Ένα ακόμη κρίσιμο «σύνορο», αλλά προς μια αχαρτογράφητη περιοχή, πέρασε χθες η Γενετική αφήνοντας τον χρόνο να δείξει κατά πόσον η επιστημονική γνώση και ηθική θα οδηγηθεί τελικά στη φωτεινή ή τη σκοτεινή πλευρά των εξελίξεων.
Βρετανοί επιστήμονες πήραν την άδεια να προχωρήσουν σε γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη, ανοίγοντας τον δρόμο για τη βαθύτερη κατανόηση των απαρχών της ανθρώπινης ζωής. Η σχετική άδεια, που δόθηκε από την αρμόδια βρετανική αρχή ανθρώπινης γονιμότητας και εμβρυολογίας (HFEA), απαγορεύει ρητά, καθιστώντας την παράνομη πράξη, την εμφύτευση των γενετικά τροποποιημένων εμβρύων στη μήτρα γυναίκας.
Ωστόσο, η απαγόρευση αυτή δεν φαίνεται να διασκεδάζει τις ανησυχίες για το πού μπορεί ενδεχομένως να οδηγήσει το νέο αυτό πεδίο της γενετικής έρευνας, με τους φόβους να παραπέμπουν σε ένα από τα πιο γνωστά μελλοντολογικά, πλην εφιαλτικά, σενάρια: τη σχεδίαση γενετικά τροποποιημένων ανθρώπων. Πρόκειται για μία από τις πρώτες άδειες παγκοσμίως που χορηγούνται για γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων έπειτα από μια πρώτη κινεζική απόπειρα στις αρχές του 2015.
"Στοχοθέτηση"
Η άδεια των Βρετανών επιστημόνων αφορά τη χρησιμοποίηση της μεθόδου Crispr-Cas9, η οποία επιτρέπει τη «στοχοθέτηση» των ελαττωματικών γονιδίων του DNA προκειμένου αυτά να «εξουδετερώνονται» με μεγαλύτερη ακρίβεια από τις τεχνικές τροποποίησης.
Το αίτημα είχε υποβληθεί πέρυσι τον Σεπτέμβριο από τη γιατρό - ερευνήτρια δρ. Κάθι Νάιακαν του Ινστιτούτου Francis Crick του Λονδίνου, η οποία μετρά ήδη δέκα χρόνια επιστημονικής δουλειάς πάνω στο αντικείμενο της ανθρώπινης ανάπτυξης. Η έρευνά της εστιάζει στα γονίδια που παίζουν ρόλο στη δημιουργία των κυττάρων από τα οποία στη συνέχεια σχηματίζεται ο πλακούντας. Σκοπός της δρ. Νάικαν είναι να προσδιορίσει με ακρίβεια την αιτία που προκαλεί αποβολή σε ορισμένες εγκύους.
Σημειώνεται ότι η γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων για θεραπευτικούς σκοπούς απαγορεύεται στη Βρετανία, επιτρέπεται όμως για ερευνητικούς λόγους με τον όρο ότι τα έμβρυα θα καταστρέφονται έπειτα από δύο εβδομάδες. Τα πειράματα της δρ. Νάιακαν θα γίνονται σε διάστημα επτά ημερών από τη γονιμοποίηση του ωαρίου, το οποίο στην διάρκεια αυτού του χρόνου έχει «μετατραπεί» σε βλαστοκύστη που περιέχει 200-300 κύτταρα.
Πίσω από τις πιθανότητες
«Ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντική η έρευνά μας έχει να κάνει με το γεγονός ότι, ενώ οι αποβολές και η υπογονιμότητα είναι μια εξαιρετικά κοινή κατάσταση, μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει πολύ καλά κατανοητή» λέει η δρ. Νάιακαν. Είναι ενδεικτικό ότι, για κάθε 100 γονιμοποιημένα ωάρια, λιγότερα από 50 φτάνουν στο στάδιο της πρώιμης βλαστοκύστης και, από τα 25 που θα εμφυτευτούν στη μήτρα, μόλις τα 13 θα μπορέσουν να αναπτυχθούν πέραν των τριών μηνών.
Τον Απρίλιο του 2015, Κινέζοι ερευνητές είχαν ανακοινώσει πως κατάφεραν να τροποποιήσουν ένα ελαττωματικό γονίδιο ανθρώπινων εμβρύων, υπεύθυνο για μια εν δυνάμει θανάσιμη ασθένεια του αίματος, σε μια εξέλιξη που είχε προκαλέσει ζωηρές ανησυχίες και είχε εγείρει ζητήματα δεοντολογίας. Οι Κινέζοι επιστήμονες είχαν παραδεχθεί πως "συνάντησαν μεγάλες δυσκολίες" στις έρευνές τους, ωστόσο επέμειναν πως υπάρχει επείγουσα ανάγκη να βελτιωθεί αυτή η τεχνική για ιατρικές εφαρμογές.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
