Οι Βρετανοί πολίτες έδωσαν την ετυμηγορία τους υπό το βάρος ενός ασυνήθιστου, για τις παραδόσεις τους, πολιτικού αγώνα και μιας πολιτικής δολοφονίας που σόκαρε τη χώρα. Το πολωμένο πολιτικό κλίμα στην κυβέρνηση και στο κόμμα των Συντηρητικών φέρνει μια νέα ημέρα για το Λονδίνο και, παράλληλα, ανοίγει η συζήτηση για αλλαγή κατεύθυνσης των Βρυξελλών. Η τακτική σύνοδος κορυφής των ηγετών θα διεξαχθεί την επόμενη εβδομάδα και ο Φρανσουά Ολάντ θα βρεθεί στο Βερολίνο, όπου θα αναζητήσει τρόπους μετατόπισης της Ε.Ε. προς μια δημοσιονομική χαλάρωση.
Στο Λονδίνο οικονομικοί αναλυτές εξηγούσαν στην «Αυγή» πως, αν ο Ντέιβιντ Κάμερον κέρδιζε το δημοψήφισμα, αυτό θα συνέβαινε καθώς υποσχέθηκε προσπάθεια αλλαγής των συσχετισμών στην Ε.Ε., αλλά και παρουσιάζοντας τη συμφωνία που κατάφερε τον Μάρτιο. "Χρειάζεται ένα επενδυτικό σχέδιο, ένα Σχέδιο Μάρσαλ για την Ευρώπη" σημείωναν οι άλλοι αναλυτές. Άλλωστε για πολλούς, ανεξαρτήτως αποτελέσματος του βρετανικού δημοψηφίσματος, στο Λονδίνο και την Αθήνα έσπασαν οι κερκόπορτες και σύντομα, αν δεν υπάρξουν αλλαγές, θα ανακοινωθούν δημοψηφίσματα που θα χτυπήσουν την καρδιά της Ευρωζώνης.
Η πλευρά της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθ' όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, τόνιζε πως υπερασπίζεται αυτή την άποψη για να συνδράμει στην αλλαγή της Ε.Ε. Αυτό ήταν το άρωμα πολλών συνθημάτων τους, σε αντίθεση με τους υπερασπιστές του Brexit, η οποία στήριξε την άποψη ότι η Βρετανία μπορεί καλύτερα μόνη. Πάντως σε αυτή την εκστρατεία κινητοποιήθηκε και πλήθος διασημοτήτων, επιχειρηματιών, καλλιτεχνών, ποδοσφαιριστών και διανοουμένων υπέρ της μίας ή της άλλης κατεύθυνσης, όπως ο Έλτον Τζον, η Τζόαν Ρόουλινγκ, ο Τζουντ Λο, ο Ντέιβιντ Μπέκαμ και ο Λίαμ Νίσον. Οι περισσότεροι εξ αυτών στήριξαν την παραμονή δίνοντας και αυτοί την υπόσχεση ότι ξεκινάει μια νέα μάχη για την αλλαγή της Ε.Ε.
Από την άλλη πλευρά όσοι στήριξαν το Brexit ρίσκαραν την οικονομική σταθερότητα της χώρας, αλλά και το προσωπικό πολιτικό μέλλον τους, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Μπόρις Τζόνσον. Γι’ αυτόν άλλωστε οι περισσότεροι προεξοφλούν πως, ανάλογα με το αποτέλεσμα, είτε θα προχωρήσει στη διεκδίκηση του κόμματος των Συντηρητικών με στόχο την πρωθυπουργία είτε θα ιδρύσει νέο κόμμα μπαίνοντας σφήνα στον Κάμερον και τον Φάρατζ.
Ψηφοφορία υπό βροχή
Οι πολίτες, πάντως, πέρα από το αποτέλεσμα, θα θυμούνται τη χθεσινή ημέρα και από την τυπική καταρρακτώδη βροχή, η οποία, όμως, δεν προκάλεσε τα ποσοστά αποχής άλλων εκλογικών αναμετρήσεων. Καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας η συμμετοχή ήταν συνεχής. Όσοι ήθελαν να ψηφίσουν έπρεπε να είχαν εκφράσει ενδιαφέρον έως τις 7 Ιουνίου. Αυτοί που το έκαναν έλαβαν επιστολή μέσω της οποίας ενημερώθηκαν πού ψηφίζουν. Χθες όσοι είχαν δικαίωμα ψήφου έμπαιναν στα εκλογικά τμήματα και ένας υπάλληλος τους έδινε ένα χαρτί, στο οποίο έπρεπε να επιλέξουν με έναν σταυρό αν επιθυμούν την αποχώρηση της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Κόμμα της Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου συνέστησε στους ψηφοφόρους να χρησιμοποιήσουν στιλό, όχι μολύβι (που μπορεί να σβηστεί), ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαχύθηκαν σενάρια συνωμοσίας για αλλοίωση του αποτελέσματος βάσει σχεδίου των μυστικών υπηρεσιών.
Τις ώρες που ήταν ανοιχτές οι κάλπες, τα πάντα έδειχναν ότι οι ψηφοφόροι κατευθύνονταν προς το να ψηφίσουν παραμονή. Τα γραφεία στοιχημάτων έδιναν μια συντριπτική υπεροχή του Bremain έναντι του Brexit, ενώ η στερλίνα σημείωνε άνοδο. Παράλληλα οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι η παραμονή έχει πάρει κεφάλι. Ωστόσο οι διαφορές δεν ήταν μεγάλες και κανείς δεν μπορούσε να σχεδιάζει το μέλλον βάσει των προβλέψεων.
Κατά τη χθεσινή ημέρα και τυπικά είχαν σταματήσει οι προεκλογικές εκδηλώσεις. Εντούτοις στο κέντρο του Λονδίνου αρκετοί πολίτες διακριτικά στο πέτο τους είχαν καρφιτσωμένες κονκάρδες υπέρ ή κατά της παραμονής. Ωστόσο την Τετάρτη η συγκέντρωση στη μνήμη της Τζο Κοξ είχε, περισσότερο, χαρακτήρα ενωτικό παρά υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε., παρότι όσοι είχαν συγκεντρωθεί εκεί στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους δήλωναν πως επρόκειτο να ψηφίσουν υπέρ της παραμονής. Λίγο μετά τη συγκέντρωση για τη μνήμη της Τζο Κοξ, λίγα μέτρα πιο κάτω, έξω από το κοινοβούλιο, μια μεγάλη ομάδα πολιτών όλων των ηλικιών συγκεντρώθηκε προκειμένου να προσευχηθούν για την έξοδο της Μεγάλης Βρετανίας από την Ε.Ε. Μιλώντας στην "Αυγή" ορισμένοι από αυτούς τόνιζαν πως «ο Θεός αγαπάει τη Βρετανία». Προσέθεταν δε πως ένας βασικός λόγος για την αποχώρηση των Βρετανών από την Ε.Ε. είναι ότι πρόκειται για μια ένωση άθεων.
