Εγκληματικότητα, μεταναστευτικό, παγκόσμια τρομοκρατία. Αυτά είναι τα προβλήματα της Αμερικής κατά τον Ντόναλντ Τραμπ κι αυτός είναι ο μοναδικός που μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Μόνο εγώ μπορώ να φτιάξω την κατάσταση διακήρυξε ο επιχειρηματίας - υποψήφιος πρόεδρος από το βήμα του συνεδρίου των Ρεπουμπλικανών στο Κλίβελαντ. Οι φανατικοί οπαδοί του τον αποθέωσαν φωνάζοντας ότι ήρθε η ώρα να κλειστεί πίσω από τα σίδερα η Χίλαρι Κλίντον. Αλλά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι ορισμένοι από αυτούς είναι για τα σίδερα...
Ο μεγιστάνας των ακινήτων κατάφερε να κερδίσει το χρίσμα του κόμματος με όρους reality όπως εκείνο που παρακολουθούσαν επί εβδομάδες εκατομμύρια Αμερικανοί στις οθόνες τους. Προσβολές, αφορισμοί και απαξίωση των αντιπάλων. Φανφαρονισμοί αλλά και γερή δόση ξενοφοβίας και ρατσισμού. Συνθήματα για λιγότερο κράτος όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες, αλλά για περισσότερο κράτος όταν πρόκειται για καταστολή.
Όπως σημείωσαν χαρακτηριστικά οι "Financial Times" κανένας άλλος ρεπουμπλικανός υποψήφιος πρόεδρος- με την εξαίρεση τον μακαρίτη Ρόναλντ Ρίγκαν- δεν υπήρξε τόσο εξοικειωμένος με την τηλεόραση όσο ο Ντόναλντ Τραμπ, ούτε ήταν τόσο γνωστός στο ευρύ κοινό όσο ο επιχειρηματίας - τηλεαστέρας και πρωταγωνιστής talent show. Βέβαια, είναι άλλο πράγμα οι εσωκομματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών (όπου κυριαρχούν ο υπερσυντηρητισμός, η προσήλωση στις οικογενειακές αξίες και η κουλτούρα των όπλων) και άλλο οι προεδρικές εκλογές.
Μαγικές, ξενοφοβικές λύσεις
Ο ρεπουμπλικανός πολιτικός υποσχέθηκε να επαναφέρει τον νόμο και την τάξη στην Αμερική παρουσιάζοντας τη χώρα ούτε λίγο ούτε πολύ ως μια κόλαση, όπου η εγκληματικότητα και η παράνομη μετανάστευση κατέστρεψαν τη μεσαία τάξη, μεγάλωσαν την ανεργία και οδηγούν στο περιθώριο τους νομοταγείς και έντιμους πολίτες. Η μαγική συνταγή του Τραμπ για την αντιμετώπιση αυτών των δεινών παραμένει ίδια: θα χτίσει ένα τείχος στα σύνορα με το Μεξικό και θα λύσει τα χέρια των διωκτικών αρχών για να αντιμετωπίσουν 180.000 "λαθρομετανάστες" με ποινικά μητρώα, που λυμαίνονται τις ΗΠΑ.
Δεν είναι τυχαίο ότι το κοινωνικό πρόγραμμα του Τραμπ παρουσίασε στο συνέδριο του Κλίβελαντ η κόρη του Ιβάνκα, επιχειρηματίας και πρώην μοντέλο, η οποία μίλησε για την επιθυμία του πατέρα της να βελτιώσει τις παροχές για τα παιδιά καθώς και τις αμοιβές των εργαζόμενων γυναικών. Έτσι ο Τραμπ απέφυγε να δεσμευτεί προσωπικά σε αυτό το στάδιο, αν και ορισμένοι τηλεσχολιαστές βρήκαν τόσο πειστική την κόρη Τραμπ ώστε έθεσαν το ερώτημα γιατί δεν έβαλε εκείνη υποψηφιότητα για τον Λευκό Οίκο.
Στην εξωτερική πολιτική, ο Τραμπ κατάφερε να προκαλέσει αναταραχή στο ΝΑΤΟ καθώς αμφισβήτησε το δόγμα της συλλογικής ασφάλειας, με ειδική αναφορά μάλιστα στις δημοκρατίες της Βαλτικής, λέγοντας ότι σε μια δική του προεδρία οι ΗΠΑ θα προσφέρουν εγγυήσεις ασφαλείας στους συμμάχους που εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Παράλληλα, έδωσε εύσημα στον Ταγίπ Ερντογάν για την αποτροπή του πραξικοπήματος, σημειώνοντας ότι η Αμερική του Ομπάμα δεν είναι σε θέση να κάνει υποδείξεις στην Τουρκία και σε άλλες χώρες για τα πολιτικά δικαιώματα: "Πώς θα δώσουμε εμείς μαθήματα όταν κάποιοι πυροβολούν εν ψυχρώ τους αστυνομικούς μας, πώς θα κάνουμε υποδείξεις ενώ βλέπουμε ταραχές και τρόμο στη δική μας χώρα;"
Επιστρατεύοντας το επιχειρηματικό του δαιμόνιο, ο Τραμπ προανήγγειλε κλείσιμο στρατιωτικών βάσεων στο εξωτερικό λέγοντας ότι είναι πλέον εφικτό και... φθηνότερο να ξεκινούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των τρομοκρατών απευθείας από το αμερικανικό έδαφος. Ο μεγιστάνας των ακινήτων "ξέχασε" ότι τους πολέμους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν τους ξεκίνησαν ρεπουμπλικανοί πρόεδροι, αλλά κατηγόρησε τον Μπάρακ Ομπάμα για τα αδιέξοδα στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και τα γενικότερα στρατηγικά αδιέξοδα στη Μέση Ανατολή και στη βόρεια Αφρική. Κατηγόρησε, μάλιστα, τη Χίλαρι Κλίντον για μια κληρονομιά “θανάτου, καταστροφής, τρομοκρατίας και αδυναμίας” κατά τη θητεία της στο υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Τραμπ ελέγχει πλέον το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και οι περισσότεροι αντίπαλοί του επέλεξαν τη σιωπή, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του Νοεμβρίου. Στις ηχηρές απουσίες από το συνέδριο περιλαμβάνονταν τα μέλη της οικογένειας Μπους και ο Μιτ Ρόμνεϊ, ενώ ο εσωκομματικός αντίπαλός του Τεντ Κρουζ αρνήθηκε να στηρίξει την υποψηφιότητα Τραμπ και ολοκλήρωσε την ομιλία του υπό τις αποδοκιμασίες των συνέδρων.
Απειλητική καρικατούρα
Ο Τραμπ έχασε την ευκαιρία να ξεπεράσει τον εαυτό του και την καρικατούρα του, σχολίασε ο αρθρογράφος των "New York Times" Μάικλ Μπάρμπαρο, επισημαίνοντας πως δεν είπε με ποια αντικειμενικά προσόντα σκοπεύει να αναλάβει το πηδάλιο της μεγαλύτερης οικονομίας και της ισχυρότερης πολεμικής μηχανής στο πλανήτη. Ο Ντέιβιντ Γκέργκεν που έχει διατελέσει σύμβουλος τριών ρεπουμπλικανών προέδρων είπε ότι η ομιλία με την οποία παρέλαβε το χρίσμα ο Τραμπ έχει κάποιες ομοιότητες με εκείνη του Ρίτσαρντ Νίξον. "Παρουσίασε την ίδια σιδερένια γροθιά με τον Νίξον, αλλά ο Νίξον την είχε βάλει σε ένα βελούδινο γάντι. Ο Τραμπ πέταξε το γάντι" σημείωσε ο Γκέργκεν.
Ακόμη κι όταν επικαλέστηκε την προσωπική επιτυχία του στις επιχειρήσεις, την καριέρα του στις μπίζνες, ο Τραμπ ήταν εξαιρετικά ασαφής. Είπε ότι έμαθε στα παιδικά του χρόνια να "σέβεται την αξιοπρέπεια της εργασίας", ότι ο πατέρας του αγαπούσε τους υπαλλήλους του, ότι η μητέρα του ήξερε να κρίνει χαρακτήρες, ενώ δήλωσε ευτυχής που έχει τη σύζυγό του Μελάνια στο πλευρό του.
Για τα δεδομένα μιας αμερικανικής προεκλογικής εκστρατείας οι αναφορές αυτές ήταν "στεγνές". Μάλλον το επιτελείο του ήθελε να αποφύγει κακοτοπιές, όπως τις καταγγελίες για κακοπληρωμένους και ανασφάλιστους εργάτες, για κερδοσκοπικά παιχνίδια και συμβόλαια που δεν τηρήθηκαν. Αλλά και να ξεχαστεί όσο γίνεται πιο γρήγορα το φιάσκο με την ομιλία της συζύγου του στο συνέδριο, που αποδείχθηκε προϊόν λογοκλοπής από παλαιότερη ομιλία της Μισέλ Ομπάμα σε διάσκεψη των Δημοκρατικών.
Δύο είναι τα βασικά στοιχεία αυτών των εκλογών: οι βαριές προσωπικές επιθέσεις και προσβολές - ο Τραμπ αποκαλεί την Κλίντον απατεώνα και έρμαιο των συμφερόντων της Γουόλ Στριτ, ενώ εκείνη τον χαρακτηρίζει ψυχικά ακατάλληλο για να κυβερνήσει την ισχυρότερη χώρα του κόσμου- και, δεύτερον, οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι οι αρνητικές γνώμες των πολιτών και για τους δύο υποψήφιους ξεπερνούν κάθε προηγούμενο.
Το ερώτημα είναι κατά πόσον τα μηνύματα που θα εκπέμπει ο Τραμπ μέχρι τις κάλπες θα έχουν ευρύτερη απήχηση στον αμερικανικό λαό. Γιατί αποτελεί σχεδόν κοινή εκτίμηση στις ΗΠΑ -και όχι μόνο- ότι οι εσωκομματικές εκλογές κρίνονται στα άκρα, ενώ οι εθνικές εκλογές στο κέντρο. Και είναι πολύ δύσκολο να μετακινηθεί προς το κέντρο ο Ντόναλντ Τραμπ.
