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο γίνονται επειδή οι χρήστες είναι πολύ απασχολημένοι και αφελείς, ένας θανατηφόρος συνδυασμός. Ανοίγουν φακέλους που δεν θα έπρεπε. Κλικάρουν συνδέσμους που θα έπρεπε να αποφεύγονται. Δημοσιοποιούν τα προσωπικά τους στοιχεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Χρησιμοποιούν δικές τους συσκευές για να έχουν πρόσβαση σε αρχεία της δουλειάς τους.
Προσφάτως περίπου 40.000 πελάτες της Τράπεζας Tesco έπεσαν θύματα κυβερνοεπίθεσης. Μετρητά εκλπάπησαν από τους μισούς. Η κλοπή χρημάτων και δεδομένων είναι μια καινούργια ανησυχία των οικονομικών ιδρυμάτων. Καθίσταται κοινή πρακτική και οι πελάτες φοβούνται να χρησιμοποιήσουν τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες των τραπεζών.
Παρά τους πρωτοσέλιδους τίτλους των ΜΜΕ, η βιομηχανία της κυβερνοασφάλειας έδωσε προτεραιότητα στη δημιουργία ακριβών τεχνικών που εκπαιδεύουν τους ανθρώπους πώς να προστατεύουν τους εαυτούς τους. Σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια προβλέπεται να δαπανηθούν παγκοσμίως για την ασφάλεια στο διαδίκτυο σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών «Cybersecurity Ventures».
Αυτό έχει αποτέλεσμα οι περισσότερες εταιρείες να μοιάζουν με φρούρια πνιγμένα στην ασφάλεια: κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης, ηλεκτροφόρα σύρματα, ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά. Αυτά κρατούν έξω όλους εκτός από τους πιο αποφασισμένους κακοποιούς. Δυστυχώς, όσο οι ένοικοι συνεχίζουν να ανοίγουν την εξώπορτα σε κάθε άγνωστο περαστικό, τα παραπάνω είναι απλά σπατάλη χρημάτων. Δεν είναι μόνο οι υφιστάμενοι που εξαπατώνται. Ο άρχοντας και η αρχόντισσα του κάστρου εξίσου αγνοούν τα βασικά για μια αποτελεσματική ασφάλεια στην επικράτειά τους.
Είναι πάρα πολύ δύσκολο να εκπαιδεύσεις τον κόσμο στην ασφαλή χρήση του διαδικτύου. Οι ειδικοί και υπεύθυνοι ασφαλείας χρησιμοποιούν μια γλώσσα ακατάληπτη. Ωστόσο χρειάζεται να γνωρίζουμε αυτά τα πράγματα, επειδή εμείς είμαστε οι πιο ευάλωτοι.
Η επικοινωνιακή στρατηγική συνιστά τη μεγαλύτερη αποτυχία της βιομηχανίας της κυβερνοασφάλειας. Αν δεν βελτιωθεί και εμείς οι κοινοί θνητοί συνεχίσουμε να αγνοούμε την καλή διαδικτυακή υγιεινή λόγω αμάθειας, η ένταση και ο αντίκτυπος των επιθέσεων θα αυξηθούν.
Φέτος ήταν μια καλή χρονιά για το διαδικτυακό έγκλημα. Οι προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ διανθίστηκαν με χακαρίσματα και διαμάχες μέσω e-mail, ενώ η Ουκρανία υπέστη επίθεση στο δίκτυο ηλεκτρισμού της, που ήταν η πρώτη επιτυχής και επιβεβαιωμένη επίθεση σε μια τεράστια εθνική υποδομή.
Η ανακοίνωση μιας Στρατηγικής των ΗΠΑ για την Ασφάλεια στον Κυβερνοχώρο είναι μια ευπρόσδεκτη αναγνώριση της σοβαρότητας της κατάστασης. Τώρα η Βρετανία έχει το δικό της Κέντρο για την Κυβερνοασφάλεια, ώστε να ενορχηστρώνει τις αντιδράσεις σε απειλές και να εκπαιδεύει θεσμούς, εταιρείες και άτομα.
Κατα τραγική ειρωνεία, ολόκληρο το περιβάλλον του κυβερνοχώρου πρόκειται να αλλάξει δραματικά και οι μηχανές θα το αναλάβουν αυτό. Όχι απαραιτήτως με καλό τρόπο.
Βρισκόμαστε στην απαρχή της επόμενης φάσης της ψηφιακής επανάστασης, το διαδίκτυο των πραγμάτων. Μπορούμε από απόσταση να θέσουμε σε λειτουργία το πλυντήριο και συστήματα συναγερμού χρησιμοποιώντας το κινητό μας τηλέφωνο. Αλλά, αν μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στις μηχανές μας από απόσταση, το ίδιο μπορούν να κάνουν και οι χάκερ. Ένα πρόσφατο δημοσίευμα εξήγησε πώς χάκερ πήραν τον έλεγχο ενος τζιπ Cherokee από απόσταση εκμεταλλευόμενοι μια αδυναμία στο ηχητικό σύστημα του οχήματος.
Οι κάμερες των κλειστών συστημάτων παρακολούθησης, οι μηχανές αυτόματης πώλησης σοκολάτας και τα συστήματα κεντρικής θέρμανσης διαθέτουν όλα υπολογιστές ευάλωτους σε ιούς. Δεν απαιτεί μεγάλη προσπάθεια από έναν χάκερ να πάρει τον έλεγχο εκατομμυρίων συσκευών και να τις μετατρέψει σε έναν στρατό από υπολογιστές - ζόμπι που θα επιτίθενται σε οποιονδήποτε στόχο. Αυτό είναι το μειονέκτημα του διαδικτύου των πραγμάτων.
Ας επανέλθουμε λοιπόν στο φρουρούμενο αρχοντικό, που είναι γεμάτο συσκευές υψηλής τεχνολογίας. Το προσωπικό δεν ανοίγει πια την κεντρική είσοδο. Αυτό γίνεται από έναν υπολογιστή που εξετάζει εκείνον που πατάει το κουδούνι. Δυστυχώς αυτές οι οι καινούργιες κουρτίνες, που κροταλίζουν καθώς κλείνουν μόνες τους όταν πέφτει το σκοτάδι, έχουν λάβει την κρυφή εντολή να ανοίξουν όταν εμφανιστεί ένας ξένος.
Είναι βολικό να ανοίγουμε τη θέρμανση στο εξοχικό μας ενώ βρισκόμαστε ακόμα στον αυτοκινητόδρομο, αλλά μπορεί να καταλήξουμε να βάλουμε φωτιά στο σπίτι. Η βιομηχανία της κυβερνοάμυνας αντιμετωπίζει δυο τεράστιες προκλήσεις: να εκπαιδεύσει τον κόσμο και να προστατεύσει τα αγαθά του.
* Η Misha Glenny είναι συγγραφέας του «Η σκοτεινή αγορά: Πώς οι χάκερ έγιναν η νέα Μαφία»
