«Τον Φεβρουάριο του 2004 Αμερικανοί στρατιώτες μετέφεραν έναν άνδρα με το όνομα Ιμπραήμ Αουάντ Ιμπραήμ Αλ Μπάντρι στο Άμπου Γκράιμπ στο Ιράκ και του έδωσαν τον κωδικό US9IZ-157911CI. Η φυλακή θα γινόταν σύντομα διεθνής είδηση, αλλά ο κρατούμενος θα παρέμενε σχετικά άγνωστος για την επόμενη δεκαετία».
Έτσι αρχίζει το άρθρο για τον «χαλίφη του Ισλαμικού Κράτους», γνωστό σήμερα ως Αμπού Μπακρ Αλ Μπαγκντάτι στον ιστότοπο The Intercept, γνωστό από τις αποκαλύψεις του Έντουαρντ Σνόουντεν και των Wikileaks για τη δράση της αμερικανικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας NSA, τις μαζικές παρακολουθήσεις, το πρόγραμμα των στοχευμένων δολοφονιών από μη επανδρωμένα αεροσκάφη κ.ά. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις 25 Αυγούστου, την επομένη της τουρκικής εισβολής στη βόρεια Συρία, που άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη συριακή κρίση και ίσως σηματοδοτεί την αρχή του τέλους του Ισλαμικού Κράτους, τουλάχιστον όπως γνωρίζαμε μέχρι τώρα την οργάνωση που ίδρυσε ο διαβόητος Αλ Μπαγκντάτι, ο αποκαλούμενος και «αόρατος σεΐχης».
Η αποκάλυψη ότι ο αρχηγός των τζιχαντιστών -το πιο ισχυρό σύμβολο της τρομοκρατίας στη Δύση μετά τον Οσάμα Μπιν Λάντεν- κρατήθηκε στο κολαστήριο του Άμπου Γκράιμπ, ρίχνει φως στον ρόλο που έπαιξε η αμερικανική εισβολή και κατοχή του Ιράκ στην ανάδυση του Ισλαμικού Κράτους, της οργάνωσης που σκορπά πλέον τον τρόμο και στην καρδιά της Ευρώπης. Παράλληλα, γεννά νέα ερωτήματα τώρα που δύει το άστρο του «χαλιφάτου», ενώ οι μεγάλες και οι περιφερειακές δυνάμεις διαγκωνίζονται για την επόμενη ημέρα και τις ζώνες επιρροής σε καθημαγμένες χώρες και λαούς.
Ήταν ήδη γνωστό ότι ο Μπαγκντάτι είχε φυλακιστεί στο Ιράκ από τους Αμερικανούς, αλλά η εικόνα ήταν θολή, χανόταν σε έναν κυκεώνα «γραφειοκρατίας», πληροφοριών και διαψεύσεων. Αρχικά είχε αναφερθεί ότι ο Μπαγκντάτι υπήρξε κρατούμενος των Αμερικανών από το 2005 έως το 2009 στο στρατόπεδο Μπούκα (Camp Bucca) του Ιράκ από τον πρώην διοικητή της φυλακής συνταγματάρχη Κένεθ Κινγκ (Daily Beast, Ιούνιος 2014). Στη συνέχεια ο συνταγματάρχης ανακάλεσε ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι ο Μπαγκντάτι αφέθηκε ελεύθερος το 2006 (ABC News), δηλαδή μείωσαν την περίοδο κράτησής του από πέντε χρόνια σε ένα. Μερικές ημέρες αργότερα, το Πεντάγωνο διευκρίνισε ότι ο Μπαγκντάντι κρατήθηκε μόλις 10 μήνες, από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2004 στο Camp Bucca και αφέθηκε ελεύθερος χωρίς όρους μετά από εισήγηση του αρμόδιου συμβουλίου: «Δεν διαθέτουμε στα αρχεία μας στοιχεία ότι κρατήθηκε κάποιο άλλο διάστημα».
Έπρεπε να περάσουν ακόμη έξι μήνες για να έλθει στη δημοσιότητα (Business Insider, Φεβρουάριος 2015) ο ατομικός φάκελος του κρατούμενου, σύμφωνα με τον οποίο ο Μπαγκντάτι είχε συλληφθεί στη Φαλούτζα στις 4 Φεβρουαρίου του 2004, πριν μεταφερθεί στο Camp Bucca. Στον φάκελο αναφερόταν ότι ήταν ύποπτος για υποστήριξη τρομοκρατικής δράσης, όχι ως δράστης συγκεκριμένης ενέργειας. Αυτό που δεν αναφερόταν ξεκάθαρα ήταν ότι πρώτα κρατήθηκε σε μια άλλη φυλακή, στο Άμπου Γκράιμπ, το πρώην κολαστήριο του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν, που παρέμεινε κολαστήριο και των αμερικανικών κατοχικών δυνάμεων μετά την ανατροπή του «Χασάπη της Βαγδάτης». Η αριθμητική ακολουθία «157» μέσα στον κωδικό δείχνει ότι ο Αλ Μπαγκντάτι κρατήθηκε στο συγκεκριμένο κέντρο, δήλωσε στο Intercept ο εκπρόσωπος του αμερικανικού στρατού Τρόι Ρόλαν. Ο ιστότοπος χρησιμοποίησε στοιχεία τα οποία εξασφάλισε βάσει του νόμου για την ελευθερία της πληροφόρησης.
Γιατί έχουν σημασία όλα αυτά; Γιατί τώρα φαίνεται ότι ο μελλοντικός ηγέτης των τζιχαντιστών βρισκόταν στο Άμπου Γκράιμπ οκτώ από τους συνολικά δέκα μήνες της κράτησής του, και ότι μεταφέρθηκε στο Camp Bucca μόλις δύο μήνες προτού αφεθεί ελεύθερος. «Θα σε ξαναδώ στη Νέα Υόρκη» είχε πει αποχαιρετώντας τον διοικητή, σύμφωνα με τη μαρτυρία του τελευταίου, που πρόδινε μια οικειότητα ασύμβατη με το γενικότερο κλίμα. Μαύρο χιούμορ, προειδοποίηση ή απειλή; Πολλές χιλιάδες Ιρακινοί πέρασαν από το στρατόπεδο. Συγκρατούμενοι του Μπαγκντάτι, για μικρό ή μεγάλο διάστημα, υπήρξαν ακόμη οκτώ μελλοντικά ηγετικά στελέχη του Ισλαμικού Κράτους, σύμφωνα με στοιχεία από ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας που επικαλείται ο ιστότοπος, ανάμεσά τους ο επικεφαλής των στρατιωτικών επιχειρήσεων του χαλιφάτου. Ο αμερικανικός στρατός δηλώνει ότι δεν μπορεί να βρει στα αρχεία του τα ονόματα αυτών των οκτώ ατόμων. Βρήκε όμως ένα έγγραφο που εμφανίζει τον Μπαγκντάτι και σε τρίτο στρατόπεδο, στο νότιο Ιράκ.
Ήταν άραγε ο Μπαγκντάτι ένας από τους Ιρακινούς που γυμνώθηκαν, που βασανίστηκαν με σκυλιά και ηλεκτροσόκ, που υπέστησαν το μαρτύριο του πνιγμού από τους δεσμοφύλακες στο κολαστήριο του Άμπου Γκράιμπ; Ήταν άραγε ένας «συνηθισμένος» κρατούμενος; Ποιος ήταν ο άνθρωπος πίσω από τον κωδικό US9IZ-157911CI; Βρισκόταν πράγματι σε κάποιο κελί όταν δημοσιεύθηκαν οι φωτογραφίες-ντοκουμέντα για τις «ανακριτικές πρακτικές», και από πότε; Τι κρύβουν οι Αμερικανοί χρόνια τώρα; Θολώνουν τα νερά ή μήπως πρόκειται αληθινά για μια περίπτωση στρατιωτικής γραφειοκρατίας; To Camp Bucca σταμάτησε να λειτουργεί ως φυλακή τον Σεπτέμβριο του 2009. Επισήμως η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2011. Αμερικανοί «σύμβουλοι» και ειδικές δυνάμεις παραμένουν στη χώρα και ο αριθμός τους αυξήθηκε, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το Ισλαμικό Κράτος, το οποίο αναδείχθηκε εν τω μεταξύ ως η κυρίαρχη δύναμη στον σουνιτικό πληθυσμό.
Επί χρόνια δυτικοί αναλυτές περιγράφουν τα στρατόπεδα κράτησης στο Ιράκ, από όπου πέρασαν δεκάδες χιλιάδες Ιρακινοί, ως «πανεπιστήμια της τρομοκρατίας», ειδικά του σουνιτικού Ισλάμ. Μέλη και συμπαθούντες διαφόρων τάσεων «ζυμώνονταν» μέσα στις φυλακές απέναντι στον κατακτητή. Μετά τη γέννηση του Ισλαμικού Κράτους μέσα από τα ερείπια του Ιράκ, την εξάπλωσή του στη Συρία και τις σαρωτικές νίκες των τζιχαντιστών στις δύο χώρες, καλλιεργήθηκε στη Δύση η θεωρία ότι όλα άρχισαν από το Camp Bucca. Εκεί, λένε αναλυτές, καταστρώθηκε το σχέδιο του Ισλαμικού Κράτους από τον αρχιτρομοκράτη ο οποίος έχει κάνει ελάχιστες δημόσιες εμφανίσεις, περισσότερες πάντως από τις φορές που «σκοτώθηκε» ή «τραυματίσθηκε βαριά» σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Επικηρυγμένος από τους Αμερικανούς για 10 εκατομμύρια δολάρια, ο χαλίφης παραμένει αόρατος μετά το κήρυγμά του τον Ιούλιο του 2014 σε τζαμί της Μοσούλης. Δεν έχει κυκλοφορήσει κανένα άλλο βίντεο του αρχηγού του ISIS, παρ' ότι η οργάνωση χρησιμοποιεί συστηματικά την τηλεοπτική εικόνα για προπαγάνδα.
Δεκατρία χρόνια μετά την αμερικανοβρετανική εισβολή στο Ιράκ, σφίγγει ο κλοιός στα προπύργια των τζιχαντιστών, στη Ράκκα και τη Μοσούλη. Ίσως ο χαλίφης Μπαγκντάτι βρει την ίδια τύχη με τον σεΐχη Οσάμα Μπιν Λάντεν, χωρίς να λογοδοτήσει για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και χωρίς να μιλήσει για το χτίσιμο του χαλιφάτου...
