Της Μαργαρίτας Τσόμου
Ενώ η πολιτική ακολουθεί ανενόχλητη το μερκελικό δόγμα "συνεχίζουμε ως έχει", η κοινωνία της Γερμανίας διατυπώνει τους προβληματισμούς της για την κρίση σε συνέδρια και καλλιτεχνικά φεστιβάλ. Ξυπνήστε! φώναξε ένα ιδιότυπο συνέδριο απο τις 22-23.11 στο πλαίσιο του μεγάλου φεστιβάλ θεάτρου Spielart του Μονάχου. Το Wake Up! κάλεσε σε μια "συνέλευση για μια άλλη Ευρώπη", με συμμετοχές απο τον καλλιτεχνικό, δημοσιογραφικό, ακτιβιστικό και επιστημονικό χώρο. Η κραυγή αφύπνισης απευθυνόταν μάλλον στο γερμανικό κοινό, διότι οι καλεσμένοι από τον ευρωπαϊκό Νότο ανήκαν -θέλοντας και μη- στους προ πολλού αφυπνισμένους.
Όλα τα PIGS
Σε έναν μαραθώνιο συζητήσεων, δρώμενων και χάπενινγκ με καλεσμένους από όλες τις χώρες των PIGS το Wake Up! παρουσίασε πρακτικές, μεταξύ αισθητικής και πολιτικής, που ξεπερνούν συγκρουσιακές αντιστασιακές λογικές, αλλά "διαμορφώνουν πολιτικές από τα κάτω που βάζουν ώθηση για το μέλλον". Μίλησαν μπλόγκερ, γελοιογράφοι και γραφίστες αλλά και ηθοποιοί υπό κατάληψη θεάτρων, αρχιτέκτονες κινημάτων πόλης, κινηματογραφιστές, επιστήμονες και περφόρμερ, που παρεμβαίνουν στην καθημερινότητα των κοινωνιών τους και συνομιλούν με ένα κοινό, πολλές φορές μεγαλύτερης εμβέλειας από αυτό της λεγομένης στενής Αριστεράς.
Aπό τον καρικατουρίστα στον συνταγματολόγο
"Το σατιρικό περιοδικό UYKUSUZ είναι το εβδομαδιαίο έντυπο με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στην Τουρκία", είπε ο εκδότης του και καρικατουρίστας Baris Uygur, "εφόσον τα mainstream media έχουν χάσει την αξιοπιστία τους". Σε αυτό συμφώνησε και το πάνελ "Τα Μέσα στην κρίση", όπου μίλησαν δημοσιογράφοι που ιδρύουν αυτοδιαχειριζόμενα μέσα εν όψει της κατάρρευσης του κλάδου. Η ισπανική κολεκτίβα Enmedio, η οποία χρησιμοποιώντας τακτικές της διαφήμισης καταφέρνει να τραβήξει την προσοχή σε καμπάνιες ενάντια σε εξώσεις κόσμου από τα σπίτια τους με χιουμοριστικά σλόγκαν όπως "Δεν θα έχω κωλόσπιτο σε όλη μου τη γαμημένη ζωή".
Το φεστιβάλ έσφυζε από ελληνικά σχήματα, όπως οι μιντιακοί ακτιβιστές του OMIKRON, τα κοινωνικά καλλιτέχνικά πρότζεκτ Civic Zone, The Bank of Commons ή Τhe dome project ή το θεατρικό "Να φύγω η να μείνω" των Ανέστη Αζας και Πρόδρομου Τσινικόρη. Ανάμεσά τους και ο Κώστας Ντουζινάς σε μια φιλοσοφική ομιλία, κατά την οποία εμήνευσε τα κινήματα ως εν δυνάμει συνταγματική αρχή, που πρέπει να καθοδηγήσει την κοινωνική αναδιοργάνωση.
Κεντρικό ρόλο έπαιξε βέβαια το θέατρο: οι καλλιτέχνες του θεάτρου Εμπρός Γκι Γκι Αργυροπούλου και Υπατία Βουλουρμή συνομίλησαν με τον "Standing Man", τον χορογράφο, που έγινε παγκόσμια γνωστός μένοντας ακίνητος στην πλατεία του Ταξίμ, καθώς και με τους ηθοποιούς από το υπό κατάληψη θέατρο Βάλλε στη Ρώμη. Γιατί, όπως λέχθηκε, "όταν το κοινοβούλιο γίνεται θέατρο, το θέατρο πρέπει να γίνεται κοινοβούλιο".
H Ευρώπη των πλατειών
Πολλές από τις τοποθετήσεις αναφέρθηκαν στα κινήματα των πλατειών του 2011 ως σημαντική πηγή έμπνευσης. Εντύπωση έκανε πόσο παρόμοιες ήταν οι αφηγήσεις από την ισπανική Πουέρτα δελ Σολ, την Ταξίμ ή το Σύνταγμα όσον αφορά τη σύνθεση του κόσμου, τις πρακτικές ή την άρθρωση νεωτεριστικού λόγου. Αυτό αφενός επιβεβαίωσε ότι είμαστε όλοι κομμάτι μίας παρόμοιας κοινωνικής εξέλιξης και αφετέρου έδειξε ότι, δρώντας μεταξύ πολιτισμικού και κοινωνικού ακτιβισμού, οι καλεσμένοι του Wake Up!, ταυτίζονταν με τον κόσμο που κινητοποιήθηκε στις ευρωπαϊκές πλατείες του 2011.
Tυφλό σημείο: Η Γερμανία
Όπως συχνά σε παρόμοια συνέδρια στη Γερμανία, τυφλό σημείο έμεινε ο ρόλος της ίδιας της Γερμανίας. Ο πολιτικός επιστήμονας και σύμβουλος του Όσκαρ Λαφοντέν, Χάινερ Φλάσμπεκ, ήταν ο μόνος που επέμενε ότι όταν μιλάμε για την κρίση δεν πρέπει να μιλάμε για την Ελλάδα αλλά για την πολιτική της Γερμανίας και αυτούς που ωφελούνται από αυτήν, αναφέροντας ειρωνικά π.χ. τη ΒΜW, που εδρεύει στο Μόναχο και συνέβαινε να είναι ο σπόνσορας του φεστιβάλ Spielart.
Αυτή τη φορά τα PIGS επωφελήθηκαν από το χρήμα του γενναιόδωρου αυτού σπόνσορα, έγλειψαν τις πληγές τους και γρύλισαν για να ξυπνήσουν το Μόναχο. Δεν είμαι σίγουρη ότι κατάφεραν το τελευταίο, αλλά σίγουρα ενδυναμώθηκαν μέσω της ανταλλαγής εμπειριών και έκαναν αντιληπτό ότι η πολιτική σκέψη για την κρίση έχει διαβρωθεί στις κοινωνίες της Ευρώπης του Νότου και αρθρώνεται από νέο κόσμο, για τους οποίους η αισθητική της πολιτικής δεν είναι απλό ντεκόρ, αλλά η δημιουργία καινούργιων τρόπων πράξης και οργάνωσης, φτιάχνοντας αυτό που ο Αργεντινός Raul Zibechi ονομάζει όχι κλασικό κίνημα, αλλά "κοινωνίες εν κινήσει".
