Προ δύο εβδομάδων βρέθηκε στην Αθήνα ο Σέρτζιο Γιάχνι, Ισραηλινός αντιρρησίας συνείδησης, ακτιβιστής και αναλυτής, που έχει φυλακιστεί επανειλημμένα λόγω της άρνησής του να υπηρετήσει αρχικά στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και αργότερα γενικώς στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις. Ο Γιάχνι, που βρέθηκε στην Αθήνα καλεσμένος του Συλλόγου Αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό Λαό "Ιντιφάντα" και της εφημερίδας "Δρόμος της Αριστεράς" συμμετέχει στο Κέντρο Εναλλακτικής Πληροφόρησης (Alternative Information Center-AIC).
Το AIC είναι από τις πιο δραστήριες και τολμηρές φωνές στην περιοχή, μια προοδευτική ισραηλινο-παλαιστινιακή προσπάθεια, πολύ μακριά από τις δράσεις «κανονικοποίησης», δηλαδή τις ισραηλινο-παλαιστινιακές συνεργασίες που επιδιώκουν να παρουσιάσουν τη μακροχρόνια κατοχή ως πρόβλημα «αλληλοκατανόησης» και να την εδραιώσουν ως φυσιολογική κατάσταση.
Ο Σέρτζιο Γιάχνι μίλησε στην ΑΥΓΗ για το πως είναι να είσαι αντιρρησίας συνείδησης στο Ισραήλ και για το πως η κοινωνία του Ισραήλ αισθανεται πλέον πιο άνετα σε "εμπόλεμες" κατάστασεις απ ότι σε ειρηνικές.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο πρακτικά από την ίδρυση του, πιστεύετε ότι αυτή η εμπόλεμη κατάσταση έχει επηρεάσει την συνείδηση της κοινωνίας;
Το Ισραήλ είναι ένα αποικιακό κράτος, δεν είναι σε πόλεμο αλλά σε μία διαδικασία κατάκτησης γης. Και για να το επιτύχει αυτό, να κατακτήσει εδάφη, χρειάζεται στρατό. Αυτή είναι μια πάγια κατάσταση όχι μόνο για το κράτος του Ισραήλ, αλλά και για το σιωνιστικό κίνημα και εμφανίστηκε από τη δεκαετία του 1930, οπότε έχουμε στρατιωτική δύναμη, παγιωμένη και στην συνείδηση των Ισραηλινών. Η στρατιωτική θητεία είναι μέρος της εθνικής ταυτότητας του Ισραηλινού. Το να είσαι στρατιώτης καθορίζει την ταυτότητα σου, τις έμφυλες σχέσεις, τα πάντα. Ο στρατός του Ισραήλ είναι η ραχοκοκαλιά του. Αν σταματούσε ο πόλεμος, οι Ισραηλινοί δεν θα ήξεραν τι να κάνουν. Είναι ευκολότερο να ξέρεις τι θα κάνεις όταν είσαι σε πόλεμο, όμως επί τρία χρόνια μετά τη συμφωνία του Όσλο που δεν ήταν τεταμένη η κατάσταση ο κόσμος δεν ήξερε τι να κάνει.
* Πώς αντιλαμβάνονται οι Ισραηλινοί το κράτος του Ισραήλ, ως προπύργιο της Δύσης στη Μέση Ανατολή, ως περικυκλωμένο από εχθρούς;
Οι Ισραηλινοί βλέπουν εαυτούς ως γέφυρα της Δύσης στη Μέση Ανατολή και ως μια χώρα -και αυτό είναι κάτι καινούργιο- που κάθεται στο μεταίχμιο μιας πολιτισμικής μετατόπισης, όπου από τη μία υπάρχει η ισλαμική βαρβαρότητα και από την άλλη ο πολιτισμός της Δύσης. Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είπε πως η σύγκρουση με την Παλαιστίνη είναι πολιτισμική. Αυτό είναι ένα νέο στοιχείο, ο Νετανιάχου στο παρελθόν παρουσίαζε τη σύγκρουση με όρους πολιτικής και κυριαρχίας, σήμερα το πλαίσιο άλλαξε και έγινε πολιτισμικό. Μιλά για μάχη Δύσης - Ισλάμ.
* Είστε αντιρρησίας συνείδησης σε μια χώρα με τα χαρακτηριστικά του Ισραήλ που περιγράψατε νωρίτερα. Πώς σας αντιμετωπίζει η κοινωνία;
Είναι μια διαδικασία που μεταβάλλεται. Σε περιόδους συνομιλιών, ιδίως τη δεκαετία του 1990 που διεξαγονταν διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστίνιους, ολοένα και περισσότερος κόσμος δεν πήγαινε στον στρατό. Σήμερα, με την ανάπτυξη ενός νέου ισραηλινού εθνικισμού, με την αναδόμηση του στρατού του Ισραήλ, με τις επιχειρήσεις στη Γάζα η χώρα χτίζει μια νέα ενισχυμένη στρατιωτική εικόνα. Άρα σήμερα το να είναι κανείς αντιρρησίας συνείδησης είναι κάτι τρομερά αρνητικό. Έχει αλλάξει λοιπόν η αντιμετώπιση και αυτό συναρτάται με το πού βρίσκεται η ειρηνευτική διαδικασία.
* Υπάρχει ταξική διαφορά στον τρόπο που Ισραηλινοί αντιμετωπίζουν τους Παλαιστίνιους;
Το θέμα με το Ισραήλ και την ταξική διάρθρωση είναι περίπλοκο και συνδέεται και με την εθνικότητα. Οι Ισραηλινοί ως νομαδικός λαός προέρχονται από όλα τα μέρη του κόσμου, από την Ευρώπη, τη βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή, την πρώην ΕΣΣΔ και την Αιθιοπία. Η κάθε εθνοτική ομάδα λοιπόν έχει συγκεκριμένη θέση στον κοινωνικό ιστό. Το σύστημα δεν είναι δημοκρατικό, αλλά ένα σύστημα ανταγωνισμού των διαφόρων εθνοτήτων. Δεν έχεις δικαιώματα και θέση ως εργαζόμενος ή ως πολίτης αλλά με βάση το από πού προέρχεσαι - και η όποια διεκδίκηση γίνεται σε αυτή τη βάση. Αυτό που τους κάνει Εβραίους λοιπόν είναι ένας αρνητικός προσδιορισμός, ότι δεν είναι Άραβες, αυτό που τους ενώνει είναι ότι είναι ενάντια στους Άραβες. Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο στοιχείο, αυτό της ταξικής οργάνωσης. Όπου οι εργαζόμενοι συνδικαλίζονται και εργάζονται στα συνδικάτα με Παλαιστινίους βλέπουμε ότι έχουν άλλη άποψη. Αναπτύσσουν ταξική συνείδηση που υπερβαίνει την εθνική. Υπάρχουν και νέα συνδικάτα όπου η συνύπαρξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων τους έκανε να ξεπεράσουν τις διαφορές τους.
* Ποιοι είναι οι λόγοι για να γίνει κανείς αντιρρησίας συνείδησης;
Είναι πολιτικοί οι λόγοι. Πολύς κόσμος όμως βλέπει το ζήτημα και από θρησκευτική σκοπιά.
* Υπάρχει περίπτωση επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας επί Νετανιάχου;
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ακολουθεί επιθετική στρατηγική ενάντια στον λαό της Παλαιστίνης από τον Ιούνιο του 2012. Πρόκειται για μια τεράστιας κλίμακας επίθεση στη νοτιοδυτική όχθη, σε ακτιβιστές της Χαμάς, στη Γάζα και πλέον και στην Ιερουσαλήμ σε μια προσπάθεια να σπάσουν το απελευθερωτικό κίνημα του λαού της Παλαιστίνης. Το κίνημα ΒDS (μποϊκοτάζ, απόσυρση επενδύσεων, κυρώσεις) έχει μεγάλη δύναμη και θα επηρεάσει το πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ. Εκτιμώ πως ο Νετανιάχου θα αποσυρθεί αργά ή γρήγορα και, παρά τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, θα αναγκαστεί να μπει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης.
