Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είχε στείλει το μήνυμα από καιρό, τόσο στην ελληνική κυβέρνηση, όσο και στα άλλα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης: Λύστε το ταχύτερο δυνατό την ελληνική εκκρεμότητα, μην περιμένετε από την ΕΚΤ να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Κι όσοι περίμεναν μια αλλαγή στάσης από την ΕΚΤ την περασμένη Πέμπτη, εντός και εκτός Ελλάδας, έπεσαν έξω.
Ο Ντράγκι πράγματι κρατά «τη θηλιά γύρω από τοn λαιμό» της ελληνικής κυβέρνησης, όπως είπε το Σάββατο στο "Spiegel" ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, αφού, πρώτον, αρνήθηκε να αυξήσει το όριο έκδοσης εντόκων γραμματίων, όπως θα ήθελε η Αθήνα, λέγοντας ότι «οι ευρωπαϊκοί κανόνες απαγορεύουν την έμμεση ή άμεση χρηματοδότηση ενός κράτους - μέλους». Δεύτερον, άνοιξε με το σταγονόμετρο τη στρόφιγγα του ELA, του έκτακτου μηχανισμού χρηματοδότησης της Τράπεζας της Ελλάδος για τις ελληνικές τράπεζες, κατά μόλις 500 εκατομμύρια ευρώ, στα 68,8 δισεκατομμύρια. Τρίτον, ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ δεν πρόκειται να βγάλει τη χώρα από τη στενότητα της ρευστότητας της πραγματικής οικονομίας, πριν ολοκληρωθεί το τρέχον πρόγραμμα, όπως ακριβώς συμφωνήθηκε στο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου. Μόνο τότε θα ενεργοποιήσει και πάλι την εξαίρεση που θα επιτρέπει στις ελληνικές τράπεζες να χρησιμοποιούν ως ενέχυρα τα κρατικά ομόλογα που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους για να δανείζονται φτηνά από την ευρωτράπεζα.
Το τέταρτο «όχι» του Ντράγκι ήταν γνωστό από καιρό - και δεν έχει να κάνει με το κλίμα πίεσης προς την Αθήνα να βιαστεί πολύ να κλείσει μια συμφωνία με τους εταίρους. Ήδη από πέρσι η ΕΚΤ είχε ξεκαθαρίσει ότι στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, που ξεκινά από αύριο, και ειδικά στο σκέλος του που αφορά την αγορά κρατικών ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά, η Ελλάδα θα μπορούσε το νωρίτερο να συμμετάσχει από τον Αύγουστο, αφού θα είχε αποπληρώσει τον Ιούλιο τα ομόλογα της ΕΚΤ, που λήγουν τότε.
Θα μπορούσε ο Ντράγκι να αποφασίσει την περασμένη Πέμπτη διαφορετικά; Να χαλαρώσει τη θηλιά; Η απάντηση είναι μάλλον όχι. Ο διοικητής της ΕΚΤ αποφεύγει να εμπλέκεται υπερβολικά στην πολιτική -και η χαλάρωση θα ήταν εμμέσως μια πολιτική απόφαση-, ειδικά όταν αυτό τον υποχρεώνει να ανοίγει πολλά μέτωπα ταυτόχρονα. Για τον Ντράγκι το μείζον ήταν να βγάλει το «μπαζούκα», με ρυθμό 60 δισεκατομμύρια ευρώ τον μήνα και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016 ή μέχρις ότου αυτή η έμμεση κοπή χρήματος φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα στην ευρωπαϊκή οικονομία - αύξηση του πληθωρισμού, αναθέρμανση της οικονομίας της Ευρωζώνης. Γι' αυτό έδωσε τη μεγάλη μάχη εντός του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, κυρίως κόντρα στους Γερμανούς, και δεν είχε προφανώς καμία διάθεση να δώσει αντίστοιχη μάχη για την Ελλάδα, να της επιφυλάξει μια «ειδική» πολιτική μεταχείριση. Αυτή την ευθύνη τη φορτώνει ξεκάθαρα στο Eurogroup - και στην Αθήνα.
Η μόνη ευθύνη που εξακολουθεί να φορτώνεται είναι αυτή της φερεγγυότητας των ελληνικών τραπεζών, που σήμερα υπάρχει, αλλά «θα πρέπει και να διατηρηθεί», όπως είπε. Γι' αυτό και η ΕΚΤ ζήτησε από τον προσωρινό μηχανισμό στήριξης EFSF να είναι διαθέσιμο το «μαξιλαράκι» των τραπεζών -ύψους 10,9 δισ. ευρώ- για τυχόν ανάγκες ανακεφαλαιοποίησής τους.
