ΡΩΜΗ. Ανταπόκριση - Συνέντευξη στον ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
Η Ευρώπη και η Ιταλία χρειάζονται μια νέα πολιτική για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, ενώ η Ελλάδα δεν πρέπει να μείνει μόνη της όπως τον Ιούλιο, υπογράμμισε στην «Α» ο Στέφανο Γκαλιένι, ηγετικό στέλεχος του Συλλόγου Δικαιωμάτων και Συνόρων ADIF, ένας από τους δύο συντονιστές του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς ΚΕΑ για το μεταναστευτικό και προσφυγικό και υπεύθυνος της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης στον ίδιο τομέα.
* Πώς βιώνετε στην Ιταλία το πρόβλημα των προσφύγων;
Η αποκαλούμενος οδικός χάρτης road map για την αντιμετώπιση της ροής των προσφύγων απέτυχε παταγωδώς. Η μετεγκατάσταση αφορά μόλις 280 άτομα σε σχέση με τις χιλιάδες άτομα που υπόσχονταν όταν ξεκίνησε η διαδικασία. Τα hotspots χρησιμοποιούνται περισσότερο ως σημεία επιλεκτικών απελάσεων. Φθάνεις ως οικονομικός μετανάστης και σου δίνουν ένα χαρτί για να εγκαταλείψεις σε μια εβδομάδα το ιταλικό έδαφος. Οι ροές από τη Λιβύη έχουν σταματήσει, αλλά αυτό εξαρτάται από τις συγκρούσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της χώρας.
Ακολουθούν μια ηλίθια πολιτική
* Πώς αξιολογείτε την ιταλική πολιτική για τη μετανάστευση από την περίοδο που ξεκίνησε το Mare Nostrum έως σήμερα;
Είναι εντελώς αρνητική, γιατί συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε το θέμα των μεταναστών και των προσφύγων ως θέμα έκτακτης ανάγκης. Το προηγούμενο έτος πέρασαν από την Ιταλία περίπου 150 χιλιάδες άτομα, λιγότεροι από το 2014. Ήταν λοιπόν δυνατό να παρέχουμε όλες τις απαραίτητες υπηρεσίες υποδοχής, να είμαστε αποτελεσματικοί, να εγγυηθούμε την αυτονομία των ατόμων που έρχονται διανέμοντας τους ανθρώπους σε όλη τη χώρα.
Για να αποφύγουν την αντιπαράθεση με τις τοπικές αρχές αυτοδιοίκησης προτίμησαν να βάλουν το 72% των ανθρώπων αυτών στις υποδομές έκτακτης ανάγκης, τα Έκτακτα Κέντρα Υποδοχής CAS, τα οποία, εκτός από την αδιαφάνεια στους διαγωνισμούς σύστασης και διαχείρισής τους, περιθωριοποιούν ακόμη περισσότερο τα άτομα που φιλοξενούν. Αυτή τη στιγμή πάνω από 90 χιλιάδες άτομα βρίσκονται σε αυτά τα κέντρα.
Οι επιχειρήσεις διάσωσης στη θάλασσα έχουν μειωθεί. Αυτή τη στιγμή οι εθελοντικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις προσφέρουν το μεγαλύτερο τμήμα της στήριξης σε σχέση με το ιταλικό ναυτικό ή τις ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις. Υπάρχουν λοιπόν ο κίνδυνος να δούμε νέα και μεγάλα ναυάγια εάν ξεκινήσουν ξαφνικά οι αναχωρήσεις σκαφών από τις ακτές της Λιβύης. Το χάος που υπάρχει στη Λιβύη αποτρέπει αναχωρήσεις.
Η Ιταλία δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί πλέον ούτε την άφιξη λίγων χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων. Ακολουθούν μια ηλίθια πολιτική. Απαιτούν από την Ελλάδα των 11 εκατομμυρίων να κρατήσει 400 χιλιάδες άτομα, ενώ στην Ιταλία των 60 εκατομμυρίων θεωρούν αδύνατον να κρατήσει 90 με 100 χιλιάδες άτομα.
* Τα ιταλικά σύνορα είναι «ασφαλή» μέσα στη Συνθήκη Σένγκεν;
Πιστεύω ότι η Σένγκεν είναι νεκρή. Χρησιμοποίησαν τις δυσκολίες της Ελλάδας, που δεν ευθύνεται σε καμία περίπτωση γιατί δεν μπορεί και ευτυχώς δεν θέλει να φτιάξει φράχτες στη θάλασσα για να κλείσουν τα σύνορά της.
Είδαμε να κλείνουν τα γαλλο-ιταλικά σύνορα και το Καλαί, όπου 6 χιλιάδες άτομα έχουν στοιβαχτεί στην αποκαλούμενη «ζούγκλα». Κλείνουν τα εσωτερικά σύνορα υψώνοντας φράχτες, κάνοντας αστυνομικούς ελέγχους, στα τρένα υπάρχουν έλεγχοι από κοινές ομάδες Ιταλών, Αυστριακών και Γερμανών αστυνομικών που ψάχνουν τους επιβάτες με... σκούρο δέρμα! Στη πράξη κατάργησαν τη Σένγκεν και, εάν καταρρεύσει η Σένγκεν καταρρέει η ίδια η ιδέα της Ευρώπης.
Η Ε.Ε. να αλλάξει εξωτερική πολιτική
* Ποιες θα ήταν οι δυνατές λύσεις;
Οι λύσεις είναι πολλές, απλές και εφικτές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να αλλάξει εξωτερική πολιτική αποφεύγοντας να τροφοδοτεί τους πολέμους, όπως κάνει στη Συρία. Τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά εάν επέτρεπαν στους Κούρδους να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις. Στο μεσοπρόθεσμο διάστημα θα μπορούσε να αναλάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες στο Ιράκ, τη Λιβύη, την Αίγυπτο και να αποφύγει να στηρίζει τα δικτατορικά καθεστώτα στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, που εξαναγκάζουν σε φυγή τον κόσμο.
Θα μπορούσαμε πολύ εύκολα να δημιουργήσουμε ανθρωπιστικούς διαδρόμους βγάζοντας από το παιχνίδι τους διακινητές, προσφέροντας άδειες διαμονής που να ισχύουν σε όλη την Ευρώπη, να πηγαίνουμε να τους παίρνουμε εμείς από τις χώρες τους, όπως έγινε με ελάχιστα άτομα στον Λίβανο και το Μαρόκο. Μπορούμε να εγγυηθούμε την αποκαλούμενη «σταθερότητα των συνόρων» και τη διάσωση των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες. Αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου σχεδίου, αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης και προσφορά μιας προοπτικής. Πρέπει να αποτρέπουμε πολιτικές που οδηγούν εκατομμύρια ανθρώπους να το σκάνε από το σπίτι τους.
Ελεεινή επιλογή με την Τουρκία
* Αναφερθήκατε σε διακινητές και σκέφθηκα τον Ερντογάν, που ζητάει διαρκώς περισσότερα δισεκατομμύρια από την Ε.Ε. χωρίς να υπάρχουν εγγυήσεις ότι τα χρήματα θα φθάσουν στους πρόσφυγες...
Η Ευρώπη έκανε άλλη μια ελεεινή επιλογή. Το να προσφέρεις 3 δισ. ευρώ στην Τουρκία σημαίνει ότι της δίνεις ένα μεγάλο όπλο για να εκβιάζει την Ευρώπη. Εγώ κρατάω 2,5 εκατομμύρια πρόσφυγες, εσύ δεν ελέγχεις πως χρησιμοποιώ τους πόρους, για παράδειγμα απελαύνοντάς τους σε χώρες που θα αντιμετωπίζουν κινδύνους ή για να καταστείλω τους Κούρδους ή τους Αζέρους κ.λπ. Ακολουθούν με τον Ερντογάν την ίδια λανθασμένη πολιτική που ακολούθησαν με τον Καντάφι.
Ο Ερντογάν έχει τον κρουνό του εκβιασμού. Ανοίγω ή δεν ανοίγω τη στρόφιγγα; Την ίδια πολιτική προσπαθούν να ακολουθήσουν και με ορισμένες αφρικανικές χώρες, όπως τη Νιγηρία, το Μάλι και το Σουδάν, ενώ ο κόσμος το σκάει από χώρες που έχουν πόλεμο, όπως η Ερυθραία, από το αφρικανικό κέρας, το Κονγκό, την Γκάνα, τη Ζάμπια. Θέλουν να σταματήσουν τους Αφρικανούς πληρώνοντας τις κυβερνήσεις τους, που τον Νοέμβριο είπαν στη Βαλέτα ότι τα χρήματα δεν φθάνουν.
Η Ελλάδα καταβάλει τιτάνιες προσπάθειες και δεν πρέπει να μείνει μόνη της
* Πώς είδατε τη στάση της Ελλάδας;
Νομίζω ότι η Ελλάδα δέχεται για το προσφυγικό την ίδια σκληρή επίθεση που δέχθηκε για να της επιβάλουν το Μνημόνιο του Ιουλίου, θέτοντας πάντα το δίλημμα της παραμονής της ή όχι στην Ευρώπη. Εκβιάζουν την Ελλάδα να ελέγξει τα σύνορά της με κάθε δυνατό τρόπο χρησιμοποιώντας ακόμη και ευρωπαϊκές δυνάμεις, διαφορετικά απειλούν ότι θα την αποβάλουν από τη Σένγκεν, που σημαίνει ότι κατά ένα μέρος βγαίνει και από την Ευρώπη.
Μου φαίνεται ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει δυσκολίες γιατί τα σώματα ασφαλείας δεν έχουν εκδημοκρατιστεί πλήρως ή υπάρχουν κάποιες αντιδράσεις, όπως στην Κω ή τη Λέσβο. Η ελληνική κυβέρνηση καταβάλλει τιτάνιες προσπάθειες και δεν πρέπει να μείνει μόνη της όπως τον Ιούλιο, γιατί υπερασπίζεται το δικαίωμα των ανθρώπων στην επιβίωση.
* Το ΝΑΤΟ μπορεί να ελέγξει τα θαλάσσια σύνορα;
Το ΝΑΤΟ δεν ενδιαφέρεται για τη φύλαξη των συνόρων, αλλά για τα σενάρια πολέμου στη περιοχή, από μια πιθανή σύγκρουση Ρωσίας και Τουρκίας έως την ανάμειξη του Ιράν σε κάποια σύρραξη. Το ΝΑΤΟ θέλει διαμέσου του ελέγχου των συνόρων για τους πρόσφυγες τον στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής για να είναι έτοιμο για κάθε ενδεχόμενο πόλεμο.