ΡΩΜΗ. Ανταπόκριση - Συνέντευξη: ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
«Βοηθήσαμε να σωθούν δεκάδες άτομα στη Σάμο και το Φαρμακονήσι. Δεν υπήρξαν θύματα και κυρίως ανάμεσα στο μικρά παιδιά. Πέρα από τις αντιξοότητες, οι βάρκες με τους πρόσφυγες δέχονται πολλές φορές επιθέσεις και από τα σκάφη των λιμενικών αρχών που υποτίθεται ότι προσπαθούν να τους σώσουν» καταγγέλλει η Ναβάλ Σοουφί στην «Αυγή» λίγο μετά τη διάσωση χάρη στο μήνυμα SOS που δέχθηκε από πρόσφυγες που είχαν αποβιβαστεί στη Σάμο. Δύο νύκτες αργότερα το ίδιο σκηνικό θα επαναληφθεί με πρόσφυγες που αποβιβάστηκαν στο Φαρμακονήσι.
Η 27χρονη Μαροκινή Ναβάλ Σοουφί, που ζει εδώ και χρόνια στη Σικελία, μετατράπηκε στη Lady SOS ή μάλλον καλύτερα στο «Άγγελο των προσφύγων», σύμφωνα με το τίτλο του βιβλίου του Ντανιέλε Μπιέλα που περιγράφει την εξαιρετική ιστορία της μετατροπής του κινητού τηλεφώνου της σε ένα εξαιρετικό εργαλείο για τη διάσωση χιλιάδων ανθρώπων όχι μόνο από τα κύματα της Μεσογείου και τις εγκληματικές οργανώσεις των διακινητών, αλλά και από τις φυλακές της Ανατολικής Ευρώπης, της Τουρκίας και της Αιγύπτου.
* Πώς από ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των μεταναστών μετατράπηκες στη Lady SOS και τον «Άγγελό τους»;
Η αραβική άνοιξη πυροδότησε στα μέσα του 2013 ένα κύμα Σύρων μεταναστών και προσφύγων. Άρχισαν να φθάνουν οι πρώτες βάρκες με Σύρους στη Σικελία. Εμείς μέχρι τότε βοηθούσαμε άτομα από το Μαρόκο, τη Τυνησία, τη Λιβύη, την Αλγερία, την υποσαχάρια Αφρική. Μέχρι τότε η Συρία δεν υπήρχε καν στον χάρτη των μεταναστευτικών κυμάτων. Συναντήσαμε τους πρώτους Σύρους πρόσφυγες στον σιδηροδρομικό σταθμό της Κατάνια στη Σικελία. Πήραν τον αριθμό του κινητού μου και τον έβαλαν σε όλες τις σελίδες του Facebook για να ζητούν βοήθεια SOS όσοι διασχίζουν τη Μεσόγειο με τις βάρκες.
Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, όταν προσπαθούν να καλέσουν τις λιμενικές αρχές αντιμετώπιζαν μεγάλες δυσκολίες επικοινωνίας. Όταν ήρθαν στην Ιταλία πολλοί από αυτούς κατάλαβαν ότι έχουν μπροστά τους μια κοπέλα που μιλάει όλες τις αραβικές διαλέκτους και τα ιταλικά και ότι θα μπορούσε να βοηθήσει τους συγγενείς και τους φίλους τους που θα στοιχημάτιζαν τη ζωή τους για να περάσουν στην άλλη πλευρά της Μεσογείου. Μεταξύ των άλλων εργάζομαι στα δικαστήρια και τις φυλακές της Κατάνια και της Σικελίας και έχω πλήρη γνώση των αρχών και των προβλημάτων των μεταναστών και των προσφύγων.
* Βοήθησες στη σωτηρία χιλιάδων μεταναστών, και όχι μόνο στη θάλασσα...
Από το 2013 μέχρι σήμερα ο αριθμός του κινητού μου μετατράπηκε στον αριθμό διά του οποίου οι μετανάστες και πρόσφυγες στέλνουν τα SOS τους μέσα από τη θάλασσα, από τις φυλακές της πρώην και νυν Ανατολικής Ευρώπης, τις φυλακές της Τουρκίας και της Αιγύπτου. Τελευταία μετά από ένα μήνυμα SOS από τις τουρκικές φυλακές, και σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία, καταφέραμε να απελευθερώσουμε 102 άτομα, ενώ άλλα 150 άτομα δυστυχώς μεταφέρθηκαν στη Συρία. Δέχομαι παρά πολλές κλήσεις και προσέχω να μην δημιουργώ σύγχυση και να θέτω προτεραιότητες. Όταν δέχομαι κλήσεις από τη θάλασσα, ειδοποιώ αμέσως την ακτοφυλακή. Περιμένω να δω τι θα συμβεί και μετά αρχίζω να καλώ την αστυνομία, τα νοσοκομεία και όποιον άλλο οργανισμό μπορεί να βοηθήσει τους μετανάστες όταν φθάσουν στη στεριά.
* Προφανώς υπάρχουν και άλλα άτομα που συνεργάζονται μαζί σου.
Σήμερα έχουμε δημιουργήσει ένα δίκτυο νέων ανθρώπων που συνεργαζόμαστε όλο το εικοσιτετράωρο για να καλύψουμε τα μηνύματα βοήθειας των μεταναστών. Υπάρχουν δικηγόροι, δημοσιογράφοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, υπάλληλοι που απαντούν στο τηλέφωνο στη μια το βράδυ, στις πέντε το πρωί, όλες τις ώρες, γιατί ο κίνδυνος να χαθούν ανθρώπινες ζωές στη Μεσόγειο δεν έχει ωράριο.
Επίσης υπάρχει ένας άλλος μεγάλος κίνδυνος, να χαθούν ζωές σε νησιά χωρίς κατοίκους ή βραχονησίδες διότι η ακτοφυλακή ή η αστυνομία δεν απαντούν ή δεν ενδιαφέρονται να στείλουν αμέσως βοήθεια. Τότε εμείς προσπαθούμε να στείλουμε SOS από όλο τον κόσμο για να αναγκάσουμε τις αρχές να κινηθούν και να σώσουν τους ανθρώπους. Πολλές φορές περνούν δύο και τρεις ημέρες πριν φθάσει η βοήθεια σε κάποιο νησί και οι πρόσφυγες δοκιμάζονται πολύ σκληρά, και κυρίως τα μικρά παιδιά. Βάζουμε σε κίνηση μια ανθρώπινη αλυσίδα αλληλεγγύης για να εξαναγκάσει τις αρχές να σώσουν τους πρόσφυγες.
* Τι κάνεις στην Ελλάδα αυτές τις ημέρες;
Βρέθηκα στις ακτές της Λέρου, της Κω, μαζί με Σύρους πρόσφυγες που βοήθησα στο παρελθόν, για να ανταποκριθούμε στα μηνύματα SOS που έρχονται από την πλευρά της Τουρκίας και να είμαστε στην πρώτη γραμμή της υποδοχής των προσφύγων στην Ελλάδα. Υπάρχουν άτομα που έρχονται από τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Ολλανδία για να βοηθήσουν. Θα παραμείνουμε στην Ελλάδα μια - δυο εβδομάδες. Όπως είδες, λαμβάνουμε τα SOS, όπως αυτό της Σάμου ή από το Φαρμακονήσι, και κινητοποιηθήκαμε από την Ιταλία και την Ελλάδα για να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες. Η μεγαλύτερη ικανοποίηση ήταν όταν μάθαμε για παράδειγμα ότι στη Σάμο δεν υπήρχαν θύματα και κυρίως θύματα ανάμεσα στα μικρά παιδιά. Ο φόβος πάντα είναι μεγάλος όταν υπάρχουν παιδιά. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και την «Αυγή» και εσένα προσωπικά για τη βοήθεια που μας προσφέρατε σε αυτές τις περιπτώσεις.
* Υπάρχει κάποια λύση στο πρόβλημα των μεταναστών και των προσφύγων;
Εδώ και χρόνια παλεύουμε για να ανοίξει ένας ανθρωπιστικός διάδρομος ανοικτός για πρόσφυγες από διάφορες εθνικότητες και όχι μόνο για Σύρους. Ιρακινοί και Αφγανοί αποβιβάζονται κάθε μέρα μαζί με τους Σύρους. Η Ευρώπη μετατράπηκε σε ένα φρούριο που χρησιμοποιεί τα πάντα για να σταματήσει τους ανθρώπους που φεύγουν από τους πολέμους και τη μιζέρια, με ναρκοπέδια και θαλάσσιους αποκλεισμούς.
* Πώς αντιμετωπίζουν οι αρχές το θέμα;
Οι ακτοφυλακές της Τουρκίας και της Ελλάδας, και λέω ακτοφυλακές γιατί πρόκειται για σκάφη των αντιστοίχων αρχών, που μπορεί να είναι της ακτοφυλακής, του ναυτικού ή της Frontex, έχουν πολλές φορές μια «περίεργη» συμπεριφορά. Έχουμε βίντεο που δείχνει σκάφος της ακτοφυλακής να ρίχνει νερό μέσα στη βάρκα με τους πρόσφυγες! Τι είδους διάσωση μπορεί να είναι αυτή; Σε άλλο βίντεο φαίνεται ότι προσπαθούν με ένα σίδερο να βγάλουν τη μηχανή από τη βάρκα, αλλά τελικά οι πρόσφυγες καταφέρνουν να πάρουν το σίδερο και να αποτρέψουν βλάβες ή την αποκόλληση της μηχανής.
Το τελευταίο διάστημα καταγγείλαμε ανάλογα περιστατικά για τις ακτοφυλακές της Τουρκίας και της Ελλάδας, αλλά υπήρξε μια δυσκολία για να καλυφθούν από τα μέσα ενημέρωσης, ακόμη και όταν είπαμε να ακολουθήσουμε με βάρκες τις βάρκες των προσφύγων για να καταγράψουν τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. Έχουμε πάντως βίντεο από πρόσφυγες που αποτελούν πραγματικά στοιχεία για τις επιθέσεις που δέχονται οι βάρκες τους.
* Υπάρχουν και βίντεο με σκάφη των ελληνικών αρχών που κάνουν παράνομες ενέργειες εναντίον των προσφύγων μέσα στη θάλασσα;
Έχουμε τρία βίντεο με σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής και ένα βίντεο με ένα σκάφος με γαλάζιες γραμμές και έναν αριθμό. Όσοι είδαν το βίντεο συμφώνησαν ότι είναι ένα μεγάλο ελληνικό πολεμικό σκάφος, που μπορεί να χρησιμοποιείται και από την -ή να είναι της- Frontex. Οι μετανάστες το φωτογράφισαν πριν από την επίθεση. Η φωτογραφία είναι πολύ καλή, γιατί διακρίνεται καθαρά και ο αριθμός του πλοίου. Δεν μπορώ να κάνω την έρευνα. Σκάφη των ελληνικών αρχών έχουν βγάλει τις μηχανές από βάρκες που μεταφέρουν πρόσφυγες.
Ήθελα μάλιστα να φτιάξω και ένα ραδιόφωνο, όπου οι πρόσφυγες και οι μετανάστες να μπορούν να στέλνουν SOS σε εικοσιτετράωρη βάση και να εξιστορούν αμέσως τις επιθέσεις. Έτσι οι μετανάστες θα μπορούν να καταγγείλουν ποιες είναι οι συντεταγμένες της θέσης τους και ότι τους έβγαλαν τη μηχανή από τη βάρκα στη μέση της θάλασσας. Θα μπορούν να καλούν τον αριθμό του ραδιοφώνου και να καταγγέλλουν τι συμβαίνει στη θάλασσα.
