Η υπόθεση δεν έχει γραφεί διά χειρός... Τζον Λε Καρέ. Ενδεχομένως, ο ιδανικός συγγραφέας της να ήταν ένας Γερμανός... Τσιφόρος! Το διπλό σκάνδαλο κατασκοπείας που συγκλονίζει αυτές τις μέρες το "πολιτικό" Βερολίνο - το υπόλοιπο παρακολουθεί μετά μανίας Μουντιάλ σε δρόμους και πλατείες, αγνοώντας βροχές και καταιγίδες- αναδεικνύει περισσότερο την εγκληματική... αφέλεια της γερμανικής πλευράς, παρά την αδιάντροπη υπεροψία των Αμερικανών συμμάχων της.
Το έργο έχει ως εξής: Δέκα μέρες πριν, η BND, η γερμανική ΕΥΠ, εντόπισε στους κόλπους της έναν διπλό πράκτορα, ο οποίος έδινε πληροφορίες στους Αμερικανούς, μεταξύ άλλων και για τις συνεδριάσεις της επιτροπής του γερμανικού Κοινοβουλίου που ελέγχει τις μυστικές υπηρεσίες και προσπαθεί να ξεδιαλύνει την υπόθεση υποκλοπών της NSA. Κι ακριβώς μία εβδομάδα αργότερα η γενική εισαγγελία παραδέχτηκε ότι ανέκρινε ένα στέλεχος του υπουργείου Άμυνας ως ύποπτο για συνεργασία με την αμερικανική μυστική υπηρεσία του στρατού DIA.
Η διπλή αποκάλυψη έκανε τη γερμανική κυβέρνηση να πέσει από τα σύννεφα: Πώς είναι δυνατόν να μας παρακολουθούν οι φίλοι και σύμμαχοι μέσα στις ίδιες μας τις υπηρεσίες, αναρωτήθηκαν. Διπλούς πράκτορες μπορεί να μας φυτεύουν οι Ρώσοι ή οι Κινέζοι, αλλά οι Αμερικανοί; Αφού τους ενημερώνουμε για όλα, αφού συνεργαζόμαστε σε όλα. Επισήμως, άλλωστε, η καγκελαρία εδώ και πολλά χρόνια έχει δώσει εντολή στις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες να μην προσεταιρίζονται υπαλλήλους των αμερικανικών υπηρεσιών που ενδεχομένως να ήθελαν να δουλέψουν για τη Γερμανία. Και ήθελε να πιστεύει ότι το ίδιο κάνει και ο Λευκός Οίκος. Αυτή η... ευπιστία ενδεχομένως να ήταν συγχωρητέα μέχρι πριν από έναν χρόνο, μέχρι να σκάσει η βόμβα των αποκαλύψεων του Έντουαρντ Σνόουντεν ότι η πρώην υπηρεσία του, η αμερικανική NSA, παρακολουθεί συστηματικά τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις και την ηλεκτρονική αλληλογραφία όλου του πλανήτη, των πολιτών και των ηγετών, των συμμάχων συμπεριλαμβανομένων. Αφότου, όμως, έγινε γνωστό το ότι η NSA παρακολουθούσε ακόμη και το κινητό της Μέρκελ και είχε στήσει φάμπρικα υποκλοπών στην καρδιά του Βερολίνου, πάνω στη στέγη της αμερικανικής πρεσβείας, κάθε ευπιστία είναι τουλάχιστον ανόητη...
Οπότε, οι Γερμανοί αισθάνονται πλέον αναγκασμένοι να θέσουν μερικά επώδυνα ερωτήματα στους φίλους και συμμάχους-,εν γνώσει τους ότι δεν πρόκειται να πάρουν απαντήσεις: Αυτές οι δύο περιπτώσεις είναι τάχα μεμονωμένες ή μήπως ο κανόνας; Και για ποιον λόγο οι Αμερικανοί παρακολουθούν το γερμανικό υπουργείο Άμυνας, το «πιο συνεργάσιμο» του ΝΑΤΟ; Μήπως δεν είναι φίλοι, αλλά εχθροί;
Όπως επισημαίνει ο ίσως καλύτερα πληροφορημένος ερευνητής - δημοσιογράφος της Γερμανίας, ο Χανς Λάιεντεκερ της Sueddeutsche, η οργή για τις αποκαλύψεις είναι διπλής κατεύθυνσης. Οι Γερμανοί είναι έξαλλοι που οι Αμερικανοί τους παρακολουθούν και οι Αμερικανοί είναι έξαλλοι που διαβάζουν στις εφημερίδες για την ύπαρξη των διπλών πρακτόρων. Για τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ένα είναι το δόγμα: «Η γνώση είναι καλή, η άγνοια επικίνδυνη». Κι αυτό ισχύει για εχθρούς και φίλους. Τι θέλει τώρα το Βερολίνο και κάνει φασαρία;
Σόιμπλε: Τόση βλακεία με κάνει να κλαίω
Η αλήθεια είναι ότι το Βερολίνο θα προτιμούσε να μην κάνει τόση φασαρία, αλλά υπό την πίεση των αποκαλύψεων δεν μπορεί να κάνει και διαφορετικά. Όλο το γερμανικό σύστημα πληροφοριών -κυρίως το κομμάτι της αντιτρομοκρατικής- είναι βασισμένο στη συνεργασία με τους Αμερικανούς, ενώ η καγκελάριος Μέρκελ δεν θέλει να τα χαλάσει με την Ουάσινγκτον. Αλλά η υπομονή έχει και τα όριά της.
«Ως εδώ και μη παρέκει», αναφώνησε μετά την αποκάλυψη του πρώτου διπλού πράκτορα ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Γιόαχιμ Γκάουκ. «Το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό» ψέλλισε η Μέρκελ. «Η εμπιστοσύνη μας κλονίστηκε», σιγόνταρε η υπουργός Άμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Και ο υπουργός Εσωτερικών Τόμας ντε Μεζιέρ ανήγγειλε την απέλαση των εντεταλμένων των αμερικανικών υπηρεσιών από το Βερολίνο. Πιο κυνικός εμφανίστηκε ο παλαίμαχος Βόλφγκανγκ Σόιμπλε: «Είναι απαράδεκτο να στρατολογούν οι Αμερικανοί τρίτης κατηγορίας πράκτορες. Τόση βλακεία με κάνει να κλαίω».
Παράπλευρες απώλειες
Η γερμανική οργή δεν κάνει κανέναν στην Ουάσινγκτον να... κλαίει, ωστόσο μπορεί να έχει παράπλευρες απώλειες. Η πρώτη διαφαινόμενη απώλεια είναι η αύξηση του αντιαμερικανισμού των Γερμανών, ο οποίος είχε υποχωρήσει εντυπωσιακά χάρη στον ενθουσιασμό τους για τον πρόεδρο Ομπάμα. Και ως γνωστόν, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Μέρκελ είναι ότι ακούει πολύ προσεκτικά τις πλειοψηφίες που διαμορφώνονται στη γερμανική κοινή γνώμη.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι η αλαζονική αμερικανική στάση στον τομέα των υποκλοπών ενισχύει στη Γερμανία το στρατόπεδο των «απρόθυμων» έναντι της διατλαντικής συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΤΤΙΡ). Μέχρι πρόσφατα αντιστέκονταν στην ιδέα η Αριστερά και οι Πράσινοι. Τώρα, εξαιτίας της «κλονισμένης εμπιστοσύνης», αρχίζουν να κλωτσάνε και πολλοί Σοσιαλδημοκράτες, όχι μόνο η αδύναμη αριστερή πτέρυγα του κόμματος, αλλά και ισχυρά στελέχη που συμμετέχουν στη διαμόρφωση της πολιτικής του κυβερνητικού συνασπισμού στο Βερολίνο. Οπότε, ακόμη κι αν ξεχαστεί σύντομα το νέο σκάνδαλο κατασκοπείας -ενδεχομένως χάρη σε συντονισμένες προσπάθειες με την Ουάσινγκτον- το κλίμα μεταξύ των δύο χωρών δύσκολα θα βελτιωθεί.
