Συνεχίζει ακάθεκτος και με φόρα τη σαρωτική επιχείρηση εκκαθάρισης του κρατικού μηχανισμού ο Ερντογάν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της Παρασκευής εναντίον του, ενώ σοκ προκαλούν πλάνα από κάμερες ασφαλείας που μετέδωσαν χθες τουρκικά κανάλια, τα οποία δείχνουν τον τυφλό βομβαρδισμό πολυσύχναστης λεωφόρου στην περιοχή του προεδρικού μεγάρου της Άγκυρας, το πρωί του Σαββάτου, αλλά και τη νυχτερινή επίθεση από ελικόπτερα κατά της έδρας της υπηρεσίας πληροφοριών, της ΜΙΤ. Πολλά ερωτήματα γεννούν οι αντιφατικές πληροφορίες για το πότε η MIT ενημέρωσε την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων για το σχεδιαζόμενο πραξικόπημα, με την κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι έλαβε γνώση των σχετικών πληροφοριών «κατόπιν εορτής», ενώ το Γενικό Επιτελείο επιμένει ότι η προειδοποίηση έφτασε στα χέρια των στρατηγών την Παρασκευή στις 4 μ.μ., σχεδόν έξι ώρες πριν γίνουν αντιληπτές στην Κωνσταντινούπολη οι πρώτες κινήσεις των πραξικοπηματιών.
Στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων που επιτέθηκαν στο ξενοδοχείο όπου παραθέριζε ο Ερντογάν με την οικογένειά του στη Μαρμαρίδα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο σωματοφύλακές του, δήλωσαν στους ανακριτές ότι η αποστολή για την οποία διατάχθηκαν από τους ανωτέρους τους ήταν «να συλλάβουν έναν πολύ σημαντικό τρομοκράτη ηγέτη». Απορίες προκαλεί πάντως η μη επιστροφή του Ερντογάν στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα και η απόφασή του να παραμείνει στην Κωνσταντινούπολη, την πόλη που αποτελεί το πολιτικό προπύργιό του. Οι φήμες ότι η πρωτεύουσα δεν είναι εντελώς απαλλαγμένη από πραξικοπηματίες έδιναν και έπαιρναν χθες στα ΜΜΕ και τα social media, ειδικά μετά την ισχυρή έκρηξη που σημειώθηκε το απόγευμα, η οποία αποδόθηκε αργότερα σε «πυρκαγιά».
Εκτός απροόπτου, ο Τούρκος πρόεδρος αναμένεται να μεταβεί σήμερα στην Άγκυρα για να συμμετάσχει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας μετά την οποία θα ανακοινωθεί "μια σημαντική απόφαση", όπως μεταδόθηκε χαρακτηριστικά. Εικάζεται ότι δεν θα είναι άλλη από την επαναφορά της θανατικής ποινής, εναντίον της οποίας προειδοποίησε για άλλη μια φορά χθες η Κομισιόν, διαμηνύοντας στην Άγκυρα πως «Ε.Ε. και θανατική ποινή δεν πάνε μαζί». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ζέιντ Ράαντ Αλ Χουσέιν εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τις μαζικές διαθεσιμότητες δικαστών και εισαγγελέων και κάλεσε την τουρκική κυβέρνηση να υπερασπιστεί το κράτος δικαίου. Ζήτησε ακόμα από την Άγκυρα να επιτρέψει σε ανεξάρτητους ερευνητές να επισκεφτούν τη χώρα για να ελέγξουν τις συνθήκες κράτησης των συλληφθέντων και το αν έχουν πρόσβαση σε δικηγόρους και στις οικογένειές τους.
Εκκαθαρίσεις στην Παιδεία
Μετά τον στρατό, τους δικαστές, τους αιρετούς, το σύνολο σχεδόν του κρατικού μηχανισμού, το κύμα εκκαθαρίσεων «έφτασε» χθες και στον χώρο της Παιδείας, με την κυβέρνηση να προχωρεί σε απολύσεις χιλιάδων εκπαιδευτικών και υπαλλήλων του υπ. Παιδείας αλλά και στην ανάκληση των επαγγελματικών αδειών 21.000 εκπαιδευτικών που εργάζονται σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. «Πληροφορίες ότι η πλειονότητα αυτών των ανθρώπων συνδέεται με τρομοκρατικές ενέργειες έχουν ληφθεί υπόψη» ανέφερε λακωνικά ο αξιωματούχος του υπουργείου που έκανε τη σχετική ανακοίνωση χωρίς να αναφέρει περισσότερα. Η ανακοίνωση έγινε λίγο μετά την είδηση ότι το Ανώτατο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο απαίτησε από 1.577 κοσμήτορες σε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας να παραιτηθούν. Οι 1.176 από αυτούς είναι τοποθετημένοι σε δημόσια πανεπιστήμια και οι 401 σε ιδιωτικά.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Hurriyet», εκτός των στρατιωτικών και δικαστικών που «ξηλώθηκαν» από τις θέσεις τους, συνολικά 49.321 άτομα έχουν απομακρυνθεί μέχρι στιγμής από τον κρατικό μηχανισμό στο πλαίσιο της επιχείρησης εκκαθαρίσεων που ακολούθησε το αποτυχημένο πραξικόπημα της Παρασκευής. Βαρύ τίμημα πλήρωσαν οι εργαζόμενοι που υπάγονται στο υπουργείο Παιδείας, με την ισλαμοδεξιά κυβέρνηση του AKP να δείχνει τον δρόμο της εξόδου σε χιλιάδες από αυτούς.
Χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι απομακρύνθηκαν επίσης από διάφορες υπηρεσίες και πόστα, συμπεριλαμβανομένων του γραφείου του πρωθυπουργού, του υπουργείου Εσωτερικών, της υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων, του υπουργείου Οικονομικών και της Διεύθυνσης Ελέγχου Ενεργειακής Αγοράς. «Απαλλάχθηκαν των καθηκόντων τους» και 399 εργαζόμενοι του υπουργείου Οικογενειακής και Κοινωνικής Πολιτικής. Στους παραπάνω αριθμούς θα πρέπει να προστεθούν και οι χιλιάδες περιπτώσεις διαθεσιμότητας και απομάκρυνσης στελεχών των ενόπλων δυνάμεων και μελών του δικαστικού σώματος. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ, έχουν ήδη προσαχθεί στη δικαιοσύνη πάνω από έξι χιλιάδες αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων.
Κλοιός και στα ΜΜΕ
Από την προσπάθεια ελέγχου και επιτήρησης δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν βεβαίως τα ΜΜΕ, τουλάχιστον ένα μέρος από αυτά, παρά το γεγονός ότι πολλά πρωταγωνίστησαν εκούσια ή ακούσια στην κινητοποίηση των οπαδών του Ερντογάν και συνέβαλαν καθοριστικά στην αποτυχία του πραξικοπήματος τη νύχτα της Παρασκευής. Η εποπτεύουσα αρχή των ραδιοτηλεοπτικών μέσων ακύρωσε χθες τις άδειες όλων των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών που φέρεται να έχουν διασυνδέσεις με το κίνημα του θανάσιμου αντιπάλου του Ερντογάν, του αυτοεξόριστου στην Αμερική ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν. Το Ανώτατο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο της Τουρκίας (RTUK) ανέφερε σε ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του ότι έλαβε την απόφαση αυτή σε έκτακτη σύνοδο των μελών του που συγκλήθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου.
Στο μεταξύ, αίσθηση έχει προκαλέσει ακόμα μια κίνηση εκδικητικού χαρακτήρα εκ μέρους της κυβέρνησης και συγκεκριμένα η απόφαση της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων να μην τελεστούν θρησκευτικές κηδείες για όσους εκ των πραξικοπηματιών έπεσαν νεκροί στη διάρκεια της αποτυχημένης απόπειρας. Στην ανακοίνωση της Διεύθυνσης αναφέρεται ότι «Η προσευχή κατά την κηδεία είναι προσευχή που κάνουν οι πιστοί για τους νεκρούς αδελφούς τους», όμως οι επίδοξοι πραξικοπηματίες που έπεσαν νεκροί «ποδοπάτησαν με τις πράξεις τους το δίκαιο όχι μόνο των ατόμων αλλά και ενός ολόκληρου έθνους και έτσι δεν δικαιούνται την προσευχή των πιστών αδελφών τους».
Για τη χαμένη τιμή
Μέσα στην ηλεκτρισμένη αυτή ατμόσφαιρα και καθώς στοχοποιείται και απαξιώνεται από παντού, ο άλλοτε «εγγυητής» της τουρκικής κοσμικής Δημοκρατίας, ο στρατός, αποφάσισε να καθαρίσει από πάνω του την κηλίδα του αποτυχημένου πραξικοπήματος στιγματίζοντας τους «προδότες» στις τάξεις του που το οργάνωσαν και διακηρύσσοντας την αφοσίωσή του στη συνταγματική τάξη.
«Καμία σχέση με τη συντριπτική πλειονότητα των μελών και στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων που αγαπούν την πατρίδα, το έθνος και τη σημαία δεν έχει η απόπειρα του πραξικοπήματος και οι προδότες που την επιχείρησαν» ανέφερε σε ανακοίνωσή του το τουρκικό Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων, διαβεβαιώνοντας ότι οι πραξικοπηματίες «θα τιμωρηθούν με τις πιο βαριές ποινές». Απευθύνεται παράλληλα «σύσταση» προς «κάθε ενδιαφερόμενο» για διάκριση μεταξύ των «προδοτών» και «των ηρωικών στελεχών των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων που αγωνίζονται για την επιβίωση της χώρας μας και εναντίον της διαμελιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης», αναφορά που φωτογραφίζει σαφώς το PKK.
Tο Γενικό Επιτελείο αναφέρει στην ανακοίνωσή του ότι η MIT ενημέρωσε τους στρατηγούς -δίχως να κάνει αναφορά στο ακριβές περιεχόμενο της ενημέρωσης- το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής και ότι η «πληροφορία» αξιολογήθηκε από τον αρχηγό, τον υπαρχηγό και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού και στη συνέχεια δόθηκε εντολή στο στράτευμα να παραμείνει στα στρατόπεδα. Η τουρκική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν είχε καμιά πληροφόρηση για την απόπειρα πραξικοπήματος παρά μόνο αφού είχε ήδη ξεκινήσει για τα καλά. Υπενθυμίζεται ότι στρατιώτες απέκλεισαν τις δύο γέφυρες του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη λίγο πριν από τις 10.30 μ.μ. και ανταλλαγές πυρών στην Άγκυρα ακούστηκαν λίγο μετά.
«Ξερίζωμα»
Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ υποσχέθηκε πως η Τουρκία θα «ξεριζώσει» το κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν για να μην μπορεί να προδώσει ποτέ ξανά τον τουρκικό λαό και κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι εφαρμόζουν δύο μέτρα και δύο σταθμά στη μάχη κατά της τρομοκρατίας, επειδή δηλώνουν ότι θα εξετάσουν αίτημα έκδοσης του Γκιουλέν μόνο εφόσον παρουσιαστούν σαφή στοιχεία.
Ο ίδιος ο Γκιουλέν, τον οποίο ο Ερντογάν κατηγορεί ως εγκέφαλο του αποτυχημένου πραξικοπήματος, σε συνέντευξή του χθες στο Γαλλικό Πρακτορείο δήλωσε ότι η Τουρκία δεν είναι πλέον μια δημοκρατική χώρα και ότι το μόνο που πέτυχε η απόπειρα ανατροπής του Ερντογάν ήταν να ενισχύσει κι άλλο τον ίδιο και τους υποστηρικτές του.
Ο αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ από το 1999 ιεροκήρυκας εξαπολύει μύδρους κατά του Ερντογάν, κάνοντας χαρακτηριστικά λόγο για «ένα καθεστώς που φέρει μάλλον ομοιότητες με μια συμμορία ή με μια ηγεσία φυλής". Σε ερώτημα για ενδεχόμενη έκδοσή του στην Τουρκία, ο Γκιουλέν απαντά ότι "δεν ανησυχεί" για κάτι τέτοιο. "Θα πεθάνω μια μέρα. Είτε στο κρεβάτι μου είτε στη φυλακή, δεν δίνω δεκάρα" δήλωσε ο 75χρονος ιεροκήρυκας.
Συστάσεις Ομπάμα στον Ερντογάν για αυτοσυγκράτηση
Συστάσεις για αυτοσυγκράτηση έκανε ο Μπάρακ Ομπάμα στον Ταγίπ Ερντογάν κατά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες οι δύο ηγέτες, τέσσερις ημέρες μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, ενώ η συζήτηση περιστράφηκε και γύρω από το καυτό ζήτημα Γκιουλέν.
Ο Ομπάμα προσέφερε τη βοήθεια της Ουάσιγκτον στις έρευνες των τουρκικών αρχών, αλλά κατέστησε σαφή την προσδοκία των ΗΠΑ ότι θα γίνουν με βάση τις δημοκρατικές αρχές του τουρκικού Συντάγματος, "τις ίδιες αρχές που υπερασπίστηκε ο τουρκικός λαός αντικρούοντας το πραξικόπημα", όπως είπε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, σημειώνοντας ότι όλα τα κόμματα της τουρκικής Βουλής καταδίκασαν την απόπειρα, ακόμη και εκείνα που έχουν μεγάλες πολιτικές διαφορές με την κυβέρνηση.
Ο εκπρόσωπος Τζος Έρνεστ δήλωσε ότι οι δύο πρόεδροι συζήτησαν σχετικά με τη νομική κατάσταση του αυτοεξόριστου στις ΗΠΑ μουσουλμάνου ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο ο Ερντογάν κατηγορεί ότι βρίσκεται πίσω από την απόπειρα πραξικοπήματος και την έκδοση του οποίου η Άγκυρα έχει εξαγγείλει ήδη ότι θα ζητήσει. Ο Έρνεστ ανέφερε πως η τουρκική κυβέρνηση απέστειλε σε ηλεκτρονική μορφή υλικό το οποίο εξετάζεται από Αμερικανούς αξιωματούχους, αξιολογείται βάσει της διμερούς συμφωνίας έκδοσης, αλλά οι αμερικανικές αρχές δεν έχουν ακόμη αποφανθεί κατά πόσον αυτό το υλικό συνιστά επίσημο αίτημα έκδοσης.
