Μια αποστροφή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι στις δηλώσεις του για την Τουρκία ότι "η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ προϋποθέτει σεβασμό των δημοκρατικών αρχών" έδωσε το στίγμα της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας, την ώρα που σχεδόν το σύνολο της διεθνούς κοινότητας εκφράζει ανησυχίες για τα επόμενα βήματα του Ταγίπ Ερντογάν.
Χαρακτηριστικό ήταν το δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας “Washington Post” ότι ο Κέρι ουσιαστικά έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Ήταν τόσο μεγάλη η αίσθηση από τις δηλώσεις Κέρι, ώστε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε διευκρινιστική δήλωση ότι το ΝΑΤΟ θα παρακολουθεί με προσοχή τις πράξεις της τουρκικής κυβέρνησης, αλλά "είναι πολύ νωρίς για να ειπωθεί ότι η συμμετοχή της τίθεται σε ρίσκο". Ακολούθησε δήλωση του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Μεχμέτ Σιμσέκ ότι η Τουρκία και οι ΗΠΑ μπορεί να έχουν κάποιες φορές διαφωνίες, αλλά είναι σύμμαχοι και η Άγκυρα δεν επιθυμεί να θέσει σε κίνδυνο τη διμερή τους σχέση.
Η δημόσια αναφορά Αμερικανού αξιωματούχου σε ενδεχόμενο εξόδου της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ, θα ήταν αδιανόητη μέχρι πρόσφατα και θεωρείται ενδεικτική της οργής της Ουάσιγκτον, παρ' ότι θα ήταν μάλλον απίθανη μια τέτοια εξέλιξη, τουλάχιστον με πρωτοβουλία των ΗΠΑ, που έχουν ύψιστα γεωστρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.
Ο Λευκός Οίκος
Ο εκπρόσωπος του Μπάρακ Ομπάμα κάλεσε την τουρκική ηγεσία “να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, να σεβαστεί τους κανόνες δικαίου και να προστατέψει τις ελευθερίες που προβλέπονται από το τουρκικό Σύνταγμα» σημειώνοντας ότι δεν είναι έτοιμος «να κρίνει» συγκεκριμένες ενέργειες του Ταγίπ Ερντογάν. Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν σθεναρά τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Τουρκίας και τους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας, ενώ προσφέρθηκαν να βοηθήσουν στη διεξαγωγή οποιασδήποτε έρευνας, τόνισε όμως ότι "ο ισχυρισμός ότι με κάποιον τρόπο οι ΗΠΑ προσφέρουν καταφύγιο στον κ. Γκιουλέν δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η αλήθεια είναι δεν έχει κατατεθεί κάποιο αίτημα έκδοσης» σημείωσε ο Έρνεστ.
Διάχυτος είναι όμως ο φόβος ότι μετά τις προγραφές, θα ακολουθήσουν μαζικές διώξεις κάθε είδους αντιφρονούντων σε ένα ευρύτερο "ξεκαθάρισμα λογαριασμών" στην Τουρκία. Αλλά ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και η κυβέρνηση του Μπιναλί Γιλντιρίμ απορρίπτουν τις προειδοποιήσεις Ευρωπαίων και Αμερικανών, "δείχνουν" τις ΗΠΑ ως εμπλεκόμενες, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στην απόπειρα, ενώ στηλιτεύουν τη στάση των Βρυξελλών. Οι δηλώσεις στις οποίες προέβη ο επίτροπος για την Πολιτική Γειτονίας και τη Διεύρυνση Γιοχάνες Χαν ότι η κυβέρνηση είχε ήδη καταρτίσει έναν κατάλογο δικαστών και άλλων προσώπων που σκόπευε να συλλάβει πριν από την απόπειρα πραξικοπήματος είναι «απαράδεκτες» δήλωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας έγραψε στο Twitter ότι η Τουρκία δεν θα υποχωρήσει ούτε εκατοστό από τα "επιτεύγματά" της στους τομείς των πολιτικών δικαιωμάτων αλλά και στην επιβολή του νόμου και της τάξης. «Φαίνεται πως ο Χαν απέχει πολύ από το να κατανοεί απολύτως όσα συμβαίνουν στην Τουρκία. Η πρωταρχική μας προσδοκία από την Ε.Ε. και τους συμμάχους μας είναι να υποστηρίξουν τη δημοκρατική διαδικασία στην Τουρκία και να καταδικάσουν απερίφραστα την απόπειρα πραξικοπήματος» συμπλήρωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.
Τηλεφώνημα Μέρκελ στον Ερντογάν
Η καγκελάριος της Γερμανίας επισήμανε στον πρόεδρο της Τουρκίας ότι, εάν επανέλθει σε ισχύ η ποινή του θανάτου στη χώρα του, αυτό θα σημάνει το τέλος κάθε προοπτικής εισδοχής της στην Ε.Ε., ενώ εξέφρασε την ανησυχία της για τις εκκαθαρίσεις οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Κατά τη διάρκεια χθεσινής τηλεφωνικής συνδιάλεξης, η Μέρκελ υπογράμμισε με «μεγάλη σαφήνεια» στον Ερντογάν ότι η Γερμανία, όπως και η Ε.Ε. αντιτίθενται στη θανατική ποινή που δεν είναι «σε καμία περίπτωση συμβατή με μια εισδοχή στην Ε.Ε.», όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της καγκελαρίας.
Αυστρία: Δεν είναι μονόδρομος η ασφάλεια
Ενδεχόμενη επαναφορά της θανατικής ποινής θα έδειχνε πως η Τουρκία δεν ενδιαφέρεται να κινηθεί προς μια βασική συναίνεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτιμά ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Κερν, ο οποίος σημείωσε ότι η Τουρκία αποτελεί μεν σημαντικό εταίρο σε ζητήματα ασφάλειας και αντιμετώπισης του μεταναστευτικού, αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι μονόδρομος. "Χρειαζόμαστε την Τουρκία, αλλά και η Τουρκία χρειάζεται την Ευρώπη" τόνισε χαρακτηριστικά.
Αλ. Ζιπέ: Η Τουρκία δεν έχει θέση στην Ε.Ε.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Αλέν Ζιπέ δήλωσε ότι η Τουρκία δεν έχει θέση στην Ε.Ε., σημειώνοντας ότι η Ένωση είναι εξασθενημένη και "είναι πολύ μεγάλοι οι κίνδυνοι για να ενσωματωθεί αυτή τη στιγμή μια χώρα του μεγέθους της Τουρκίας". Ο Ζιπέ ζήτησε να διακοπούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις και με τις άλλες χώρες των Βαλκανίων, λέγοντας ότι "Δεν μπορούμε να χτίσουμε έναν καινούργιο όροφο σ' ένα σπίτι τα θεμέλια του οποίου έχουν γίνει εύθραυστα". Ο υποψήφιος στις προκριματικές εκλογές της γαλλικής Δεξιάς εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2017, έκανε αυτές τις δηλώσεις πριν από τη συνάντησή του χθες στο Βερολίνο με την καγκελάριο Μέρκελ.
Ανησυχεί η Μόσχα
Το Κρεμλίνο συνδύασε τις εξελίξεις στην Τουρκία με εκείνες στον Καύκασο και στην κεντρική Ασία, εκφράζοντας ανησυχία για την αστάθεια στα σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, την υπόθεση ομηρίας στην Αρμενία και την επίθεση ισλαμιστών εναντίον στελεχών των υπηρεσιών ασφαλείας στο Καζακστάν.
“Αυτή η αναταραχή κατά μήκος των συνόρων μας είναι αιτία ανησυχίας”, δήλωσε ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ. “Λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που συγκεντρώνουμε, παίρνουμε κατάλληλα μέτρα ασφαλείας”, συμπλήρωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, σημειώνοντας ότι η Ρωσία θέλει ευημερία και σταθερότητα στις γειτονικές χώρες.
