"Ο Μαλταμπές στην ταινία λέει 'Όποιος πνίγηκε μετάνιωσε', αυτή είναι μια καταπληκτική ναυτική φράση, σημαίνει ότι στα δύσκολα δεν αφήνεσαι να βουλιάξεις, αλλά στέκεσαι όρθιος και αγωνίζεσαι, και σημαίνει επίσης ότι μετά τη φουρτούνα θα 'ρθει κι η μπουνάτσα. Σήμερα στην Ελλάδα πρέπει να αντιδράσουμε σε αυτές τις συνθήκες της τρομακτικής μοιρολατρίας, που ο καθένας είναι εγκλωβισμένος στο δικό του πρόβλημα κι όπου βιώνουμε πάρα πολλή βία, πραγματική και μεταφορική, στην καθημερινότητά μας. Ο κόσμος πρέπει να αναζητήσει την αξιοπρέπεια και την περηφάνια που δικαιούται να έχει".
Ιωάννα Καρυστιάννη
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
"Κλασικότροπος" στην κινηματογραφική του φόρμα, αλλά ταυτόχρονα παθιασμένος, με τις ανεξιχνίαστες βαθιές πληγές της ανθρώπινης ψυχής, ο Παντελής Βούλγαρης επέστρεψε εντυπωσιακά στις αίθουσες με την τελευταία του ταινία, τη "Μικρά Αγγλία". Έργο βασισμένο στο βραβευμένο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη, η οποία έγραψε και το σενάριο της ταινίας. Τόπος και χρόνος της ταινίας η Άνδρος, στα 1930. Καπετανήσι και γυναικονήσι. Οι άντρες στη θάλασσα να λείπουν για δυο-τρία χρόνια, οι γυναίκες στο νησί με άπειρες ώρες μοναξιάς. Να βιώνουν την απώλεια, την αναμονή, το πένθος.
Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για το πιο ώριμο, το πιο ολοκληρωμένο κινηματογραφικά έργο του Παντελή Βούλγαρη, που μπορεί να σταθεί άνετα δίπλα στο μινιμαλιστικό αριστούργημά του, τις «Ήσυχες μέρες του Αυγούστου». Η 20χρονη Όρσα (Πηνελόπη Τσιλίκα) είναι ερωτευμένη με τον υποπλοίαρχο Σπύρο Μαλταμπέ (Ανδρέας Κωνσταντίνου). Η μικρότερη αδελφή της, Μόσχα (Σοφία Κόκκαλη), δυναμική και γεμάτη όνειρα, θέλει να φύγει από την Άνδρο, να αποδράσει από τη μοίρα των γυναικών του νησιού να παντρεύονται ναυτικούς που θαλασσοπνίγονται. Η μητέρα τους, Μίνα (Αννέζα Παπαδοπούλου), παραμερίζει τα αισθήματα των κοριτσιών της και παντρεύει την Όρσα με τον πλοιοκτήτη και καπετάνιο Νίκο Βατοκούζη (Μάξιμος Μουμούρης) και τη Μόσχα με τον, καπετάνιο πλέον, Σπύρο Μαλταμπέ... Αλλά τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με τη «σωφροσύνη» του συμπυκνωμένου ιστορικού χρόνου που διαθέτει η μάνα των δύο κοριτσιών.
Ο Παντελής Βούλγαρης δουλεύει πάνω στην ελεγχόμενη (σκηνοθετικά) έκρηξη των συναισθημάτων, καθοδηγώντας με μαεστρία τους νέους ηθοποιούς οι οποίοι κρατούν και τους βασικούς ρόλους. Ισως περιττεύει να επισημάνουμε την εντυπωσιακή αρτιότητα σε όλα τα «τεχνικά» στοιχεία της ταινίας, από τη φωτογραφία (Σίμος Σαρκετζής) μέχρι τα σκηνικά (Αντώνης Δαγκλίδης) και τα κοστούμια (Γιούλα Ζωϊοπούλου) και τη γενικότερη αναπαράσταση της εποχής - καθώς πρόκειται για μια αρτιότητα εύκολα αναγνωρίσιμη. Αλλά τελικά τα πάθη της ψυχής είναι στο επίκεντρο της δουλειάς του Βούλγαρη και καταφέρνει να τα αναδείξει, δουλεύοντας ψηφίδα - ψηφίδα το υλικό του, με μια μαστοριά που θα τη ζήλευαν πολλοί αναγνωρισμένοι συνάδελφοί του από τον παγκόσμιο κινηματογραφικό χώρο.
Εκτός από τον Βούλγαρη, και δύο νεότεροι δημιουργοί
Την ίδια στιγμή, μέσα από το "κύμα" των πρόσφατων ταινιών νέων δημιουργών, έχουν βγει στις αίθουσες ταυτόχρονα με τη "Μικρά Αγγλία", από την περασμένη Πέμπτη, δύο ελληνικές ανεξάρτητες παραγωγές: Στο ασπρόμαυρο "Runaway Day" του Δημήτρη Μπαβέλα, πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του σκηνοθέτη, οι κάτοικοι της Αθήνας, υποκύπτοντας σε μια παράξενη "επιδημία", τρέπονται σε ομαδική φυγή από την πόλη. Ο Μπαβέλας όχι απλώς "κεφαλαιοποιεί" με δημιουργικό τρόπο στοιχεία από σχετικές b movies, αλλά διαθέτει και μια αξιόλογη "αρχιτεκτονική" ματιά στην κινηματογράφησή του που αποδεικνύεται εξόχως διεισδυτική στην απεικόνιση της πολύπαθης σημερινής Αθήνας, μιας πόλης που αποσυντίθεται μπροστά στα μάτια μας. Επιπλέον, ο ντοκιμαντερίστας Κώστας Κολημένος, που μέχρι τώρα μας είχε δώσει εξαιρετικά δείγματα κινηματογραφικής τεκμηρίωσης της τραυματικής αλλά και σε διαρκή αναταραχή ελληνικής πραγματικότητας των τελευταίων χρόνων ("Μια κραυγή τον Δεκέμβρη", 2009, "Οργώνοντας τον χρόνο", 2010) τώρα μας παρουσιάζει μια μυθοπλαστική εκδοχή στην ταινία "Ο δρόμος του Ορφέα": Ενα ερωτευμένο ζευγάρι, "φυγή" μακριά από την πόλη, ποιητική ματιά και κραυγή διαμαρτυρίας μαζί.
