Ο 16χρονος Ισμαήλ Μπανγκούρα είναι ορφανός. Εγκατέλειψε τη Σιέρα Λεόνε πέρυσι τον Ιούλιο, όταν οκτώ μέλη της οικογένειάς του πέθαναν από Έμπολα. Μήνες αργότερα, κι ενώ κατευθυνόταν από τη Λιβύη στην Ιταλία, το πλοιάριό του ναυάγησε. Κατόρθωσε να σωθεί γαντζωμένος στο σχοινί μιας σωστικής λέμβου. Δεκάδες άλλοι όμως πνίγηκαν μπροστά στα μάτια του.
Σήμερα, ο Μπανγκούρα φιλοξενείται σε κέντρο προσφύγων στη σικελική πόλη Καλτατζιρόνε. Είναι ένα από τα ορφανά προσφυγόπουλα που έφτασαν στις ευρωπαϊκές ακτές. Χρόνο με το χρόνο, γίνονται ολοένα και περισσότερα. "Χαίρομαι που είμαι ζωντανός" λέει ο μικρός στον δημοσιογράφο του Ρόιτερς, καθισμένος στο προαύλιο του προσφυγικού καταφυγίου.
Ο αριθμός των προσφύγων που φθάνει στην Ιταλία από τη θάλασσα αναμένεται ότι θα ξεπεράσει φέτος τον περυσινό αριθμό - ρεκόρ των 170.000. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, έφτασαν άλλοι 10.000 πρόσφυγες, 400 απ' αυτούς πνίγηκαν προτού αντικρύσουν τις ακτές της Σικελίας.
Ο αριθμός των ανηλίκων που ταξιδεύουν μόνοι τους με τα καραβάνια των προσφύγων έχει αυξηθεί δραματικά. Οι αφίξεις ανήλικων προσφύγων στην Ιταλία τριπλασιάστηκαν το 2014 σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Το γεγονός συνιστά σημαντικό πρόβλημα για τις χώρες υποδοχής όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Η Ιταλία απαγορεύεται να επαναπατρίσει ανήλικους πρόσφυγες και υποχρεούται να φροντίσει για την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευσή τους. Στη χώρα φιλοξενούνται σήμερα 13.000 ανήλικοι πρόσφυγες, οι περισσότεροι είναι έφηβοι. Εγκατέλειψαν τις χώρες τους για να γλιτώσουν από τον πόλεμο, τη φτώχεια και τις διώξεις. Το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA) υπολογίζει ότι η ηλικιακή ομάδα 10- 24 ετών είναι σήμερα πολυπληθέστερη από ποτέ στον κόσμο λόγω της δημογραφικής έκρηξης. Τα περισσότερα μέλη της ζουν στις φτωχές χώρες του πλανήτη.
Παιδιά της δυστυχίας
Το κέντρο όπου φιλοξενούνται ο Μπανγκούρα και άλλα 55 αγόρια από την Αφρική βρίσκεται στα περίχωρα του Καλτατζιρόνε, μίας πόλης με πληθυσμό μικρότερο των 40.000 κατοίκων. Το Καλτατζιρόνε είναι γνωστό για τα κεραμικά του. Το προσφυγικό κέντρο είναι μια πετρόχτιστη, ανακαινισμένη διώροφη κατοικία.
Τα περισσότερα παιδιά που βρήκαν στέγη εκεί δεν σχεδίαζαν καν να καταφύγουν στην Ιταλία και το καθένα τους έχει μία τραγική ιστορία να αφηγηθεί. Την ιστορία που το οδήγησε να αναζητήσει το μέλλον του μακριά από την πατρίδα του, την ώρα που οι συνομήλικοί του στην Ευρώπη ασχολούνται με τα βίντεο γκέιμς και τους υπολογιστές.
Ο 17χρονος Αμπουμπάκαρ Ντιμπά λέει ότι άφησε την πατρίδα του, την Γκάμπια, όταν πέθανε ο πατέρας του κι η οικογένειά του έχασε τη γη της... Ο 18χρονος Μούσταφα Καντέχ έφυγε κι αυτός από την Γκάμπια όταν πέθανε ο πατέρας του κι ένας ντόπιος οπλαρχηγός τον χτύπησε με ένα μεταλλικό σωλήνα κι απείλησε να τον σκοτώσει...
Όλοι οι ανήλικοι σε αυτό το κέντρο έχουν υποστεί ξυλοδαρμούς κι έχουν φυλακιστεί. Ο Μπανγκούρα λέει ότι υποφέρει ακόμη από πονοκεφάλους, συνεπεία των χτυπημάτων που δέχθηκε όταν έπεσε θύμα απαγωγής στη Λιβύη. Όταν έφθασε εκεί κρατήθηκε όμηρος για δύο εβδομάδες, ενώ ο απαγωγέας του επιχείρησε να εκβιάσει συγγενείς του για την καταβολή λύτρων. Τώρα ο Μπανγκούρα νηστεύει, προσεύχεται και περιμένει. "Δεν ήξερα τίποτα για την Ιταλία προτού έρθω εδώ. Τώρα θέλω να περάσω εδώ τη ζωή μου. Ζητάω βοήθεια. Θα κάνω υπομονή μέχρι οι Ιταλοί να είναι σε θέση να με βοηθήσουν", λέει...
Θάλασσα θανάτου
"Η Μεσόγειος θα συνεχίσει να είναι ένας χώρος διακίνησης πολυάριθμων ανθρώπων και ένας χώρος θανάτου", λέει απ' την πλευρά του ο Μαουρίτσιο Αλμπαχάρι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Notre Dame στην Ιντιάνα των ΗΠΑ και συγγραφέας του υπό έκδοση βιβλίου Crimes of Peace: Mediterranean Migrations and the World's Deadliest Border (Εγκλήματα Ειρήνης: Η Μετανάστευση στη Μεσόγειο και το Φονικότερο Σύνορο του Κόσμου).
Αντιμέτωπη με αυτή την προοπτική, η Ιταλία επιχειρεί να εισαγάγει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για τη φιλοξενία και την ενσωμάτωση των μελλοντικών ανήλικων προσφύγων αξιοποιώντας χρηματοδότηση από την Ε.Ε. για τη δημιουργία νέων κέντρων φιλοξενίας που θα επιτηρούνται από ανθρωπιστικές οργανώσεις. Αλλά η προσπάθειά της δεν βρίσκει θετική ανταπόκριση από όλους.
Δεξιοί πολιτικοί, ειδικά στον πλούσιο ιταλικό Βορρά, προβάλλουν αντίσταση στις προσπάθειες λειτουργίας κέντρων φιλοξενίας προσφύγων στις εκλογικές περιφέρειές τους. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η Λομβαρδία και το Βένετο, περιοχές του ιταλικού Βορρά που τελούν υπό την διακυβέρνηση της ξενοφοβικής Λέγκας του Βορρά, ανακοίνωσαν ότι δεν πρόκειται να δεχτούν νέους πρόσφυγες. Ο Μπανγκούρα από τη Σιέρα Λεόνε και τα άλλα προσφυγόπουλα της ηλικίας του, θα πρέπει τώρα να προσεύχονται για ένα ακόμη λόγο: να αλλάξουν τα μυαλά των στενόμυαλων...
