Στη μεγαλύτερη στρατιωτική εμπλοκή της στη Συρία προχώρησε η Τουρκία καταλαμβάνοντας τη μεθοριακή πόλη Τζαραμπλούς και κάνοντας λόγο για "καθαρισμό" της περιοχής από τους τζιχαντιστές, έχοντας ως βασικό στόχο ωστόσο την εκδίωξη των Κούρδων μαχητών από τη στρατηγικής σημασίας περιοχή κατά μήκος των τουρκικών συνόρων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία περιορίστηκαν σε ρόλους παρατηρητών, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών θα συζητήσουν αύριο για το θέμα στην Ελβετία.
Η κωδική ονομασία "Ασπίδα του Ευφράτη" φανερώνει εξάλλου τις προθέσεις της Άγκυρας, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν είχε προειδοποιήσει τους Κoύρδους να μην επεκταθούν δυτικά του ποταμού Ευφράτη, δηλαδή να μην αποκτήσουν εδαφική συνέχεια τα καντόνια τους στη βόρεια Συρία (βλ. χάρτη). Ο πρώτος απολογισμός των θυμάτων αναφέρει 30 νεκρούς αλλά και 3.000 αμάχους που εγκατέλειψαν την Τζαραμπλούς.
Η πόλη ελεγχόταν από το Ισλαμικό Κράτος ενώ ο πληθυσμός της αποτελείται από Άραβες, Κούρδους και Τουρκομάνους. Μαζί με τον τουρκικό στρατό προωθούνται εκατοντάδες άνδρες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού και άλλοι "μετριοπαθείς" αντάρτες, όπως λέει η Άγκυρα. Μέχρι το απόγευμα, οι τουρκικές δυνάμεις και οι σύμμαχοί τους είχαν φτάσει στο κέντρο της πόλης, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή, ενώ οι τζιχαντιστές υποχωρούσαν στα νότια προάστια.
"Μπερδεύτηκε" στον χάρτη ο Μπάιντεν - ανησυχούν οι Ρώσοι
Η τουρκική εισβολή ξεκίνησε τα ξημερώματα χθες, λίγες ώρες πριν από την άφιξη στην Άγκυρα του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν. Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, έπειτα από τρίωρες συνομιλίες με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ τόνισε ότι «πρέπει να εμποδιστεί η δημιουργία συνθηκών που θα προσφέρουν πλεονέκτημα σε κάποια εθνοτική ομάδα. Η Τουρκία σε καμία περίπτωση δεν θα δεχτεί στα νότια σύνορά της έναν κουρδικό σχηματισμό».
Από την πλευρά του ο Μπάιντεν είπε ότι οι ΗΠΑ «έχουν ξεκαθαρίσει στα στοιχεία της περιοχής ότι δεν πρέπει να μετακινούνται στην άλλη πλευρά του ποταμού Ευφράτη. Αλλιώς δεν θα έχουν σε καμία περίπτωση τη στήριξη των ΗΠΑ». Προφανώς "διέφυγε" από τον Αμερικανό αντιπρόεδρο ότι οι Κούρδοι απελευθέρωσαν με αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη την πόλη Μανμπίζ, η οποία βρίσκεται δυτικά του Ευφράτη. Ακολούθησαν συνομιλίες του Μπάιντεν με τον Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό μέγαρο.
Για πραξικόπημα και Γκιουλέν
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ ότι δεν είχαν καμία εκ των προτέρων ενημέρωση για το πραξικόπημα και ότι δίνουν μεγάλη σημασία στις φιλικές σχέσεις με την Τουρκία, ενώ εξέφρασε "κατανόηση" για τις έντονες αντιδράσεις που προκαλεί το ζήτημα του φερόμενου εγκέφαλου της απόπειρας ιμάμη Γκιουλέν, την έκδοση του οποίου απαιτεί η Άγκυρα από την Ουάσιγκτον.
Ο Τούρκος πρωθυπουργός χαρακτήρισε ειλικρινείς τις δηλώσεις Μπάιντεν σημειώνοντας ότι η νομική διαδικασία για τον Γκιουλέν θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις. Αλλά Αμερικανός αξιωματούχος έσπευσε να διευκρινίσει ότι η Τουρκία δεν έχει καταθέσει αίτημα έκδοσης που να συνδέεται με την εμπλοκή του Γκιουλέν στην απόπειρα πραξικοπήματος, ούτε έχει παράσχει καμία σχετική απόδειξη. Ο ίδιος αξιωματούχος τόνισε ότι ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί να παρέμβει στη Δικαιοσύνη και προειδοποίησε ότι κάθε «πολιτικοποίηση» της υπόθεσης θα ήταν «αντιπαραγωγική».
Η Ρωσία, οι Κούρδοι και η Δαμασκός
Χλιαρή ήταν η πρώτη αντίδραση της Μόσχας στην τουρκική εισβολή, με το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας να εκφράζει "βαθιά ανησυχία" για την κλιμάκωση της έντασης στα σύνορα Τουρκίας-Συρίας. Οι εξελίξεις στη Συρία αλλά στην Ουκρανία θα βρεθούν στο επίκεντρο των συνομιλιών μεταξύ των ΥΠΕΞ των δύο χωρών, Κέρι και Λαβρόφ, αύριο στη Γενεύη.
Ο ηγέτης του κουρδικού Κόμματος της Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) Σαλέχ Μουσλίμ δήλωσε ότι η Τουρκία μπήκε στον βάλτο της Συρίας αλλά δύσκολα θα βγει και ότι θα ηττηθεί όπως ο ISIS, ενώ η ηγεσία της κουρδικής πολιτοφυλακής YPG ανακοίνωσε ότι η κίνηση της Τουρκίας έχει στόχο την κατοχή εδαφών και ισοδυναμεί με κήρυξη πολέμου. Ο εκπρόσωπος του PYD στη Μόσχα Σαλάμ Αλί δήλωσε ότι οι Τούρκοι έσπευσαν να καταλάβουν την Τζαραμπλούς για να μην πέσει στα χέρια των Κούρδων.
Η κυβέρνηση της Δαμασκού κατήγγειλε την κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας της σημειώνοντας ότι η μάχη κατά της τρομοκρατίας "δεν συνίσταται στην εκδίωξη του ΙΚ και στην αντικατάστασή του από τρομοκρατικές οργανώσεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία".
Κατά τις πρώτες ώρες των στρατιωτικών επιχειρήσεων τουρκικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για ενεργό συμμετοχή των Αμερικανών στους βομβαρδισμούς, ενώ η Ουάσιγκτον έστειλε το μήνυμα ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση. "Στις επιχειρήσεις είναι παρόντες Αμερικανοί σύμβουλοι των Ειδικών Δυνάμεων, ενώ αμερικανικά αεροσκάφη επιτήρησης προσφέρουν πληροφορίες και είναι έτοιμα να συμβάλουν με βομβαρδισμούς", όπως δήλωσε στην εφημερίδα "Washington Post" ανώτερη πηγή της κυβέρνησης Ομπάμα.
Το Βερολίνο υποστήριξε τις επιλογές της Άγκυρας. "Η Τουρκία, δικαίως ή αδίκως, θεωρεί πως υπάρχουν σχέσεις ανάμεσα στο PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν), το οποίο θεωρούμε κι εμείς τρομοκρατική οργάνωση, και τουλάχιστον ένα μέρος των Κούρδων της συριακής πλευράς. Το σεβόμαστε και θεωρούμε πως είναι θεμιτό δικαίωμα της Τουρκίας να δρα εναντίον αυτών των τρομοκρατικών δραστηριοτήτων. Υποστηρίζουμε την Τουρκία στο σημείο αυτό" δήλωσε ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Μάρτιν Σέφερ.