"Το νέο του διαβατήριο λέει πως είναι Έλληνας, όμως, ο Γιάννης Αντετοκούνμπο έχει ζήσει τη σκληρή ζωή τού μετανάστη. Πουλούσε λιανικώς αγαθά στους δρόμους της πόλης για να θρέψει τον εαυτό και τα αδέρφια του. Την ώρα που άλλες οικογένειες πήγαιναν διακοπές σε νησιά, η δική του συχνά άλλαζε διαμερίσματα σε ανεύρεση φθηνότερου ενοίκιου.
Ο 18χρονος Αντετοκούμπο ξεχωρίζει από τους εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες που προσπαθούν να επιβιώσουν στην Ελλάδα. Γεννήθηκε εκεί, μεγάλωσε εκεί, μιλάει άπταιστα ελληνικά και ολοκλήρωσε την ελληνική εκπαίδευση. Πρόσφατα έγινε Έλληνας πολίτης.
Ο Adetokunbo (προφέρεται α - ντετ - ο - κουν - μπο), ένας νέος ύψους 6 πόδια και 9 ίντσες, γιος Νιγηριανών γονέων, παίζει επίσης μπάσκετ. Πολύ καλά. Αυτό λένε οι "σκάουτερς" του NBA. Συνέρρευσαν στην Ελλάδα και εντυπωσιάστηκαν με τον χειρισμό της μπάλας που διαθέτει, την ικανότητά του να "βλέπει γήπεδο" και να παίρνει σωστές αποφάσεις.
Αναλυτές του DraftExpress.com και του HoopsWorld.com, ανάμεσα σε άλλους, προβλέπουν πως ο Αντετοκούνμπο θα είναι στον πρώτο γύρο του ντραφτ την Πέμπτη. Αν εξελιχθεί όπως ο αγαπημένος του παίκτης, Κέβιν Ντουράν, κάποια ομάδα του ΝΒΑ θα είναι χαρούμενη να τον έχει στις τάξεις της, παίρνοντας την ευκαιρία για μια μυστηριώδη προοπτική. "Από τη στιγμή που άρχισα το μπάσκετ, το όνειρό μου είναι να γίνω μεγάλος σταρ, να έχω σπουδαίο μέλλον στο μπάσκετ" λέει.
Άλλοι Έλληνες άσοι δούλεψαν την καριέρα τους μέσα από τις μικρές εθνικές ομάδες και μετεγγράφησαν σε επαγγελματικές ομάδες όπως ο Παναθηναϊκός κι ο Ολυμπιακός. Ο Αντετοκούνμπο, χωρίς εθνικότητα ως τον Μάιο, που πήρε το ελληνικό διαβατήριο, δεν έχει παίξει ποτέ πάνω από την Α2 κατηγορία. Μεγάλωσε αθλητικά σε έναν μικρό σύλλογο που λέγεται Φιλαθλητικός, που τον απέκτησε πριν έξι χρόνια, τότε που μοιραζόταν ένα δωμάτιο με τα τρία αδέρφια του και προτιμούσαν να παίζουν ποδόσφαιρο.
Υπέγραψε για να παίξει στην Ισπανία την επόμενη χρονιά, εκτός κι αν κάποια ομάδα του ΝΒΑ έχει άλλα πλάνα για αυτόν μετά τα ντραφτ. Με το διαβατήριο στο χέρι, έχει αρχίσει να παίζει για την ομάδα νέων της Ελλάδας.
Αλλά πριν οι "κατάσκοποι" του ΝΒΑ εντοπίσουν το 500 θέσεων γυμναστήριο του Φιλαθλητικού στου Ζωγράφου, ένα πυκνοκατοικημένο προάστιο της Αθήνας, ο Αντετοκούνμπο μερικές φορές έβαζε στην άκρη το μπάσκετ για να βοηθήσει την οικογένειά του.
Όπως κι άλλοι μετανάστες στην Ελλάδα, οι γονείς του πάλευαν για να βρουν δουλειά. Ο Αντετοκούνμπο και ο μεγαλύτερος αδελφός του, Θανάσης, πουλούσαν ρολόγια, τσάντες και γυαλιά ηλίου. Με αυτό τον τρόπο έβαζαν σε κίνδυνο τη θέση τους στην ομάδα, καθώς έλειπαν από τις προπονήσεις. Δεν έτρωγαν πάντα. "Μερικές φορές, ψυγείο μας ήταν άδειο" είπε ο Αντετοκούνμπο, που έκλεισε τα 18 χρόνια τον Δεκέμβριο. "Κάποιες μέρες δεν πουλούσαμε τίποτα και δεν είχαμε χρήματα για να τραφούμε".
Στις καλές ημέρες τα χρήματα έφθαναν "ίσα-ίσα" για το ενοίκιο, για να πληρώσουν το νερό ή το ηλεκτρικό ρεύμα ή να αγοράσουν τρόφιμα.
Οι μετανάστες στην Ελλάδα, ιδιαίτερα αυτοί που έχουν σκούρο δέρμα, έχουν γίνει στόχοι της κακοποίησης κατά τα τελευταία χρόνια από ακροδεξιούς εθνικιστές, απογοητευμένους από τα οικονομικά προβλήματα της χώρας.
Ο Φιλαθλητικός βοήθησε τη μητέρα του Αντετοκούνμπο να βρει δουλειά και ο Σπύρος Βελλινιάτης, ο προπονητής ο οποίος έπεισε τους αδελφούς Αντετοκούνμπο να δοκιμάσουν το μπάσκετ, είπε ότι κι ο ίδιος ήταν διατεθειμένος να βοηθήσει την οικογένεια σε κάθε περίσταση.
"Είσαστε μπροστά στον Μότσαρτ και ο ίδιος δεν έχει να φάει. Τι θα του δίνατε; Έχετε ένα δίλημμα" είπε ο Βελλινιάτης. "Η απάντηση δεν είναι ένα βιολί. Η απάντηση είναι ένα καρβέλι ψωμί".
Ο νεαρός "μαέστρος" συνέχισε να ψηλώνει. Οι ετήσιες φωτογραφίες του Φιλαθλητικού δείχνουν ότι ο Αντετοκούνμπο ήταν αρκετά κοντύτερος από τον συμπαίκτη του και μεγαλύτερο αδελφό του, Θανάση, μέχρι πριν δύο χρόνια. Ο 20χρονος Θανάσης έχει ύψος 6 πόδια και 7 ίντσες και έχει τις δικές του φιλοδοξίες να παίξει στο ΝΒΑ.
Οι "σκάουτερς" έφθασαν για τον Γιάννη στην Ελλάδα αυτή τη σεζόν, όπως και στελέχη του ΝΒΑ, συμπεριλαμβανομένων των γενικών διευθυντών Σαμ Πρέστι της Οκλαχόμα Σίτι Θάντερ, Ντάνι Φέρι των Ατλάντα Χοκς και Ντάριλ Μόρεϊ των Χιούστον Ρόκετς. Ο νέος γενικός διευθυντής των Τορόντο Ράπτορς, ο Νιγηριανός Μασάι Ουζίρι, επισκέφθηκε την Ελλάδα, ενώ εργαζόταν για τους Ντένβερ Νάγκετς.
Ο Ντάνι Έιντζ, πρόεδρος του μπάσκετ στους Μπόστον Σέλτικς, παρακολούθησε τον Αντετοκούνμπο να πετυχαίνει 19 πόντους, να παίρνει 9 ριμπάουντ και να κάνει δύο "μπλοκ" σε μία νίκη σε βάρος του Βόλου στις 30 Μαρτίου. Ο βοηθός του Έιντζ εκείνη την περίοδο, Ράιαν ΜακΝτόνατς, που είναι ο νέος γενικός διευθυντής των Φίνιξ Σανς, ήταν επίσης εκεί.
Ο Αντετοκούνμπο έπαιζε σε δύο ομάδες του Φιλαθλητικού. Με την ομάδα των ανδρών έπαιζε περισσότερο ως "σμολ φόργουρντ" και είχε μέσο όρο 9,5 πόντους και 5 ριμπάουντ. Σούταρε με ευστοχία 31% από τη γραμμή των 3 πόντων. Ήταν ο "πόιντ γκαρντ" για την ομάδα εφήβων του συλλόγου, η οποία ήταν από τις καλύτερες στην Ελλάδα.
"Είναι στον σωστό δρόμο. Αθλητές ύψους 6-9 ίντσες, με αυτήν ποικιλία των ικανοτήτων, ειδικά σε αυτή την ηλικία, δεν υπάρχουν αρκετοί εδώ τριγύρω" είχε δηλώσει τον Απρίλιο, όταν τον παρακολούθησε, ο Κορνέλ Ντέιβιντ, διευθυντής του διεθνούς δικτύου σκάουτινγκ των Σανς.
Στο τελευταίο παιχνίδι της σεζόν, για την άνοδο στη μεγάλη κατηγορία, ο Φιλαθλητικός ηττήθηκε 89-81 στην τρίτη παράταση. Ο Αντετοκούνμπο σκόραρε 4 πόντους, με 9 ριμπάουντ. Μετά τη λήξη του αγώνα, κάθισε στον πάγκο και ξέσπασε σε λυγμούς.
Το συμβόλαιό του με τη Σαραγόσα στην κορυφή του πρωταθλήματος Ισπανίας, που αρχίζει την επόμενη σεζόν, είναι συνολικής αξίας 325.000 δολαρίων για διάστημα τριών χρόνων και περιλαμβάνει "εξαγορές" από το ΝΒΑ και την Ευρωλίγκα, αρχής γενομένης από αυτό το καλοκαίρι.
Όπου κι αν καταλήξει, οι γονείς του Αντετοκούνμπο και τα μικρότερα αδέλφια του, πιθανόν να πάνε μαζί του. Τα μικρότερα αδέλφια του, ο 15χρονος Κώστας και ο 11χρονος Άλεξ είναι μανιώδεις παίκτες του μπάσκετ. Ο Κώστας είναι ένας "σούτινγκ γκαρντ" με ύψος 6 πόδια 3 ίντσες και ο Άλεξ δείχνει ήδη εξαιρετικές δεξιότητες στον χειρισμό της μπάλας ως "πόιντ γκαρντ".
Ο Αντετοκούνμπο είπε ότι ήταν περήφανος που μπορούσε να υποστηρίξει την οικογένειά του. Οι γονείς του, Βερόνικα και Τσαρλς, έχουν αγωνιστεί για να βρουν δουλειά στην "κακοποιημένη" από την ύφεση Ελλάδα.
Η μητέρα του είπε: "Του είπα, Γιάννη, σε παρακαλώ πήγαινε, εμείς θα έρθουμε αργότερα. Λέει 'όχι, θα έρθετε μαζί μου'. Θέλει να αναλάβει τη φροντίδα της οικογένειας, και μας θέλει δίπλα του".
Οι γονείς Αντετοκούνμπο έφτασαν στην Ελλάδα το 1991 και εγκαταστάθηκαν στα Σεπόλια, μια γειτονιά χωρίς "στολίδια", περίπου δύο μίλια βόρεια της Ακρόπολης. Ήταν ο μοναδική μαύρη οικογένεια του τετραγώνου. Η Βερόνικα έβγαζε χρήματα κάνοντας baby-sitting και ο Τσαρλς ήταν πολυτεχνίτης σε ηλεκτρική εταιρεία.
"Αλλά η δουλειά ήταν σπάνια σταθερή. Έπρεπε ν' αλλάζουμε διαμέρισμα αρκετές φορές, παραμένοντας όμως στα Σεπόλια, για να μην αλλάξουν και σχολείο τα παιδιά. Κάποτε μας έδιωξαν γιατί δεν είχαμε να πληρώσουμε τα 455 δολάρια του ενοικίου" είπε η Βερόνικα.
Όταν ξεκίνησαν να παίζουν μπάσκετ, ο Γιάννης και ο Θανάσης χρησιμοποιούσαν το ίδιο ζευγάρι παπούτσια. Σύντομα η η αθλητική τους πρόοδος εντυπωσιάζει τους πάντες. Η μητέρα τους είχε διατελέσει άλτρια του ύψους και ο πατέρας τους είχε παίξει για λίγο επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Τα αγόρια κατακτούσαν "χρυσά" μετάλλια στους αγώνες που διοργάνωνε το σχολείο ή η εκκλησία σε κάθε άθλημα, από το πινγκ-πονγκ μέχρι το βόλεϊ. "Αγαπούσαν τον ανταγωνισμό", είπε ο 18χρονος Αλεξ. Ματσάγκας, που ήταν συμμαθητής του Γιάννη. "Αυτό είναι που τους έκανε να τα καταφέρουν. Ήταν μαχητές".
Αρχικά ο Βελλινιάτης, που βοηθούσε τον Φιλαθλητικό ανακαλύπτοντας ταλέντα, έπρεπε να τους πείσει να δοκιμάσουν στο μπάσκετ. Είπε "παίξτε ένα μήνα, μόνο για διασκέδαση, ίσως θα σας αρέσει". "Μου άρεσε πάρα πολύ" λέει ο Θανάσης. "Ο αδελφός μου είπε: 'Όχι, σε παρακαλώ, δεν παίζω μπάσκετ. Έλα μαζί μου και να παίξουμε ποδόσφαιρο'. Ήθελε να είμαστε μαζί σε κάθε άθλημα που παίζαμε. Τότε άρχισαν να έρχονται και να παίζουν. Κι αυτό ήταν... "
Οι αδελφοί Αντετοκούνμπο είχαν τα προσόντα για να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, είπε ο μάνατζέρ τους, Γιώργος Πάνου. Πληρούσαν τις προϋποθέσεις της ιθαγένειας, ολοκλήρωσαν το σχολείο, μιλάνε άπταιστα ελληνικά και πέρασαν τα τεστ της πολιτογράφησης, αλλά η διαδικασία είναι δύσκολη.
Οι παράγοντες της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης άσκησαν πιέσεις από την πλευρά τους. Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο θεωρείται ως ακρογωνιαίος λίθος των μελλοντικών εθνικών ομάδων της Ελλάδας. Στο διαβατήριο, το επίθετό του είναι γραμμένο "Antetokounmpo." Ο Θανάσης Αντετοκούνμπο, που εξετάζει προσφορές από ευρωπαϊκούς συλλόγους και εξακολουθεί να προτιμά το NBA για το επόμενο έτος, λέει ότι ελπίζει για μια κλήση στην εθνική ομάδα.
Ο προπονητής του Φιλαθλητικού, Τάκης Ζήβας, είπε ότι ήταν δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια θέση θα παίξει στο μέλλον ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, γιατί εξακολουθεί να ψηλώνει. "Ακόμη κι αν δεν είναι πλέι μέικερ, αυτός θα σκέφτεται σαν τέτοιος..."
Αναδημοσίευση από ΝΕW YORK TIMES
* Μετάφραση Νίκος Πανταζίδης
