Το Πανεπιστήμιο του Φοίνιξ στην Αριζόνα είναι το μεγαλύτερο ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Αμερικής. Ιδρύθηκε το 1976 από τον επιχειρηματία Τζον Γκλεν Σπέρλινγκ και απευθυνόταν σε «εργαζόμενους ενήλικες». Ο Σπέρλινγκ εργαζόταν μέχρι τότε ως μόνιμος καθηγητής Οικονομικών στο πολιτειακό πανεπιστήμιο του Σαν Χοσέ, στην Καλιφόρνια. Γιος φτωχού αγρότη και μιας θρησκόληπτης χριστιανής, θεωρείται από πολλούς ο «πρωτοπόρος» της ιδιωτικής εκπαίδευσης στις ΗΠΑ, αν και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Σε αντίθεση με τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, το πανεπιστήμιο του Φοίνιξ ιδρύθηκε εξ αρχής ως κερδοσκοπικός οργανισμός. Σήμερα είναι θυγατρική "εταιρεία" του εισηγμένου στο χρηματιστήριο της Γουόλ Στριτ ομίλου ιδιωτικής εκπαίδευσης Apollo Education Group.
Η εταιρία δαπανά κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια σε διαφήμιση και μάρκετινγκ. Σύμφωνα με το OpenSecrets.org, η Apollo ξόδεψε το 2014 1,38 δισ. δολάρια χρηματοδοτώντας τους λομπίστες της ιδιωτικής εκπαίδευσης στο Κογκρέσο. Η "μαμά" εταιρεία έχει ισχυρές διασυνδέσεις με το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον. Η πρώην υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης του υιού Μπους, Μάργκαρετ Σπέλινγκς, υπήρξε μέλος του Δ.Σ. του ομίλου. Η σημερινή πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, φέρεται να ήταν στενή φίλη του ιδρυτή του πανεπιστημίου (ο Σπέρλνιγκ πέθανε πέρυσι τον Αύγουστο).
Το πανεπιστήμιο έχει αναπτύξει στρατηγικές συνεργασίες με οργανισμούς όπως το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου, η μεγαλύτερη εμπορική ένωση της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, η οποία εκπροσωπεί 400 εταιρείες από τον χώρο της παραγωγής, διύλισης και διανομής πετρελαίου.
Την περασμένη εβδομάδα, η μετοχή της Apollo Group στη Γουόλ Στριτ κατρακύλησε χάνοντας το 30% της αξίας της μέσα σε μια ημέρα. Αιτία του κραχ ήταν η ανακοίνωση των κακών αποτελεσμάτων χρήσης του πρώτου τριμήνου του '15, ήτοι μείωση των εγγραφών και των εσόδων κατά 14%. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Γκρεγκ Καπέλι έσπευσε να καθησυχάσει τους επενδυτές λέγοντας πως «αν και αντιμετωπίζουμε προκλήσεις για το δεύτερο τρίμηνο, πιστεύουμε πως η Apollo Education Group διαθέτει την κατάλληλη μακροπρόθεσμη στρατηγική».
Από πού πάνε για το πανεπιστήμιο;
Για τους αναλυτές, η απότομη πτώση της χρηματιστηριακής αξίας της εταιρείας αποτελεί άλλο ένα σημάδι συρρίκνωσης της βιομηχανίας της ιδιωτικής εκπαίδευσης στις ΗΠΑ. Τον Ιούλιο του 2014, ένας από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές της Apollo, τα «Κορινθιακά Κολλέγια» (Corinthian Colleges Inc), έβαλαν λουκέτο και εξαγοράστηκαν από τον μη κερδοσκοπικό εκπαιδευτικό οργανισμό ECMC. Προκειμένου να εγκρίνει την εξαγορά, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση απαίτησε και πέτυχε κούρεμα χρέους 40% για τα φοιτητικά δάνεια που είχαν χορηγήσει οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες, δηλαδή ένα ποσό της τάξης των 480 εκατομμυρίων δολαρίων.
Μέρος της συμφωνίας ήταν επίσης η δέσμευση του νέου ιδιοκτήτη να μειώσει 20% τα δίδακτρα για τους νέους φοιτητές, να προσφέρει ίδιο ποσοστό έκπτωσης για τους τελειόφοιτους και να ξαναπροσλάβει το παλιό προσωπικό.
Σε ανάλογο δυσμενές περιβάλλον, το πανεπιστήμιο του Φοίνιξ προχώρησε το 2012 στο κλείσιμο 115 «παραρτημάτων» του σε όλη την Αμερική. Όπως σχολιάζει το CNN, οι εταιρείες ιδιωτικής εκπαίδευσης, άλλοτε μηχανές του κέρδους, αγωνίζονται σήμερα να ξεπεράσουν την κριτική που δέχονται τόσο για την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρουν όσο και για το υψηλά δίδακτρα που χρεώνουν. Με βάση στοιχεία του ιστότοπου collegecalc.org, τα δίδακτρα των ιδιωτικών κερδοσκοπικών κολεγίων στην Αμερική κυμαίνονται τυπικά από 300% ώς 500% πάνω από εκείνα των δημόσιων κολεγίων.
Σύμφωνα με στοιχεία σε ομοσπονδιακό επίπεδο, αν και στα ιδιωτικά κερδοσκοπικά ΑΕΙ εγγράφεται μόλις το 12% των φοιτητών, περίπου το μισό των επισφαλών φοιτητικών δανείων που χορηγήθηκαν το 2013 αφορούν τους συγκεκριμένους σπουδαστές. Με βάση σχετικό ρεπορτάζ της USA Today, 260 ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολέγια σε 40 πολιτείες των ΗΠΑ έχουν σήμερα περισσότερους φοιτητές που είναι πιθανόν να χρεοκοπήσουν εξαιτίας των φοιτητικών δανείων τους παρά πρωτοετείς που θα καταφέρουν να αποφοιτήσουν. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Το 2010, η Apollo Education Group είχε 460.000 φοιτητές και έσοδα 5 δισ. δολ, σήμερα οι σπουδαστές στα κερδοσκοπικά πανεπιστήμιά της είναι μόλις 213.000 και τα έσοδά της για αυτή τη χρονιά υπολογίζονται στα 2,7 δισ.
