Η Ιστορία θα γράψει πολλά για τον τελευταίο ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ κι ένα από αυτά θα είναι σίγουρα ότι δεν αιματοκύλησε την ανατολική Ευρώπη, όταν γκρεμίστηκε ο "υπαρκτός" σοσιαλισμός. Γι' αυτό έχει βαρύνουσα σημασία από το δικό του στόμα, 25 χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η προειδοποίηση ότι «ο κόσμος βρίσκεται στα πρόθυρα ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, αν δεν ξεκίνησε ήδη».
Η διαπίστωση του Γκορμπατσόφ δεν ήταν ουδέτερη, κατηγόρησε τους πολιτικούς της Δύσης για αποτυχία - αλλά και υπεροπτική άρνηση- να κλείσουν τις πληγές του προηγούμενου Ψυχρού Πολέμου: «Εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία της Ρωσίας για να μονοπωλήσουν την εξουσία στον πλανήτη. Η πολιτική τους ήταν μυωπική, αγνόησαν τα συμφέροντα του εταίρου τους, επέβαλαν τετελεσμένα γεγονότα με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και τώρα βιώνουμε τις επιπτώσεις», είπε και κάλεσε τη Δύση να άρει σταδιακά τις κυρώσεις ενάντια στη Ρωσία και να δείξει «κατανόηση» στην πολιτική του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στο ουκρανικό ζήτημα.
Προς αναμέτρηση
Αυτή η κατανόηση είναι αγαθό εν ανεπαρκεία αυτές τις μέρες, καθώς αφενός κλονίζεται η εκεχειρία στην ανατολική Ουκρανία - με τον ΟΗΕ να ρίχνει την ευθύνη και στο Κίεβο και στους ρωσόφιλους αυτονομιστές, αλλά κυρίως στους δεύτερους- αφετέρου η Ρωσία προχωρά σε -προσεκτική- επίδειξη δύναμης από τη Βαλτική μέχρι τον Ειρηνικό, για να δείξει ότι οι κατά Γκορμπατσόφ εποχές της αδυναμίας της έχουν παρέλθει.
Στην Ουκρανία, πρώτα. Σχεδόν τίποτε δεν θυμίζει αυτές τις μέρες κατάπαυση του πυρός στην κοιλάδα του Ντονμπάς, στα ανατολικά, αν και δεν μπορεί κανείς να μιλά για ανοιχτό πόλεμο. Οι ρωσόφιλοι αυτονομιστές κερδίζουν αργά αλλά σταθερά έδαφος -«η γραμμή μεταξύ ουκρανικού στρατού και αυτονομιστών έχει μετακινηθεί κατά δεκάδες χιλιόμετρα προς όφελος των δεύτερων», διαπιστώνει ο ΟΑΣΕ που επιτηρεί την εκεχειρία-, ενώ το ΝΑΤΟ κατηγορεί τη Ρωσία ότι στέλνει τεθωρακισμένα, αντιαεροπορικά συστήματα και στρατιώτες να στηρίξουν τους αυτονομιστές. Η Ρωσία διαψεύδει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του ΝΑΤΟ, πλην όμως εκ των υστέρων παραδέχτηκε ότι είχαν συμμετάσχει και ρωσικές δυνάμεις στις συγκρούσεις στην Κριμαία, πριν από την προσάρτησή της στη Ρωσία.
Αλλά και ο ουκρανικός στρατός παραβιάζει την εκεχειρία, καθώς ο υπουργός Άμυνας του Κιέβου Στεπάν Πόλτορακ ανακοίνωσε ότι θα στείλει επιπλέον δυνάμεις στα ανατολικά, «για να είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε σε πιθανή επίθεση των αυτονομιστών».
Κυρώσεις πάλι
Η νέα «υπουργός Εξωτερικών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Φεντερίκα Μογκερίνι, ανήγγειλε ότι αυτή την εβδομάδα θα συναντηθούν οι υπουργοί Εξωτερικών των 28 για να συζητήσουν πιθανή κλιμάκωση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, εάν συνεχίσει να απειλεί την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ενώ ο Γερμανός ομόλογός της, Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να σταματήσει ο διάλογος με τη Ρωσία κι ότι η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει υπομονή: «Χρειάζονται μόνο 14 ημέρες για να ξεσπάσει μια σοβαρή σύγκρουση, αλλά μπορεί να χρειαστούν 14 χρόνια για να επιλυθεί», είπε. Αντίθετα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον πιέζει για κλιμάκωση των κυρώσεων εδώ και τώρα.
Χθες, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των G20 στην Αυστραλία, υπήρχε η σοβαρή πιθανότητα για ένα τετ α τετ Πούτιν - Μέρκελ, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης, ωστόσο μέχρι την ώρα που πήγε η «Α» στο τυπογραφείο δεν είχαμε μάθει ούτε καν εάν πραγματοποιήθηκε. Πάντως, το κλίμα την παραμονή της συνόδου ήταν βαρύ για τον Ρώσο πρόεδρο, καθώς οι οικοδεσπότες του Αυστραλοί, ήταν έξαλλοι με τις βόλτες του ρωσικού στόλου έξω από τα χωρικά τους ύδατα, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, κατηγόρησε τη Ρωσία ότι με τις συνεχείς υπερπτήσεις της στα εξωτερικά σύνορα της Συμμαχίας -κυρίως στη Βαλτική- απειλεί την ασφάλεια των επιβατικών αεροπλάνων. Την ίδια ώρα το ΝΑΤΟ δείχνει κι αυτό τα δόντια του ξεκινώντας «κάθε δεύτερη μέρα και μια στρατιωτική άσκηση», όπως είπε ο Στόλτενμπεργκ.
ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
