Του Καλίντ Καούκι*
«Θα τα διηγηθούμε και δεν θα μας πιστεύουν», έγραψε ο Πρίμο Λέβι, μάρτυρας και θύμα της ναζιστικής θηριωδίας, για να δηλώσει το τεράστιο κακό που είχε πλήξει το λαό του. Και εμείς μπροστά στην τραγωδία που καταναλώνεται στη δική μας Μεσόγειο, που μετατράπηκε στο μεγαλύτερο νεκροταφείο κάτω από τον ανοικτό ουρανό, μπροστά σε ιστορίες τέτοιου τρόμου και από που μπόρεσα να δω με τα ίδια μου τα μάτια στη Λαμπεντούζα, μαζί με τους βουλευτές συναδέλφους μου και την πρόεδρο της Βουλής, Λάουρα Μπολντρίνι, δεν μπορώ να σιωπήσω. Το Κέντρο Υποδοχής στη Λαμπεντούσα λειτουργεί σε απάνθρωπες συνθήκες .
Όλοι πρέπει να γνωρίζουμε σε τι επίπεδο υποβάθμισης και πόσο απολίτιστοι είμαστε στην Ιταλία, όπως και στην Ευρώπη. Όλοι μας. Μπαίνοντας στο Κέντρο Υποδοχής στη Λαμπεντούζα δεν μπορούσα να πιστέψω στα μάτια μου όταν ο Μουσταφά, ένας πενηντάρης κύριος από τη Συρία, με πήρε από το χέρι και με τράβηξε κάτω από ένα δέντρο μπροστά από ένα κρεβατάκι: "Δείτε, αυτή είναι η κόρη μου και είναι έγκυος στο πέμπτο μήνα της. Διασχίσαμε τη θάλασσα. Ξεφύγαμε από τον Άσαντ. Δεν θέλω να χάσει το γιο της εδώ στη Λαμπεντούζα".
Στη Λαμπεντούζα κοιμούνται στο έδαφος, σε στρώματα από αφρολέξ, που τοποθετούν ανάμεσα στους θάμνους, στα παγκάκια και τα σκουπίδια. Καθώς περπατάω ανάμεσα σε οικογένειες που ζούνε στο έδαφος σταμάτησα σε μια ομάδα νεαρών αυτή την φορά από την Παλαιστίνη, που έφυγαν και αυτοί από τις βόμβες του συριακού καθεστώτος. Γονατίζω και παρουσιάζομαι στα αραβικά και τους ζητώ να μάθω που κοιμούνται. Χωρίς να μιλήσει ένα από τα παιδιά που έδειξε ένα διαλυμένο φορτηγάκι. Ένα φορτηγάκι ψυγείο για παγωτά που είχαν εγκαταλείψει στο Κέντρο Υποδοχής.
Δεν το πιστεύω. Δεν θέλω να το πιστέψω. Ο οδηγός μου, ένας Σύρος που ανέλαβε να μου δείξει το μέρος με τους νεαρούς, που ήταν οι περισσότεροι γύρω στα είκοσι, έτρεξαν προς το φορτηγάκι. Άνοιξαν τις πόρτες από τα πλάγια. Ήταν γεμάτο από στρώματα από αφρολέξ. «Εδώ κοιμούνται ορισμένες οικογένειες. Τουλάχιστον προστατεύονται από τη βροχή», συμπλήρωσε κάποιος άλλος. Δεν πρόλαβα να συνέλθω από το άγχος όταν μια νεαρή γυναίκα, η Ιμάν, με πολύ ωραία πράσινα μάτια, θέλησε να μου μιλήσει. Μόνο μου. Με σεμνότητα και ζητώντας συγγνώμη για την ενόχληση μου εξομολογήθηκε χαμηλόφωνα τους φόβους της: «Δεν θέλω να μας μεταφέρουν στη Σικελία. Οι φίλοι μας που είναι ήδη στο Κέντρο Υποδοχής εκεί μας τηλεφώνησαν και μας είπαν ότι τους έδειραν. Φοβάμαι πολύ και δεν θέλω να φύγω από εδώ μέχρι να μου εγγυηθείς ότι δεν θα με δείρουν».
Γκρεμίστηκε ο κόσμος γύρω μου. Ξέφυγαν από τη βία. Ταξίδεψαν μέρες και εβδομάδες με το όνειρο ενός ασφαλούς καταφυγίου. Και εδώ σε εμάς μια κυρία φοβάται τη βία στα Κέντρα Υποδοχής. Μένω άφωνος. Προσπαθώ να την καθησυχάσω με την υπόσχεση ότι θα ερευνήσω τις συνθήκες στα Κέντρα Υποδοχής της Σικελίας. Εκείνη δεν με παρατάει και με τα λαμπιρισμένα μάτια μου ζητά τον αριθμό του κινητού μου: «Τουλάχιστον εάν μου συμβεί κάτι ξέρω με ποιόν μπορώ να μιλήσω». Είναι τρομοκρατημένη.
Βρισκόμαστε σε ένα Κέντρο Υποδοχής που μπορεί να φιλοξενήσει 250 άτομα και βρίσκονται περισσότερα από 1.000. Βρίσκονται Ερυθραίοι, Σομαλοί, Σουδανοί. Άτομα που ξέφυγαν από τον πόλεμο και όχι τουρίστες που αναζητούν την τύχη τους. Τώρα η μεγάλη πλειοψηφία τους είναι από τη Συρία. Οι ανήλικοι που συνοδεύονται από τις οικογένειές τους είναι 161, ενώ 67 δεν έχουν συνοδούς. Ανάμεσά τους βρίσκονται και οι 41 ανήλικοι που επέζησαν από το ναυάγιο της Παρασκευής. Χωρίς οικογένεια πια. Αυτή είναι η λεπτομερής αναφορά των ακούραστων λειτουργών της οργάνωσης «Σώστε τα παιδιά».
«Υπάρχουν δύο γιατροί και μας δίνουν μόνο ηρεμιστικά. Εγώ έχω προβλήματα καρδιάς, αυτός μεγάλους πόνους στην πλάτη. Για να φάμε κάνουμε μια ουρά και περιμένουμε τουλάχιστον δύο ώρες». Αυτή τη φορά μίλησε ο Αχμάντ, ένας νέος που μου δήλωσε απογοητευμένος, για δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι θα έβρισκε μια τέτοια κατάσταση στην Ιταλία, την Ευρώπη. Αφουγκράζομαι με το κεφάλι, το ξέρω, το στρατόπεδο προσφύγων στο Ζαατάρι της Ιορδανίας είναι χίλιες φορές καλύτερο από αυτή τη βρωμιά. Πήγα πρόσφατα για λογαριασμό της Ευρω-Μεσογειακής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης. Δεν του το λέω από ντροπή. Ο Αχμάντ δυστυχώς έχει δίκαιο και ντρέπεται και για μένα. Λες και κατάλαβε την αμηχανία μου και την οργή μου, άλλαξε θέμα συζήτησης και με συνόδευσε σε αυτό που αποκαλεί το ξενοδοχείο των πέντε αστέρων. Τα καλυμμένα προκατασκευασμένα περίπτερα που βρίσκονται σε δύο ορόφους.
Βλέπω κάποιους νεαρούς Ερυθραίους. Κοιμούνται στα στρώματα από αφρολέξ, αλλά τουλάχιστον έχουν ένα είδος στέγης. Οι διάσημες 250 θέσεις ύπνου. Οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι το μέγιστο. Βρωμάει παντού γιατί τα παράθυρα δεν ανοίγουν. Είναι σπασμένα. Τουλάχιστον δεν τρώνε τη βροχή και το κρύο το βράδυ. Κατεβαίνω και συνεχίζω το ταξίδι μου ανάμεσα στη ντροπή της Ιταλίας. Ανάμεσα σε μωρά και νέους που βρίσκονται κάτω από τους θάμνους και τα παγκάκια.
Θα ήθελα όλοι οι Ιταλοί να έβλεπαν αυτό που είδα. Να μιλούσαν με αυτές τις γυναίκες και να τους έλεγαν κατά πρόσωπο ότι τώρα κινδυνεύουν να κατηγορηθούν με ποινική δίωξη για παράνομη είσοδο μετανάστευσης στην χώρα. Εμείς κλαίμε τους πεθαμένους, αλλά όποιον επέζησε τον γράφουμε στον κατάλογο με τους υπόπτους για εγκληματικές πράξεις. Εγκληματίες γιατί είναι ένοχοι που δεν πέθαναν και αυτοί μαζί με τους αδελφούς και τις αδελφές τους. Όπως συνέβη με τους επιζήσαντες από την τελευταία τραγωδία.
Σε αυτή την ντροπή καταλήξαμε, μετά από χρόνια αδιαφορίας μπροστά στις ρατσιστικές διακηρύξεις της κακίας της Λέγκας του Βορρά. Φθάνει πια. Θέλω να μπορώ να κοιτάω με ψηλά το κεφάλι την Ιμάν και να μπορώ να της πω με περηφάνια: «Καλώς ήρθες στην Ιταλία. Από σήμερα αυτή είναι για σένα ένα καταφύγιο ειρήνης και ασφάλειας». Είναι Σάββατο βράδυ, 5 Οκτωβρίου. Ξυπνάω από έναν μεγάλο θόρυβο. Στη Λαμπεντούζα γίνεται κατακλυσμός. Δεν τα καταφέρνω να κοιμηθώ. Κανείς από την κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία δεν καταφέρνει να κοιμηθεί. Η σκέψη μας είναι στους πρόσφυγες στο Κέντρο Υποδοχής. Μωρά, γυναίκες και άνδρες να τρέχουν μέσα στο βράδυ για να βρουν κάποιο καταφύγιο από τη βροχή. Αυτή η ντροπή πρέπει να σταματήσει.
*Ο Καλίντ Καούκι είναι βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος και συμμετείχε σε αντιπροσωπεία της ιταλικής βουλής που επισκέφθηκε το Κέντρο Υποδοχής Μεταναστών της Λαμπεντούζα. Το κείμενο και οι φωτογραφίες του Καούκι δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο της εφημερίδας L'Unità στις 7 Οκτωβρίου 2013.
Μετάφραση – Απόδοση: Αργύρης Παναγόπουλος
