Αυστηρό «μάντρωμα» στην ακαδημαϊκή κοινότητα της Τουρκίας διατάζει η ισλαμοδεξιά κυβέρνηση της Άγκυρας, συνεχίζοντας και διευρύνοντας την επιχείρηση - σκούπα στον κρατικό μηχανισμό κατά πιθανών ή δυνητικών υποστηρικτών των πραξικοπηματιών που τη νύχτα της περασμένης Παρασκευής επιχείρησαν να ανατρέψουν τον Ερντογάν. Στο ίδιο πλαίσιο, επιχειρείται εκκαθάριση και της στρατιωτικής δικαιοσύνης, με συνολικά 262 στρατοδίκες και στρατιωτικούς εισαγγελείς να απαλλάσσονται των καθηκόντων τους και άλλους 21 να τίθενται σε διαθεσιμότητα, ανάμεσά τους και πέντε συνταγματάρχες και πέντε μέλη του Ανώτατου Στρατιωτικού Εφετείου.
Η «σκούπα» έφτασε και στην τουρκική Βουλή, όπου οκτώ υψηλόβαθμοι υπάλληλοι από το νομικό τμήμα, το τμήμα προϋπολογισμού, ερευνών και δημοσίων σχέσεων, απαλλάχθηκαν των καθηκόντων τους. Στα social media, στήθηκε μπλόκο για δηλωμένους ή πιθανόν συμπαθούντες του Γκιουλέν, του θανάσιμου πολιτικού αντιπάλου του Ερντογάν που κατηγορείται ως εγκέφαλος του πραξικοπήματος. Δύο άνδρες από την κεντρική Ανατολία και τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας συνελήφθησαν με την κατηγορία ότι εκθείαζαν τους πραξικοπηματίες και καταφέρονταν κατά του Ερντογάν στα σχόλιά τους στο Facebook.
Την ώρα που ο τελευταίος προήδρευε της τετράωρης συνεδρίασης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στην Άγκυρα με βασικό θέμα την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη χώρα, οι τουρκικές αρχές απάγγελναν επισήμως κατηγορίες σε βάρος 99 απ’ τους περίπου 360 ανώτατους αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων που συνελήφθησαν για τον υποτιθέμενο ρόλο τους στο αποτυχημένο πραξικόπημα. Διά του εκπροσώπου της Άνγκελα Μέρκελ, το Βερολίνο έκανε χθες λόγο για «βαθιά ανησυχητικά» μέτρα που «αντιβαίνουν» το κράτος δικαίου, ενώ η Διεθνής Αμνηστία προειδοποιούσε ότι οι εκκαθαρίσεις εκτείνονται πλέον σε μέτρα λογοκρισίας κατά των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων, περιλαμβανομένων εκείνων που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση. «Είμαστε μάρτυρες μιας καταστολής εξαιρετικών διαστάσεων στην Τουρκία αυτή τη στιγμή» δήλωσε ο ερευνητής της οργάνωσης Άντριου Γκάρντνερ.
Καθώς στενεύουν τα περιθώρια ελιγμών για τον Ερντογάν μέσα στην ασφυκτική αυτή ατμόσφαιρα κι ενώ επιδεινώνονται οι οικονομικοί δείκτες στην Τουρκία, με τη Standard & Poor's να υποβαθμίζει, με αρνητική μάλιστα προοπτική, το κρατικό αξιόχρεο, το σύστημα εξουσίας της Άγκυρας χρησιμοποιεί και πάλι το Κουρδικό για να κάνει επίδειξη ισχύος, εντείνοντας τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς κατά του PKK στο βορειοανατολικό Ιράκ. Εναλλακτική φαίνεται να ψάχνει ο Ερντογάν στην εξωτερική πολιτική, ενδεχομένως ως αντίβαρο στις διαταραγμένες σχέσεις του με τους Αμερικανούς, επιδιώκοντας ανοιχτά «επανασύνδεση» με τη Ρωσία, με τον πρόεδρο της οποίας Βλαντίμιρ Πούτιν θα συναντηθεί μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου σε ρωσικό έδαφος.
Κυνήγι μαγισσών
Για την ώρα, πάντως, η κυβέρνηση του AKP είναι απασχολημένη με την «πολιορκία» της ακαδημαϊκής κοινότητας της Τουρκίας, επιβάλλοντας σε βάρος πανεπιστημιακών καθηγητών πρωτοφανή μέτρα επιτήρησης. Συγκεκριμένα, με εντολή του Συμβουλίου Ανώτατης Παιδείας απαγορεύτηκε σε όλους τους καθηγητές κρατικών και ιδιωτικών πανεπιστημίων να αναλαμβάνουν υπηρεσία στο εξωτερικό, ενώ ζητείται η άμεση επιστροφή όσων πανεπιστημιακών βρίσκονται εκτός συνόρων στο πλαίσιο διεθνών επιστημονικών προγραμμάτων. Στην Οδηγία εξαιρούνται οι περιπτώσεις καθηγητών που έχουν αναλάβει υπηρεσία σε πανεπιστήμια του Καζακστάν και του Κιργιστάν.
Η Οδηγία διευκρινίζει ότι «δεν πρόκειται για απαγόρευση εξόδου από τη χώρα», αλλά για απαγόρευση να αναλαμβάνουν οι πανεπιστημιακοί υπηρεσία στο εξωτερικό στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus και διμερών συμφωνιών μεταξύ πανεπιστημίων.
Σε άλλη Οδηγία, το Συμβούλιο ζητεί από όλες τις πρυτανικές αρχές της χώρας να "ελέγξουν" αν στο στελεχιακό δυναμικό τους περιλαμβάνονται άνθρωποι που κατέχουν διοικητικές θέσεις και έχουν σχέσεις με το τάγμα του Φετουλάχ Γκιουλέν. Καλούνται να προβούν στις «απαιτούμενες διαδικασίες» και να ενημερώσουν το Συμβούλιο μέχρι τις 5 Αυγούστου. Το εν λόγω Συμβούλιο έπαυσε χθες τέσσερις κοσμήτορες.
Το υπουργείο Παιδείας έδωσε επίσης εντολή να ανασταλεί η λειτουργία 626 ιδιωτικών σχολείων με τη δικαιολογία ότι εντάσσονται στο δίκτυο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που έχει ιδρύσει εδώ και δεκαετίες ο Γκιουλέν στην Τουρκία.
Εξάλλου, άλλοι 6.500 υπάλληλοι του υπουργείου Παιδείας τέθηκαν σε διαθεσιμότητα μόλις μία ημέρα μετά την επιβολή διαθεσιμότητας σε 15.200 εργαζόμενους στον τομέα της δημόσιας εκπαίδευσης και την ανάκληση των επαγγελματικών αδειών 21.000 δασκάλων που εργάζονται σε ιδιωτικά σχολεία σε ολόκληρη την Τουρκία. Μέχρι στιγμής, περίπου 60.000 στρατιώτες, αστυνομικοί, δικαστές, δημόσιοι υπάλληλοι και εκπαιδευτικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα ή βρίσκονται υπό κράτηση μετά την απόπειρα πραξικοπήματος. Περίπου 9.300 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό προσωρινή κράτηση, ανάμεσά τους και δύο μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου, τα οποία συνελήφθησαν χθες μαζί με ομάδα άλλων 113 δικαστικών. Κατηγορίες απαγγέλθηκαν επίσημα και σε έναν υπασπιστή του Ερντογάν.
Επίδειξη ισχύος
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση προχωρά σε επίδειξη ισχύος, με τον τουρκικό στρατό να βομβαρδίζει εντατικά θέσεις του PKK στο βόρειο Ιράκ για πρώτη φορά μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Τουρκικά F-16 έπληξαν στόχους του εκτός νόμου Εργατικού Κόμματος Κουρδιστάν στην περιοχή Χακούρκ, μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή σκοτώνοντας 20 μαχητές.
Οι χθεσινές επιδρομές πραγματοποιούνται ακριβώς δύο χρόνια μετά την επανάληψη των εχθροπραξιών που ακολούθησε τη διετή εκεχειρία ανάμεσα στην Άγκυρα και στους Κούρδους.
Ο υπουργός Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών Ας Κάρτερ και ο Τούρκος ομόλογός του Φικρί Ισίκ συζήτησαν χθες για το ζήτημα της τουρκικής αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ, η οποία χρησιμοποιείται από τον διεθνή συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στην επιχείρηση εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και στο Ιράκ. Η βάση βρίσκεται εκτός λειτουργίας από την Παρασκευή, ημέρα του αποτυχημένου πραξικοπήματος. Ο Τούρκος υπουργός εξέφρασε στον Κάρτερ τη "λύπη" του για το γεγονός ότι δεν θα μπορεί να παρευρεθεί σε συνάντηση υπουργών Άμυνας στην Ουάσιγκτον χθες, η οποία επρόκειτο να ασχοληθεί με τη μάχη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.
